Tất yếu thời “bão giá”

Tập đoàn khí đốt khổng lồ Gazprom của Nga đã quyết định nâng giá khí đốt bán cho châu Âu bắt đầu từ tháng 10 này, một quyết định được xem là sự tất yếu của thời “bão giá”.

Không bất ngờ

Thông báo của Gazprom cho biết, Nga sẽ tăng giá khí đốt bán cho châu Âu từ 400USD/1000 mét khối lên 500USD/1.000 mét khối. Tuy nhiên, khác với dự đoán của nhiều người, mức tăng giá khí đốt bán cho châu Âu không gây nhiều bất ngờ cho “lục địa già”. Châu Âu dường như đã lường trước được “điều tất yếu” phải xảy ra. Cuộc khủng hoảng lương thực, dầu lửa và tài chính liên tiếp xảy ra thời gian qua khiến người dân châu Âu biết phải xoay xở như thế nào trong thời “bão giá”.

Đường ống khí đốt của Nga đi qua U-crai-na tới châu Âu. Ảnh: AP

Theo ông A-lếch-xây Min-lơ, Giám đốc điều hành của Gazprom, việc tăng giá khí đốt là khó tránh khỏi do tác động của cuộc cạnh tranh khốc liệt để giành quyền tiếp cận các nguồn năng lượng, cũng như việc điều chỉnh những dự báo dài hạn, khi mà cung và cầu trên phạm vi toàn thế giới chưa tương xứng. Tuy nhiên, sức ép tăng giá đã vượt quá các dự tính của Gazprom, khiến tập đoàn phải nâng mức giá lên ngay từ tháng 10.

Thiện chí của Mát-xcơ-va

Trong khi quyết định tăng giá khí đốt bán cho châu Âu bắt đầu từ tháng 10 thì Nga lại tạm thời chưa tăng giá đối với U-crai-na. Đây được xem là hành động thiện chí của Mát-xcơ-va đối với Ki-ép, bất chấp những tranh cãi xung quanh giá khí đốt giữa hai nước trong thời gian qua. Động thái này cũng diễn ra chỉ một ngày trước chuyến thăm Nga của Thủ tướng U-crai-na Ti-mô-sen-cô để đàm phán với Thủ tướng Nga Pu-tin về cung cấp khí đốt trong thời gian tới.

Tranh cãi xung quanh giá khí đốt lên tới đỉnh điểm khi Mát-xcơ-va cắt nguồn cung cho U-crai-na đầu năm 2006. Cuộc khủng hoảng khí đốt giữa hai nước kéo dài ba ngày khiến không chỉ U-crai-na thiệt hại nặng nề về kinh tế mà còn gây ảnh hưởng đến nhiều khách hàng khác ở châu Âu. Mâu thuẫn càng lớn hơn khi tháng 3 vừa qua, Nga đã cắt giảm 50% lượng khí đốt cung cấp cho U-crai-na do bất đồng giữa hai bên về cơ chế mua khí đốt và do việc U-crai-na không thanh toán đúng hạn tiền nợ khí đốt cho Nga. Hoạt động trung chuyển khí đốt của Nga chỉ được nối lại sau khi Ki-ép cam kết sẽ thanh toán khoản tiền 1 tỉ USD cho khoảng 6 tỉ mét khối khí đốt mà Nga đã cung cấp cho U-crai-na trong hai tháng đầu năm 2008…

Theo thỏa thuận mà Nga và U-crai-na đạt được trong chuyến thăm của Thủ tướng Ti-mô-sen-cô, tập đoàn khí đốt Gazprom (Nga) và Naftogaz (U-crai-na) sẽ thiết lập quan hệ "trực tiếp và lâu dài" trong việc cung cấp khí đốt với số lượng đủ đáp ứng cân bằng nhu cầu tiêu dùng tại U-crai-na kể từ 1-1-2009 (không thông qua công ty trung gian như trước đây). Ngoài ra, hai bên sẽ cùng tiếp tục duy trì việc xuất khẩu khí đốt và U-crai-na chịu trách nhiệm trung chuyển liên tục khí đốt của Nga qua lãnh thổ U-crai-na. Hai bên khẳng định trong vòng 3 năm sẽ áp dụng giá thị trường đối với hoạt động cung cấp cũng như trung chuyển khí đốt theo từng giai đoạn (để tránh bị "sốc" về giá).

Một thiện chí của Mát-xcơ-va bất chấp những hành động chống Nga từ phía ban lãnh đạo U-crai-na thân phương Tây.

LINH OANH