Người tiêu dùng Mỹ xót ruột vì giá nhiên liệu tăng cao. Ảnh: Roi-tơ

“Cần phải làm quen với thực tế rằng, các nước mới nổi sẽ là nhân tố quan trọng trong việc giảm lạm phát”, nhà kinh tế Ma-tin Lê-noan, giảng viên Trường Khoa học chính trị Pa-ri và là thành viên của Ủy ban Kinh tế quốc gia Pháp, đã nói như vậy trên nhật báo “La Tribune” số ra mới đây. Ông cho rằng, tình hình lạm phát gia tăng đang xảy ra đối với hầu hết các quốc gia trên thế giới chỉ có thể được chặn đứng nhờ nỗ lực của các thị trường kinh tế mới nổi hiện nay.

“Đồng đô-la, đồng tiền của chúng tôi nhưng lại là vấn đề của các bạn”, câu nói nổi tiếng mà G.Bâu-đen Cô-nơ-li (nguyên Bộ trưởng Bộ Tài chính Mỹ dưới thời chính quyền Ních-xơn) vào năm 1971 nay đã không còn đúng nữa. Tỷ giá đồng tiền xanh đang ở mức thấp nhất kể từ 35 năm qua so với hầu hết các đồng tiền khác. Sự mất giá không phanh của đồng đô-la là hậu quả của những sai lầm về chính sách tiền tệ trong những năm qua của chính quyền Mỹ. Ông Át-xráp Lai-đi, chiến lược gia về tiền tệ của tập đoàn CMC Markets phát biểu rằng: “Ở một mức độ nào đó, sự lao dốc của đồng đô-la phản ánh sự bất lực của Mỹ trong việc điều hành hệ thống tài chính và nền kinh tế số 1 thế giới này".

Tình trạng lạm phát gia tăng khiến cho hàng loạt cơ sở sản xuất ở Mỹ buộc phải đóng cửa, người dân phải thắt chặt chi tiêu… Lạm phát cũng khiến nhiều nước phương Tây phải giảm tăng lương cơ bản, thậm chí ảnh hưởng đến sự ổn định của một vài nước, làm cho họ mất thị phần và đóng cửa một số cơ sở sản xuất vốn đang muốn lấy lại cái uy của ông chủ dưới con mắt của công nhân. Tuy nhiên, Mỹ và các nước châu Âu vẫn huyễn hoặc khi tin rằng mình sẽ thiết lập trật tự kinh tế mới và có khả năng giải quyết các vấn đề hiện nay.

Theo ông M.Lê-noan, trong khi Mỹ và các nước phương Tây đang đứng trước nguy cơ khủng hoảng trầm trọng thì Trung Quốc và các nước châu Á lại tận dụng tỉ giá hối đoái thấp hơn giá trị thực để tạo ra một lượng cầu xuất khẩu lao động trong nước cao và giải quyết tạm thời sự thiếu hụt của lượng cầu trong nước. Chính sách tức thời này sẽ giúp các nước châu Á đạt tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ mà không cần phải cải tổ cơ cấu trong nước như phát triển lĩnh vực tài chính – xã hội. Đây là cơ hội để các quốc gia châu Á có thể xâm nhập vào hệ thống thương mại thế giới, “xuất khẩu mặt hàng giảm lạm phát” bằng cách hạ giá thành các mặt hàng công nghiệp gắn với việc tăng sản lượng và giữ nguyên tỉ lệ đổi đồng đô-la. Chính thành công trong việc giảm lạm phát của những thị trường mới nổi sẽ giúp cho nền kinh tế thế giới duy trì được sức mua và cứu cho những công nhân đang có nguy cơ lâm vào ngõ cụt bằng một sự cân bằng kinh tế mới.

Tuy nhiên, Trung Quốc cũng như các nước châu Á gặp phải một số vấn đề trong hành trình kiềm chế lạm phát. Sau 5 năm duy trì được tốc độ siêu tăng trưởng (Ấn Độ 7% và Trung Quốc là 10%), lượng tiêu thụ nguyên liệu của hai quốc gia này gia tăng nhanh chóng, chiếm tới ¼ lượng tiêu thụ của cả thế giới. Yếu tố lạm phát này còn liên quan đến yếu tố khí hậu hay sức khỏe và việc tăng giá thực phẩm. Trong bối cảnh khủng hoảng tiền tệ như hiện nay, đó lại là nguyên nhân chính gây ra mối lo căng thẳng lâu dài về giá cả, lương bổng và chi phí sản xuất.

Hiện nay, Trung Quốc đang tiến hành nhiều đợt tăng lương trong khi lương trung bình tăng gần 30% trong năm 2007 (tỉ lệ này trung bình là 17% trong 5 năm qua). Tại buổi hội thảo chuyên đề do Ngân hàng Pháp tổ chức vào ngày 7-3 vừa qua, ông Yi Gang, Phó thống đốc Ngân hàng nhân dân Trung Quốc, đã phát biểu rằng những căng thẳng đối với thị trường lao động chất lượng cao sẽ có thể kéo dài tới năm 2010. Giá cả và chi phí sản xuất tăng cao là những vấn đề mà các nhà lãnh đạo của các quốc gia mới nổi cần tập trung giải quyết trong chính sách phát triển kinh tế của mình nhằm hạn chế lạm phát.

Nhà kinh tế M. Lê-noan khẳng định, trong thời đại hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, những quy luật không còn là bất biến nữa. Các nước phương Tây cần phải nhận thức được rằng một trật tự kinh tế mới đang được hình thành, đó cũng là xu hướng phát triển tất yếu, mà ở đó, chỉ có các nước mới nổi hiện nay có khả năng kiềm chế lạm phát.

THIÊN HỮU