Các đại diện của ông M.Giê-lay-a và của Tổng thống lâm thời R.Mi-sê-lết-ti thương lượng tại Cô-xta Ri-ca. Ảnh: AFP

Đã xuất hiện dấu hiệu cho thấy tình hình rắc rối tại Ôn-đu-rát có thể được giải quyết thông qua đối thoại. Tổng thống Cô-xta Ri-ca Ô-xca A-ri-át ngày 10-7 cho biết, Tổng thống bị phế truất của Ôn-đu-rát, ông Ma-nu-ên Giê-lay-a và Tổng thống lâm thời Rô-béc-tô Mi-sê-lết-ti đã nhất trí tiếp tục các cuộc thương lượng nhằm tìm kiếm một giải pháp “trong thời gian sớm nhất có thể”. Ông A-ri-át đưa ra thông báo trên sau khi thực hiện vai trò trung gian hòa giải trong cuộc thương lượng đầu tiên kéo dài hai ngày với các bên của Ôn-đu-rát tại thủ đô Xan Hô-xê của Cô-xta Ri-ca. Theo ông A-ri-át, thời gian cụ thể cho cuộc thương lượng lần hai sẽ được quyết định trong vài ngày tới.

Tổng thống Cô-xta Ri-ca A-ri-át từng được trao giải Nô-ben Hòa bình năm 1987 vì đã có những nỗ lực giúp chấm dứt các cuộc nội chiến ở Trung Mỹ. Trước khi diễn ra các cuộc gặp, ông hy vọng sẽ thuyết phục được ông Giê-lay-a và ông Mi-sê-lết-ti tiến hành cuộc gặp trực tiếp đầu tiên kể từ khi xảy ra cuộc binh biến ở Ôn-đu-rát, song ông chưa đạt được mục tiêu. Tại cuộc thương lượng đầu tiên, hai ông Giê-lay-a và Mi-sê-lết-ti đã đến Xan Hô-xê gặp riêng Tổng thống trung gian hòa giải của Cô-xta Ri-ca tại dinh thự riêng của ông mà không trực tiếp gặp nhau như dự kiến ban đầu.

Phát biểu với báo chí sau cuộc gặp, ông Giê-lay-a cho biết, ông và Tổng thống A-ri-át “có chung quan điểm về việc khôi phục nhà nước pháp quyền, dân chủ và phục chức cho tổng thống được nhân dân Ôn-đu-rát bầu ra”. Trong khi đó, ông Mi-sê-lết-ti khẳng định, ông là “tổng thống hợp hiến” và ngăn cấm ông Giê-lay-a trở lại Ôn-đu-rát. Ông Mi-sê-lết-ti cũng cho biết cuộc bầu cử tổng thống ở Ôn-đu-rát sẽ diễn ra vào tháng 11 tới như dự kiến. Ông Mi-sê-lết-ti đã chỉ định 4 quan chức ở lại tham gia các cuộc thương lượng với các đại diện của ông Giê-lay-a. Ngay sau đó, ông đã trở về Ôn-đu-rát.

Nhận định về triển vọng tìm lối thoát cho cuộc khủng hoảng chính trị tại Ôn-đu-rát, một số nhà quan sát cho rằng, chỉ riêng việc ông Ô-xca A-ri-át đưa được hai bên cùng đến một thành phố cũng được coi là một bước tiến bởi cả hai trước đó đều tuyên bố họ “không có gì để đàm phán”. Tuy nhiên, Tổng thống Vê-nê-xu-ê-la U-gô Cha-vết đã lên tiếng chỉ trích cuộc thương lượng đầu tiên và cho rằng ông Mi-sê-lết-ti lẽ ra phải bị bắt tại Xan Hô-xê và Mỹ nên gây sức ép để ông Giê-lay-a trở lại cầm quyền. Ông Cha-vết kêu gọi lệnh cấm vận thương mại toàn diện đối với Ôn-đu-rát. Tổng Thư ký Tổ chức các quốc gia châu Mỹ (OAS), ông Hô-xê Mi-ghên In-xun-xa, cho biết các bên hữu quan thiếu linh hoạt trong cuộc thương lượng đầu tiên. Về phần mình, Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết, Nhà Trắng đang nghiên cứu những ý tưởng mà hai đoàn đại diện của Ôn-đu-rát đưa ra tại cuộc thương lượng, nhưng không tiết lộ chi tiết về sự tham gia của Mỹ. Chủ tịch Đại hội đồng Liên hợp quốc Mi-ghên Đê-xcô-tô thì cho biết, ông tin là có thể đạt giải pháp nhằm đưa ông Giê-lay-a trở lại nắm quyền. Ông Đê-xcô-tô là người đã cùng ông Giê-lay-a thực hiện sứ mệnh bất thành bay trở về Ôn-đu-rát ngày 5-7 vừa qua.

Trong lúc cuộc khủng hoảng vẫn chưa được giải quyết, ngày 10-7, khoảng 4.000 người ủng hộ ông Giê-lay-a đã phong tỏa một tuyến quốc lộ chính nối thủ đô Tê-gu-xi-gan-pa với trung tâm kinh tế Xan Pê-đrô Xu-la. Những người biểu tình, chủ yếu là giáo viên và công nhân, đã phong tỏa hoạt động giao thông trong nhiều giờ để yêu cầu phục chức ngay lập tức cho ông Giê-lay-a. Họ tuyên bố sẽ tiếp tục biểu tình cho tới khi ông Giê-lay-a trở lại nắm quyền. Trong khi đó, Tổng thống lâm thời Mi-sê-lết-ti đã bổ nhiệm ông Ên-rích-kê Ô-tê làm Bộ trưởng Nội vụ, sau khi ông này từ chức Ngoại trưởng. Ông Ô-tê đã bị Đại sứ Mỹ tại Ôn-đu-rát Hu-gô Lo-ren chỉ trích nặng nề sau khi có những lời lẽ không tôn trọng và thiếu tế nhị về chủng tộc nhằm vào Tổng thống Mỹ Ba-rắc Ô-ba-ma.

BẢO ANH