QĐND - Nước Mỹ mấy bữa nay sa vào cuộc tranh cãi xung quanh tấm huân chương cao quý nhất của quân đội Mỹ được Tổng thống Ô-ba-ma (Obama) trao tặng cho một binh sĩ vì những hành động dũng cảm. Sẽ chẳng có gì đáng nói nếu như một tờ báo Mỹ không “tố” rằng, chiến tích của anh này đã được “thổi phồng và đánh bóng".

Chân dung "người hùng"

Đa-cô-ta Mây-ơ (Dakota Meyer), 23 tuổi, cựu lính Mỹ tại Áp-ga-ni-xtan đến từ Ken-tắc-ky là lính thủy đánh bộ còn sống đầu tiên kể từ thời chiến tranh Việt Nam nhận được Huân chương Danh dự, vốn được Tổng thống Ba-rắc Ô-ba-ma (Barrack Obama) trao tặng vào ngày 15-9 trong một buổi lễ truyền hình trực tiếp tại Nhà Trắng. Tổng thống Mỹ đã ca ngợi Mây-ơ về hành động lao vào trung tâm một cuộc phục kích để tìm kiếm các đồng đội gục ngã, cứu được 13 lính Mỹ, tiêu diệt 8 tay súng Ta-li-ban và rời bỏ tháp súng để giải cứu hàng chục người Áp-ga-ni-xtan.

Thậm chí, trên trang web của Quân đoàn Lính thủy đánh bộ Mỹ còn có hẳn một câu chuyện ca ngợi hành động dũng cảm của Mây-ơ. Theo đó, khi anh này và đồng đội gặp phải một cuộc phục kích lớn của quân nổi dậy Ta-li-ban ở miền Đông Áp-ga-ni-xtan vào ngày 8-9-2009, Mây-ơ “buộc” phải bất tuân mệnh lệnh, xả thân lao vào trung tâm của cuộc phục kích để cứu người. Câu chuyện mô tả rằng, Mây-ơ đã thực hiện 5 chuyến đi trong chiếc xe Humvee bọc thép, xông vào giữa hỏa lực địch để cứu 13 binh sĩ thủy quân lục chiến Mỹ và hơn 20 binh sĩ Áp-ga-ni-xtan. Anh cũng trở lại nơi hiểm nguy để thu hồi xác của 4 binh sĩ Mỹ.

Ông Ô-ba-ma đeo Huân chương Danh dự cho Đa-cô-ta Mây-ơ tại Nhà Trắng. Ảnh: AFP

Để tăng thêm sức nặng của câu chuyện, trang web còn đưa ra ít nhất bảy người có thể làm chứng xác nhận Mây-ơ thực hiện hành động anh hùng "trong khi đối mặt với cái chết gần như chắc chắn". Trong đó đặc biệt nhấn mạnh, Mây-ơ đã “nhiều lần quay trở lại chỗ phục kích với Đại úy quân đội Uy-li-am Xơ-oen-xơn (William Swenson) và những người khác để tìm lại xác những người Áp-ga-ni-xtan và những người Mỹ đã chết”. Trong khi thực hiện hành động anh hùng, Mây-ơ bị trúng đạn ở tay và sau đó được đưa về Mỹ chữa trị. Mây-ơ đã được cấp trên là Trung tá Ke-vin Uy-li-am (Kevin Williams), khen thưởng đối với hành vi “dũng cảm sẵn sàng xả thân vượt trên cả nhiệm vụ được giao”.

“Tô hồng” chiến tích?

Sau khi được Tổng thống Ô-ba-ma vinh danh, Mây-ơ và quân đội Mỹ đã bị tờ Mc Clatchy (Mỹ) “tố” là thổi phồng chiến tích để “tô hồng” hào quang của quân đội Mỹ vốn bị phai màu dần sau hai cuộc chiến tại I-rắc và Áp-ga-ni-xtan. Theo như những gì tờ báo Mc Clatchy đưa ra thì mọi việc không hoàn toàn như vậy, tất cả những điều về Mây-ơ được kể lại trong một cuốn sách, hay trong vô số các báo cáo tin tức cũng như trên các trang web quân sự của Mỹ đã được "tôn tạo". Những thông tin này không nhất quán, các chi tiết lộn xộn và các hồi ức được kể lại trái ngược nhau.

Phóng viên Giô-na-than Lan-đây (Jonathan Landay) -  người theo chân đơn vị của Mây-ơ và chứng kiến cuộc phục kích tại thung lũng Gan-gan vào năm 2009, đã viết trong phóng sự ra ngày 14-12 rằng, các chi tiết trong hồ sơ không chính xác hoặc không được xác nhận. Theo phóng sự, đối chiếu với hàng tá tài liệu quân sự mà tờ báo này đã kiểm tra thì Mây-ơ không thể cứu được 13 binh sĩ Mỹ bởi chỉ có 12 người Mỹ bị phục kích trong trận đánh, bao gồm cả phóng viên Lan-đây, và có bốn người thiệt mạng. Các báo cáo quân sự cũng chỉ ra rằng, việc các trực thăng đến kịp thời đã cứu sống những người còn lại chứ không phải nhờ xe của Mây-ơ. Ngoài ra, bài báo còn nói, các binh sĩ khác cũng không xác nhận rằng, Mây-ơ đã tiêu diệt 8 tay súng Ta-li-ban như khẳng định trên trang web của Quân đoàn Lính thủy đánh bộ và không hề có lời khai hay lời tuyên thệ nào ủng hộ tường thuật về việc Mây-ơ lao khỏi tháp súng và kéo 24 người Áp-ga-ni-xtan bị thương vào xe tải của anh ta.

Phóng sự của tờ Mc Clatchy cũng nói rằng, không có bằng chứng nào cho thấy Mây-ơ đã bất tuân thượng lệnh nhằm giúp đỡ đồng đội và là “cá nhân đã tiêu diệt ít nhất 8 phần tử nổi dậy Ta-li-ban” như trên trang web Thủy quân lục chiến đã nói về Mây-ơ. Cũng theo bài báo, Hạ sĩ nhất Hoan Rô-đri-ghết Cha-vết (Juan Rodriguez-Chavez) - người lái chiếc xe chở Mây-ơ, xác nhận, chỉ thấy duy nhất một tên địch bị tiêu diệt. Anh này cũng kể lại rằng, 9 binh sĩ Áp-ga-ni-xtan đã tự leo lên chiếc xe Humvee trong khi Mây-ơ vẫn còn trong tháp súng.

Trước phóng sự mà Mc Clatchy đưa ra, Quân đoàn Lính thủy đánh bộ Mỹ ngay lập tức bác bỏ nghi vấn về việc họ phóng đại chiến công của Mây-ơ, đồng thời cho rằng đây là lời vu cáo vô căn cứ của tờ báo này. Tuy nhiên, các chỉ huy của cơ quan này thừa nhận lời khai của các nhân chứng có thể khác biệt ở vài khía cạnh, song cho rằng, điều này là điển hình cho sự rối loạn trên chiến trường!

Ngọc Thư