Theo CNN, ngày 16-6, CHDCND Triều Tiên đã mời các thanh sát viên hạt nhân LHQ đến nước này để thảo luận việc đóng cửa lò phản ứng hạt nhân. Bình Nhưỡng cũng tuyên bố việc xử lý số tiền 25 triệu USD của Triều Tiên bị đóng băng tại ngân hàng BDA tại Ma Cao (Trung Quốc) đã đi đến những bước cuối cùng. Thông tấn xã Trung ương Triều Tiên (KCNA) cho biết, Tổng cục trưởng Tổng cục Năng lượng Nguyên tử Triều Tiên Ri Je Son đã gửi thư cho Tổng giám đốc Cơ quan năng lượng Nguyên tử quốc tế En Ba-ra-đây về thủ tục kiểm tra quá trình đóng cửa lò phản ứng hạt nhân. “Trong thư, ông Ri Je Son mời một đoàn chuyên gia của IAEA tới Triều Tiên làm việc bởi vì đã có xác nhận rằng quá trình giải tỏa số tiền ở BDA đã tiến đến giai đoạn cuối cùng”, bản tin của KCNA viết.

Trước đó, sớm ngày 16-6, ông Phran-xít Tam Pak-yuen người đứng đầu cơ quan kinh tế và tài chính của Ma Cao cho hay, hơn 20 triệu USD đã được chuyển từ BDA tới một tài khoản của Triều Tiên mở tại một ngân hàng tư nhân của Nga thông qua Cơ quan tiền tệ Ma Cao, Cục Dự trữ liên bang Mỹ và Ngân hàng Trung ương Nga. Số tiền 25 triệu USD của Triều Tiên bị Mỹ phong tỏa từ năm 2005. Bình Nhưỡng coi việc giải tỏa số tiền là điều kiện tiên quyết đối với Oa-sinh-tơn trước khi thực hiện cam kết về việc đóng cửa lò phản ứng hạt nhân chủ chốt Dông Piên và cho phép chuyên gia quốc tế vào thanh sát.

Việc Triều Tiên mời chuyên gia LHQ tới thanh sát tiến trình đóng cửa lò phản ứng là bước tiến quan trọng để giải quyết cuộc khủng hoảng hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên. Triều Tiên cũng như nhiều nước khác đều có nhu cầu phát triển năng lượng hạt nhân. Đây là mong muốn chính đáng, nhưng do tính nhạy cảm nên việc phát triển loại năng lượng này thường rất phức tạp. Chính vì vậy, ngày 15-6, IAEA đã công bố báo cáo về khuôn khổ đa phương mới về sử dụng năng lượng hạt nhân. Trong Báo cáo ''Khuôn khổ dự kiến mới cho việc sử dụng năng lượng hạt nhân: Các giải pháp bảo đảm nguồn cung cấp nhiên liệu hạt nhân'', IAEA đã đưa ra hàng loạt phương án khác nhau nhằm bảo đảm nguồn cung cấp nhiên liệu hạt nhân nhưng vẫn hạn chế đến mức thấp nhất nguy cơ phổ biến hạt nhân.

Báo cáo hơn 90 trang này trình bày những kiến nghị mà các quốc gia và tổ chức đã đưa ra trong hai năm qua, trong đó có kế hoạch thành lập một ngân hàng nhiên liệu hạt nhân, đặt dưới sự giám sát của IAEA để bảo đảm nguồn cung cấp nhiên liệu hạt nhân công bằng cho các quốc gia. Một số kiến nghị khác kêu gọi chuyển các cơ sở làm giàu hạt nhân hiện nay của các quốc gia thành các cơ sở chung của quốc tế.

ĐẶNG NGUYỄN (tổng hợp)