QĐND - Điện Ê-li-dê cũng như nhiều chính khách Pháp đã gửi tin chia buồn với gia đình ông Ray-mông Ô-brắc (Raymond Aubrac). Nổi tiếng là một lãnh đạo kháng chiến dưới thời Đức Quốc xã chiếm đóng nước Pháp, ông Ô-brắc, người bạn lớn của nhân dân Việt Nam, đã qua đời tối 10-4 tại Bệnh viện Quân đội Van đờ Gra-xơ ở Pa-ri, hưởng thọ 97 tuổi.

Ông Ô-brắc tên thật là Ray-mông Xa-mu-en (Raymond Samuel), đã từng tốt nghiệp trường Cầu đường danh tiếng của Pháp và trường Ha-vớt của Mỹ. Chính tại Mỹ, ông đã gặp vợ ông, bà Luy-xi Ô-brắc (Lucie Aubrac). Hai người sau này luôn sát cánh bên nhau trong phong trào kháng chiến chống lại sự chiếm đóng của quân Đức trên đất Pháp và Chính phủ Vichy trong Cuộc chiến tranh thế giới lần thứ hai. Ông Ô-brắc còn là người đồng sáng lập phong trào giải phóng miền Nam nước Pháp và là một trong những nhà lãnh đạo cuối cùng của phong trào kháng chiến thống nhất, sát cánh bên nhà đấu tranh nổi tiếng Giăng Mu-lin (Jean Moulin).

Bản thân ông Ô-brắc cũng từng bị bắt giam vào mùa hè năm 1942, nhưng hơn 16 tháng sau, vào tháng 10 năm 1943, ông được nhóm quân kháng chiến, do bà Luy-xi dẫn đầu, giải cứu bằng một chiến dịch tấn công đoàn xe chở tù binh. Giai thoại này từng được chuyển thể lên màn ảnh lớn trong bộ phim mang tựa đề “Luy-xi Ô-brắc”.

Ông Ray-mông Ô-brắc, biểu tượng kháng chiến của nước Pháp, người bạn lớn của nhân dân Việt Nam. Nguồn: blogspot.com

Sau Chiến tranh thế giới lần thứ hai, ông Ray-mông Ô-brắc được bổ nhiệm vào Bộ Tái thiết làm Ủy viên chuyên trách vùng Brơ-ta-nhơ, với mục tiêu rà phá bom mìn còn sót lại sau chiến tranh. Vào cuối thập niên 1950, ông nhận lời sang Ma-rốc làm việc, khi nước này vừa tuyên bố độc lập. Từ năm 1964 trở đi, ông được cử sang I-ta-li-a làm việc cho Tổ chức Lương Nông Liên hợp quốc.

Với nhân dân Việt Nam, ông được biết đến qua mối quan hệ thân thiết với Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng những đóng góp của ông với hòa bình của Việt Nam trong các cuộc chiến tranh bảo vệ độc lập và thống nhất đất nước. Ông Ô-brắc gắn bó với Việt Nam từ năm 1946, khi gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Pa-ri và mời Người ở cùng gia đình trong vòng 3 tháng nhân dịp Chủ tịch sang thăm nước Pháp. Trong thời gian này, bà Luy-xi Ô-brắc sinh một đứa con gái và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhận làm cha đỡ đầu của cô bé.

Trong những năm sau đó, ông Ô-brắc một lòng giúp đỡ Việt Nam. Ông Ô-brắc là người đã giúp đỡ ký kết Bản thỏa thuận thương mại đầu tiên giữa Việt Nam và Pháp (năm 1955); trao đổi thông điệp giữa Hà Nội và Oa-sinh-tơn để xác định chấm dứt vô điều kiện việc Mỹ ném bom xuống Việt Nam (năm 1967); kêu gọi và góp phần làm chấm dứt ném bom xuống các đê sông Hồng (năm 1972). Chỉ tính trong giai đoạn 1968 - 1972, ông Ô-brắc đã có 12 cuộc tiếp xúc với Ngoại trưởng Mỹ Hen-ri Kít-xinh-giơ để tìm giải pháp chấm dứt cuộc chiến tranh của Mỹ tại Việt Nam.

Ngoài ra, ông Ô-brắc cũng đại diện cho Tổng thư ký LHQ để thực hiện chương trình trợ giúp gia đình của LHQ cho Việt Nam thống nhất (năm 1976); yêu cầu Mỹ chấp thuận chuyển giao cho Việt Nam sơ đồ các bãi mìn ở vĩ tuyến 17 (năm 1979) và thực hiện nhiều chương trình hợp tác kỹ thuật giúp Việt Nam của LHQ, Tổ chức Lương Nông LHQ và Pháp (từ 1976).

Ông Ô-brắc ra đi, nước Pháp mất đi một trong những biểu tượng của kháng chiến, còn Việt Nam mất đi một người bạn lớn. 

BÌNH NGUYÊN