* Mỹ tìm kiếm hợp tác với Nga về lá chắn tên lửa

AP dẫn lời nữ Hạ nghị sĩ Dân chủ Mỹ Ê-len Tau-sơ phát biểu tại hội nghị về phòng thủ tên lửa tại Oa-sinh-tơn hôm 23-3, cho rằng thông tin nước Mỹ và châu Âu có thể bị I-ran tấn công bằng tên lửa tầm xa trong vòng một thập kỷ tới đã bị phóng đại. Bà Tau-sơ đã đặt câu hỏi về sự cần thiết đối với hệ thống phòng thủ tên lửa tại châu Âu (NMD) mà chính quyền cựu Tổng thống Bu-sơ theo đuổi. Theo bà, chương trình tên lửa của I-ran không tiềm ẩn nguy cơ để Oa-sinh-tơn phải xây dựng NMD. Hạ nghị sĩ Tau-sơ nêu rõ những ý kiến ủng hộ việc đặt lá chắn phòng thủ tại châu Âu để bảo vệ nước Mỹ trước các cuộc tấn công bằng tên lửa tầm xa của I-ran là “không đúng”. Bà nhấn mạnh Mỹ và các nước đồng minh trước tiên cần phát triển hệ thống phòng thủ tên lửa tầm ngắn, có thể bảo vệ các lực lượng tham gia các chiến dịch quân sự. Trước đó, tại hội nghị an ninh thường niên của châu Âu mang tên Diễn đàn Brúc-xen hôm 22-3, bà Tau-sơ cũng đã lên tiếng ủng hộ việc Mỹ phối hợp với Nga xây dựng tại châu Âu hệ thống bảo vệ trước các cuộc tấn công bằng tên lửa tầm ngắn và tầm trung.

Là một trong những chuyên gia hàng đầu tại Quốc hội Mỹ về không phổ biến vũ khí hạt nhân, Hạ nghị sĩ Tau-sơ luôn chỉ trích kế hoạch triển khai NMD tại Trung Âu của chính quyền tiền nhiệm Bu-sơ. Bà hiện là ứng cử viên hàng đầu cho vị trí Thứ trưởng Ngoại giao phụ trách vấn đề kiểm soát vũ khí và an ninh quốc tế, liên quan trực tiếp tới các kế hoạch triển khai lá chắn tên lửa của Mỹ tại CH Séc và Ba Lan.

Bình luận trên của nghị sĩ Tau-sơ được đưa ra trong bối cảnh chính quyền của Tổng thống Ô-ba-ma đang cân nhắc lại các kế hoạch vốn bị Nga phản đối mạnh mẽ này. Oa-sinh-tơn cũng đồng thời phát đi tín hiệu tới Mát-xcơ-va rằng Mỹ sẵn sàng xem lại những chương trình trên. Chủ tịch Ủy ban quân bị thượng viện Mỹ Can Le-vin hôm 24-3 cho biết, quốc gia này phải tìm kiếm quan hệ hợp tác chặt chẽ về phòng thủ tên lửa với Nga như cách tốt nhất để chống lại “mối đe dọa hạt nhân từ I-ran”. Lâu nay, kế hoạch phòng thủ tên lửa của Mỹ là trở ngại chính trong quan hệ Nga-Mỹ, do Mỹ có kế hoạch triển khai một lá chắn tên lửa tại châu Âu và khẳng định rằng dự án này nhằm mục đích phòng thủ chống lại các tên lửa tầm xa của I-ran. “Quan hệ hợp tác Nga-Mỹ về phòng thủ tên lửa chống lại tên lửa I-ran – cho dù chúng tôi mới chỉ bắt đầu các cuộc thảo luận nghiêm túc về chủ đề này – sẽ là một tín hiệu mạnh mẽ gửi tới I-ran. I-ran sẽ đối mặt với sức ép ngày càng gia tăng của cộng đồng quốc tế khi nước này theo đuổi công nghệ hạt nhân nguy hiểm”, ông khẳng định.

Nga phản đối gay gắt việc Mỹ có kế hoạch triển khai trạm ra-đa tại Cộng hòa Séc và tên lửa đánh chặn tại Ba Lan vì cho rằng dự án này đe dọa đến an ninh Nga. Tuy nhiên, ông Le-vin khẳng định rằng, với việc hợp tác về vấn đề gây chia rẽ này có thể thực sự cải thiện bầu không khí giữa Oa-sinh-tơn và Mát-xcơ-va. “Phòng thủ tên lửa có thể trở thành công cụ cho sự thay đổi tích cực, hơn là trở ngại đối với mối quan hệ tốt đẹp hơn”, ông Le-vin cho biết.

Chính phủ Nga mới đây tuyên bố Mát-xcơ-va vẫn chờ câu trả lời từ phía Mỹ trước đề nghị hợp tác của Nga nhằm ngăn chặn các mối đe dọa tên lửa tiềm ẩn, song không phải từ phía I-ran vì Nga cho rằng trong tương lai gần, Tê-hê-ran chưa có khả năng chế tạo loại tên lửa có thể đe dọa châu Âu.
NGỌC HÀ