QĐND - Pa-ki-xtan đang rất cần sự viện trợ và các nguồn giúp đỡ để khắc phục hậu quả nghiêm trọng của trận lũ lụt lịch sử xảy ra hồi đầu tháng 8. Tuy nhiên, những nghịch lý và bất cập trong công tác cứu trợ đang ảnh hưởng xấu tới nỗ lực của nước này nhằm chống chọi với thiên tai và kêu gọi các nguồn viện trợ quốc tế.

Theo thống kê của Cơ quan đối phó thảm họa quốc gia Pa-ki-xtan (NDMA), mưa lớn gây lũ lụt tại miền Nam nước này đã phá hủy hoàn toàn hơn nửa triệu căn nhà, khiến hơn 400 người thiệt mạng, đất đai nông nghiệp bị tàn phá, ảnh hưởng tới cuộc sống của khoảng 9 triệu người. Hiện có hơn 415.000 người dân Pa-ki-xtan đang phải sống trong các trung tâm cứu trợ dã chiến trong tình trạng thiếu lương thực, nước sạch và lều ở tạm. Trận lụt lịch sử đã tàn phá 1/5 đất nước Pa-ki-xtan, gồm cả một vùng rộng lớn Pun-giáp, A-dát Giam-mu và Ca-sơ-mia. LHQ cho biết quy mô của thảm họa lũ lụt tại Pa-ki-xtan vượt qua trận động đất tại Ha-i-ti hồi tháng 1-2010, sóng thần Ấn Độ Dương năm 2004 và động đất tại Pa-ki-xtan năm 2005 cộng lại.

Ngày 28-9 là một ngày không bình thường ở thành phố Hi-đơ-ra-bát, thuộc tỉnh Xin. Có rất đông người dân mang theo những bao lương thực và thức ăn tới tập trung biểu tình bên ngoài câu lạc bộ báo chí của thành phố. Họ là những nạn nhân của lũ lụt sống tại trại tị nạn Tan-đô A-li-a đang bày tỏ bất bình vì được phát thực phẩm cứu trợ kém chất lượng, ôi thiu. Các em nhỏ và phụ nữ trong bộ dạng mệt mỏi và tức giận đã bẻ những mẩu bánh mì mốc meo trước ống kính của các phóng viên. Họ cho biết đã được phát bột mì chất lượng tồi. Họ yêu cầu chính phủ cung cấp cho họ những căn lều tạm trú và đồ ăn có chất lượng bảo đảm hơn.

Các nạn nhân lũ lụt ở Trại tị nạn Tan-đô A-li-a (Pa-ki-xtan) giơ những mẩu bánh mì bị mốc meo được viện trợ. Ảnh: Demotiximages

Trước đó, tại thành phố Mu-ráp-pha-ga, tỉnh Pun-giáp, cũng xảy ra cuộc biểu tình của những nạn nhân lũ lụt, nhưng là để phản đối công tác phân phát hàng cứu trợ. Họ tức giận phong tỏa đường Cút-che-ri và giơ cao các khẩu hiệu phản đối thực trạng quản lý tồi trong công tác phân phát lương thực cứu trợ. Những nạn nhân lũ lụt cáo buộc các giới chức chỉ phân phát lương thực cho các trại tị nạn đã đăng ký với cơ quan chức năng trong khi phớt lờ hàng ngàn nạn nhân lũ lụt bị mất nhà cửa đang phải sống tạm bợ, vất vưởng và thiếu thốn trên các đường phố. Các giới chức địa phương cho biết, lương thực được phân phát công bằng nhưng đã có một số người có hành động không thích hợp.

Những sự cố này đã làm ảnh hưởng không nhỏ tới nỗ lực huy động nguồn viện trợ quốc tế giúp Pa-ki-xtan khắc phục thiên tai cũng như niềm tin của các nhà tài trợ. Từng có những tranh cãi xung quanh việc nên viện trợ cho Pa-ki-xtan bằng tiền mặt hay lương thực và các nhu yếu phẩm cần thiết, bởi có một nghịch lý là hàng cứu trợ bao gồm bột mì, dầu hỏa, bánh quy, quần áo…lại được người dân bày bán ở chợ như một thứ hàng hóa. Có một thực tế rằng, nhu cầu của các nạn nhân nhiều hơn những thứ được viện trợ và họ cũng có nhu cầu tiền mặt. Nhưng bởi tình trạng tham nhũng và quản lý yếu kém nguồn viện trợ quốc tế của Pa-ki-xtan đã gây tâm lý lo ngại trong các nhà tài trợ, nên nguồn tiền tài trợ huy động được cho Pa-ki-xtan không lớn như trông đợi. Đầu tháng này, Hiệp hội Chữ thập đỏ, Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế (IFRC) và LHQ đã phát động chiến dịch gây quỹ 12 triệu USD và tiến tới 357 triệu USD ủng hộ các nạn nhân lũ lụt Pa-ki-xtan. Tuy nhiên, các cơ quan này cho biết, họ chỉ nhận được gần 1/3 con số mong muốn.

Một thách thức đối với Pa-ki-xtan là quốc gia này đã bị mang tiếng là “thiên đường cho các chiến binh Hồi giáo” khiến các quốc gia tài trợ lo ngại. Pa-ki-xtan bị một số nước cáo buộc là chưa hành động đủ mạnh để tiêu diệt các phần tử khủng bố, thậm chí còn bị cáo buộc là “che giấu” cho các chiến binh Hồi giáo cực đoan. Ông Giô Cróp thuộc IFRC nói: “Trong cộng đồng quốc tế, có những cái nhìn tiêu cực đối với Pa-ki-xtan và điều này đang tác động tới các nỗ lực huy động nguồn tài trợ nhân đạo”.

Vấn đề trầm trọng tới mức, một đại diện của tổ chức nhân đạo Oxfam đã phải kêu gọi thế giới tách bạch vấn đề nhân đạo với vấn đề chính trị và địa chiến lược. Ông Mu-ba-sia A-cram (Mubashir Akram) nói: “Pa-ki-xtan là đất nước có 180 triệu dân. Không phải tất cả đều là chiến binh”. Giới chức LHQ cảnh báo, nếu các nguồn tài trợ không tới sớm, sẽ xuất hiện một thảm họa lớn hơn ở các vùng thiên tai của Pa-ki-xtan, đó là dịch bệnh bùng phát và suy dinh dưỡng nghiêm trọng.

MAI HẠNH