QĐND - Người tiêu dùng châu Âu đang mất niềm tin sử dụng hàng hóa theo tiêu chuẩn an toàn thực phẩm khi những bê bối xung quanh vụ “thịt ngựa giả thịt bò” đang lan rộng khắp châu âu. Các cơ quan chức năng về lĩnh vực tiêu thụ và quản lý thực phẩm đã vào cuộc để điều tra nguồn gốc của vụ bê bối này...

Vụ “treo thịt bò, bán thịt ngựa” bùng lên khi người ta phát hiện thịt ngựa trong hộp thịt bò băm lasagne làm sẵn do Tập đoàn Findus của Thụy Điển bán ra trên thị trường Ai-len, Anh và Pháp. Đây là một hành vi gian lận trắng trợn vì trên nguyên tắc, món lasagne phải được chế biến với thịt bò, và ngoài bao bì sản phẩm của Findus đều ghi thịt bò gốc Pháp. Ăn thịt ngựa được xem là một điều cấm kỵ tại một số quốc gia châu Âu như: Anh, Pháp, Ai-len. Theo một số chuyên gia, giá thịt ngựa chỉ bằng một phần tư giá thịt bò, điều đó giải thích vì sao lại có sự gian lận.

Các hộp thịt bò băm lasagne sản xuất ở Lúc-xăm-bua được xác định là chứa thịt ngựa. Ảnh: Roi-tơ

Cuộc điều tra ban đầu cho thấy, thịt ngựa được nhập vào để chế biến đồ đông lạnh nấu sẵn xuất xứ từ Ru -ma-ni qua hai trung gian chuyên chở, một của Hà Lan và một của Síp, trước khi được giao cho Công ty Spanghero, để công ty này bán lại cho hãng chế biến Comigel. Hãng Comigel cung cấp đồ ăn đông lạnh cho 16 quốc gia tại châu Âu, trong đó có Pháp, Anh, Ai-len, Bỉ…

Ngay sau khi vụ “thịt bò rởm” bị phát hiện, hàng loạt các tập đoàn phân phối như: Auchan, Casino, Carrefour, Cora, Monoprix… đã phải rút khỏi quầy hàng các sản phẩm chế biến sẵn có liên quan đến thịt bò vì có khả năng bị làm từ thịt ngựa.

Vụ việc còn trở nên nghiêm trọng hơn khi có một số thông tin cho rằng, trong thịt ngựa, vốn là một loại thịt có thể ăn được, có chứa thuốc kháng sinh, kháng viêm được dùng để hỗ trợ nuôi ngựa song bị cấm sử dụng trên các loại động vật được nuôi để lấy thịt cho người sử dụng. Báo cáo của Cơ quan tiêu chuẩn thực phẩm (FSA) của Anh cho biết, một loại thuốc thú y có thể gây hại cho con người đã bị phát hiện trong thịt ngựa xuất khẩu từ Anh sang Pháp. FSA đã xét nghiệm mẫu từ 206 con ngựa được giết mổ tại Anh và có 8 mẫu phản ứng dương tính với phenylbutazone, một loại thuốc thú y mà trong một số trường hợp có thể gây ra rối loạn tuần hoàn máu nghiêm trọng ở người. Phát biểu trước Quốc hội Anh, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp Anh Đây-vít Hen (David Heath) ngày 14-2 cho biết, ba trong số các mẫu dương tính đã bị đưa vào hệ thống cung ứng thực phẩm và FSA đang hợp tác chặt chẽ với giới chức Pháp để thu hồi số thịt ngựa nhiễm thuốc thú y trên.

Trước vụ bê bối ngày càng có nguy cơ lan rộng, các nhà chức trách châu âu đã có cuộc họp tại Brúc -xen (Bỉ) nhằm thảo luận về các giải pháp cho vụ việc, vốn đang làm dấy lên những mối lo ngại về tính an toàn của hàng loạt thực phẩm được cung ứng trong châu lục. Các nhà lãnh đạo châu âu cũng khẳng định rằng, các sản phẩm thịt ngựa có nhãn mác thịt bò này không gây hại đối với sức khỏe cộng đồng. Quan chức hàng đầu về y tế của Anh, bà Xa-li Đây -vi (Sally Davies) trấn an, không có nhiều khả năng ăn thịt ngựa chứa phenylbutazone sẽ gây nguy hiểm cho con người. Giáo sư này nhận định ở mức độ phenylbutazone được phát hiện vừa qua, một người phải ăn đến 500-600 chiếc bánh kẹp thịt ngựa mỗi ngày mới đến gần ngưỡng một liều dùng ở người (phenylbutazone cũng được dùng hạn chế trong điều trị viêm khớp, gút...).

Trong khi đó, ủy viên Liên minh châu âu phụ trách các vấn đề y tế Tô -ni-ô Bo (Tonio Borg)) cho rằng, đây chỉ là một vụ gian lận cố ý dán nhãn sai để kiếm lợi. Ông Tô-ni-ô cũng công bố đề xuất tiến hành một cuộc thử nghiệm quy mô lớn trong toàn EU. Theo đó, các nhà lãnh đạo EU đề xuất các cuộc kiểm tra trong khoảng thời gian một tháng đối với các sản phẩm thịt bò được sản xuất tại các quốc gia trong khu vực và dự kiến kết quả kiểm tra sẽ được công bố sau đó. Giai đoạn tiếp theo của cuộc kiểm tra này có thể sẽ được tiến hành trong vòng 3 tháng.

Pháp cũng đồng thời loan báo quyết định tăng cường các biện pháp kiểm tra. Bộ trưởng đặc trách tiêu dùng Bơ-noa A-mông (Benoit Hamon) cho biết là toàn bộ ngành thịt và cá sẽ được đặt “trong vòng giám sát trong suốt năm 2013”, và nước Pháp sẽ lập ra danh sách tất cả các sản phẩm khả nghi. Ngoài ra, Pa-ri cũng tăng cường biện pháp kiểm tra gian lận, và sẽ cho mở rộng điều tra ra ngoài hai tập đoàn cung cấp cho Findus là Comigel và Spanghero.

Cho đến nay, chưa có khiếu kiện xung quanh vụ “thịt ngựa giả thịt bò” song vụ việc cũng là một hồi chuông cảnh báo rằng hiện người tiêu dùng biết khá ít thông tin về con đường vận chuyển thực phẩm đầy phức tạp từ các nhà sản xuất, các công ty sơ chế sản xuất, kinh doanh đến bàn ăn của người tiêu dùng.

Linh Oanh