Yonhap đưa tin, Hàn Quốc, Anh, Pháp cùng 5 quốc gia châu Âu và Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương ngày 23-9 ra tuyên bố chung khẳng định việc cản trở các tuyến hàng hải, trong đó có eo biển Hormuz, là “không thể chấp nhận được”, đồng thời cam kết phối hợp ứng phó các thách thức chung.
 |
| Các tàu tại eo biển Hormuz ở khu vực Bandar Abbas, Iran, ngày 7-9. Ảnh: AP |
Tuyên bố chung được đưa ra sau cuộc họp tại New York giữa đại diện Hàn Quốc, Australia, Pháp, Đức, Nhật Bản, New Zealand, Ba Lan và Anh.
Các nước cho rằng việc cản trở các tuyến hàng hải, bao gồm eo biển Hormuz và Bab el-Mandeb bằng vũ lực, đe dọa hoặc áp đặt trái phép phí và điều kiện quá cảnh sẽ đe dọa an ninh và thịnh vượng toàn cầu.
Các bên cam kết cùng duy trì Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS). Liên quan đến vấn đề này, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tuyên bố Paris sẵn sàng tham gia một chiến dịch quốc tế mang tính “phòng thủ” tại eo biển Hormuz nhằm bảo đảm hoạt động lưu thông, song không muốn đối đầu với Iran.
Ngày 22-9, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã gặp Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff bên lề phiên thảo luận chung cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc tại New York (Mỹ) và chuyển các điều kiện của Tehran để mở lại eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược đối với hoạt động vận chuyển năng lượng toàn cầu.
Giá dầu thế giới tăng trong phiên giao dịch sáng thứ Hai (14-9), sau các cuộc tấn công mới của lực lượng Houthi vào Saudi Arabia làm gia tăng lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu.
Ngày 13-9, Oman thông báo hoãn cuộc họp giữa Iran và các nước vùng Vịnh, dự kiến diễn ra ngày 14-9 tại thành phố Salalah, trong bối cảnh các bên đang tìm cách thúc đẩy đối thoại về tình hình khu vực và an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz.
Iran và Oman đã nhất trí về chi tiết các tuyến đường ra, vào mới tại eo biển Hormuz và sẽ thông báo cho các nước vùng Vịnh về kết quả này tại một cuộc họp khu vực diễn ra tại thủ đô Muscat (Oman) vào ngày 14-9 tới.