QĐND - Tiếp theo cuộc đàm phán trực tiếp Pa-le-xtin - I-xra-en được nối lại đầu tháng này, ngày 14-9, Thủ tướng I-xra-en Ben-gia-min Nê-ta-ni-a-hu và Tổng thống Pa-le-xtin Ma-mút Áp-bát bắt đầu đàm phán trực tiếp lần hai với sự tham gia của Ngoại trưởng Mỹ Hi-la-ri Clin-tơn tại khu nghỉ dưỡng Sam En Sếch, Ai Cập và đặc sứ Trung Đông của Mỹ Mít-chen. Các cuộc gặp trực tiếp này nhằm mục tiêu tiến tới một thỏa thuận hòa bình trong vòng một năm theo tham vọng của Oa-sinh-tơn, nhà bảo trợ lớn cho tiến trình hòa bình Trung Đông. Nội dung thảo luận không ngoài mục đích giải quyết 4 vấn đề lớn cản trở các nỗ lực hòa bình trong suốt mấy thập niên qua, bao gồm an ninh của I-xra-en, đường biên giới của nhà nước Pa-le-xtin tương lai, quyền trở về của người tị nạn Pa-le-xtin và vấn đề Giê-ru-xa-lem.

Tại cuộc đàm phán trước, hình ảnh Ngoại trưởng Mỹ Hi-la-ri ngồi giữa hai nhà lãnh đạo Pa-le-xtin và I-xra-en giống như chiếc cầu nối. Song sứ mệnh cầu nối của bà Hi-la-ri sẽ không hề đơn giản nếu hai bên không đạt được đồng thuận trong những vấn đề hóc búa này. Một trong những trở ngại lớn của cuộc đàm phán lần này sẽ vẫn là vấn đề khu định cư của I-xra-en ở Bờ Tây trong bối cảnh thời hạn 10 tháng tạm ngừng xây các khu định cư mới tại Bờ Tây của I-xra-en sẽ hết hiệu lực vào ngày 26-9 này. Cuộc đàm phán trực tiếp lần thứ nhất tại Oa-sinh-tơn hồi đầu tháng này cũng bế tắc chính tại điểm này. Thủ tướng Nê-ta-ni-a-hu hiện đang phải chịu sức ép từ cả Pa-le-xtin và Mỹ để mở rộng thêm thời gian ngừng xây dựng các khu định cư của I-xra-en ở khu Bờ Tây. Các giới chức I-xra-en khẳng định quyết định này sẽ không được gia hạn sau khi hết hiệu lực, trong khi người Pa-le-xtin khẳng định, việc xây dựng này sẽ phá hủy các cuộc đàm phán.

Ngoại trưởng Mỹ Hi-la-ri Clin-tơn cùng hai nhà lãnh đạo Pa-le-xtin và I-xra-en gặp gỡ tại Sam En Sếch, Ai Cập ngày 14-9. Ảnh: AP

Rõ ràng với việc nối lại đàm phán trực tiếp, cả Pa-le-xtin và I-xra-en đều đã bày tỏ thiện chí muốn hòa bình và không muốn đàm phán trực tiếp đổ vỡ thêm lần nữa. Đây cũng được coi là cơ hội cuối cùng để đạt được hòa bình. Và cái giá sẽ phải là những nhượng bộ đau đớn từ cả hai phía. Tuy nhiên, hai nhà lãnh đạo Pa-le-xtin và I-xra-en đều vướng phải những khó khăn nội bộ không dễ gì giải quyết. Chính quyền của Tổng thống Áp-bát không đủ sức để ngăn cản những cuộc tấn công của các tay súng Pa-le-xtin vào lãnh thổ I-xra-en. Pa-le-xtin hiện vẫn đang trong tình trạng một dân tộc hai chính quyền do Hamas vẫn chiếm lĩnh Dải Ga-da. Còn với Thủ tướng Nê-ta-ni-a-hu, các thế lực "diều hâu" trong chính phủ của ông cũng không chịu nhượng bộ và muốn tiếp tục kế hoạch xây thêm các khu định cư mới của người Do Thái.

Vì vậy, không ai dám đặt cược một trăm phần trăm vào thành công của cuộc đàm phán trực tiếp lần hai này cũng như các cuộc đàm phán tiếp theo nếu có. Cho dù bà Hi-la-ri có tuyên bố trước chuyến đi tới Sam En Sếch rằng, đây là thời điểm chín muồi để hai bên đạt được thỏa thuận hòa bình, thì các cuộc đàm phán cũng không dễ gì đưa lại kết quả mong đợi. Ngay cả bà Clin-tơn và ông Mít-chen cũng chỉ hy vọng sau lần này sẽ có tiếp các cuộc đàm phán giữa lãnh đạo Pa-le-xtin và I-xra-en ở Giê-ru-xa-lem. Hy vọng lớn nhất vào các cuộc đàm phán trực tiếp này có chăng cũng chỉ là củng cố thêm niềm tin giữa Pa-le-xtin và I-xra-en. Còn với những vấn đề gai góc như xây dựng khu định cư Do Thái, hy vọng lớn nhất cũng chỉ là tìm ra một công thức cho việc mở rộng thời hạn tạm ngừng công việc gây tranh cãi này của I-xra-en.

YẾN NHI