Chứng kiến hình ảnh đổ nát, hoang tàn, cùng la liệt những xác chết chưa được chôn tại Poóc-tô Pranh-xơ (Port-au-Prince), thủ đô của Ha-i-ti sau trận động đất hôm 12-1, qua các phương tiện truyền thông, rất nhiều người dân trên thế giới đã đồng cảm và chia sẻ với những mất mát cùng khó khăn mà người dân nơi đây đang phải trải qua.

Liên quan tới con số thống kê thương vong, Ủy ban Chữ thập đỏ quốc tế (ICRC) dẫn nguồn tin chính phủ Ha-i-ti cho biết, tới nay đã có khoảng 40.000-50.000 người thiệt mạng trong trận động đất ở Ha-i-ti, ít nhất 3 triệu người (chiếm 1/3 dân số Ha-i-ti) bị ảnh hưởng trực tiếp. Tuy nhiên, ICRC thừa nhận số người thiệt mạng có thể còn tiếp tục tăng.

Đội cứu hộ của In-đô-nê-xi-a lên đường sang Ha-i-ti.

Sau hơn hai ngày nỗ lực tìm kiếm những người mất tích trong thảm họa động đất, nhà chức trách Ha-i-ti và lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc (LHQ) tại nước này đã phát hiện một điều kì lạ: Không có bóng dáng của một cảnh sát Ha-i-ti nào trên cả một vùng đổ nát. Trận động đất mạnh nhất trong lịch sử 200 năm qua của Ha-i-ti dường như đã “xóa sổ” lực lượng cảnh sát ở quốc đảo nghèo khó này. Đ.Uym-hớt (David Wimhurst), người phát ngôn của lực lượng gìn giữ hòa bình LHQ ở Ha-i-ti, cho biết, có thể nhiều cảnh sát đã thiệt mạng trong trận động đất, hoặc những người khác bận rộn với việc tìm kiếm chính người thân của mình trong những ngôi nhà đổ sập.

Không có lực lượng cảnh sát, LHQ và cộng đồng quốc tế phải kiêm luôn nhiệm vụ đảm bảo an ninh trật tự tại quốc đảo này. Hiện LHQ có khoảng 3.000 cảnh sát và lực lượng gìn giữ hòa bình tại thủ đô Poóc-tô Pranh-xơ (Port-au-Prince). Trước tình hình trên, chiều 14-1, 3.500 lính Mỹ được điều động tới Ha-i-ti để hỗ trợ.

Những người dân địa phương đã bắt đầu giận dữ và thiết lập rào chắn trên đường bằng xác chết nhằm phản đối việc cứu trợ khẩn cấp bị chậm trễ sau trận động đất kinh hoàng, một nhân chứng cho hay. Nhiều người tuyệt vọng nói, đất nước này giờ như rắn mất đầu. Họ đang vật lộn bằng tay không ở những tòa nhà bị sập với hi vọng tìm ra người thân. Sự yếu kém của chính quyền Ha-i-ti khiến đất nước thiếu nguồn lực và dường như không được chuẩn bị để đối phó với khủng hoảng. Bộ máy lãnh đạo Ha-i-ti đang bị xáo trộn và rất khó để tìm một quan chức nào đó. Lỗ hổng an ninh đã hình thành.

Hiện chưa có nỗ lực cứu trợ quốc tế với quy mô lớn nào được khởi động ngoài tuyên bố của các quốc gia và một số tổ chức quốc tế. Tâm lí căng thẳng bắt đầu xuất hiện ngày càng nhiều trong dân chúng Ha-i-ti. Hàng nghìn người đã phải phiêu bạt do mất nhà cửa. Không có nơi nương tựa, họ lang thang trên phố, ngủ trên những mảng bê tông vỡ.

Lực lượng cứu hộ thu gom thi thể của các nạn nhân thiệt  mạng trong trận động đất. Ảnh: Roi-tơ

Ủy ban Chữ thập đỏ quốc tế (ICRC) cũng lập website có địa chỉ  truy cập www.icrc.org/familylinks nhằm hỗ trợ những người sống sót tìm tung tích người thân sau thảm họa động đất.

Hàng tấn thuốc men, lương thực và lều bạt đã được trợ cấp và chuyển đến Ha-i-ti. Tuy nhiên, công tác cứu trợ cho Ha-i-ti đang gặp nhiều khó khăn. Ngày 14-1, theo yêu cầu của Ha-i-ti, toàn bộ các chuyến bay dân sự từ Mỹ tới Ha-i-ti đều bị hoãn do sân bay Poóc-tô Pranh-xơ không đủ khả năng chứa thêm máy bay và không thể tiếp nhiên liệu do ảnh hưởng của trận động đất vừa qua. Chỉ các máy bay quân sự chở máy phát điện, thiết bị lọc nước và thiết bị y tế mới được ưu tiên hạ cánh. Có thời điểm 11 máy bay viện trợ đã phải bay lượn trên không mà không thể đáp xuống sân bay này.

Bất chấp khó khăn, cộng đồng quốc tế vẫn đang tiếp tục đẩy mạnh công tác viện trợ cho Ha-i-ti vượt qua thảm họa. Tại Mỹ, Tổng thống B.Ô-ba-ma (Barack Obama) đã cam kết dành khoản tiền viện trợ đầu tiên trị giá 100 triệu USD giúp Ha-i-ti khắc phục hậu quả trận động đất. Lực lượng bảo vệ bờ biển của Mỹ đã có mặt tại Ha-i-ti để cung cấp dịch vụ cơ bản nhất như nước và trợ giúp kỹ thuật cho hoạt động hậu cần. Mỹ cũng sẽ gửi 300 nhân viên y tế tới đây, đồng thời đặt 12.000 nhân viên trong tình trạng sẵn sàng có thể triển khai khi cần.

Tại Mê-hi-cô, Tổng thống Ph.Can-đê-rôn (Felipe Calderón) thông báo sẽ gửi khẩn cấp hơn 15 tấn lương thực và thực phẩm, 20 bác sĩ và chuyên gia cứu nạn trên ba máy bay trực thăng đến Ha-i-ti. Cuối tuần, tàu hải quân Mê-hi-cô sẽ chuyên chở thêm 50 tấn lương thực, thực phẩm, thuốc men đến Ha-i-ti. Trong khi đó, Nam Phi cũng cử đội cứu trợ đến Ha-i-ti để tham gia cứu hộ. Ni-ca-ra-goa và Ôn-đu-rát quyết định gửi lần lượt 30 và 20 bác sĩ và chuyên gia y tế đến Ha-i-ti. Pa-na-ma tuyên bố viện trợ khẩn cấp 10 nghìn túi lương thực và thuốc chữa bệnh cùng 20 chuyên gia cứu nạn đến giúp nhân dân Ha-i-ti. Điện Ê-li-dê (Elysee) thông báo Pháp, Mỹ cùng với Bra-xin, Ca-na-đa và các quốc gia liên quan sẽ tổ chức một hội nghị quốc tế bàn về vấn đề tái thiết Ha-i-ti. Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) cam kết hỗ trợ Ha-i-ti 100 triệu USD.

Nhiều quốc gia, các tổ chức đang tỏ ra lo ngại khi sự chia sẻ, trợ giúp của quốc tế vẫn chưa tới được tay người dân Ha-i-ti. Một số người vô gia cư đang bắt đầu tức giận và mất dần kiên nhẫn. Ông Đ.Uym-hớt cho biết, nếu tình hình không sớm được cải thiện, sự tức giận có thể trở thành bạo lực, bất ổn xã hội có thể xảy ra.

XUÂN HÒA