QĐND - “Thùng thuốc súng” Xy-ri dường như có thể bùng nổ bất cứ lúc nào. Các lực lượng quân sự của Mỹ và Anh đã sẵn sàng cho màn khai hỏa nhằm vào các mục tiêu ở quốc gia này.

Đây không phải lần đầu tiên Xy-ri đứng bên bờ vực chiến tranh. Nhưng chưa lần nào, người ta thấy Mỹ, Anh và Pháp phản ứng quyết liệt như lần này. Các nước này khẳng định chắc chắn rằng, chính quyền của Tổng thống An Át-xát đã sử dụng vũ khí hóa học và phải bị trừng phạt. Thậm chí Mỹ, Anh và Pháp còn tuyên bố kế hoạch trừng phạt đã sẵn sàng cho dù không nhận được sự ủng hộ của HĐBA LHQ - nơi họ vấp phải phản ứng của Nga và Trung Quốc, những nước “nói không” với bất kỳ hành động quân sự nào chống lại Xy-ri.

Sử dụng vũ khí hóa học là hành động mà luật pháp quốc tế coi là tội ác chống lại loài người, hành động đó phải bị lên án và trừng phạt. Đó là điều không cần bàn cãi. Tuy nhiên, điều trước hết là phải tôn trọng kết quả điều tra của LHQ, tôn trọng và khẳng định vai trò của HĐBA LHQ trong các vấn đề liên quan đến chiến tranh và hòa bình. Cho đến nay, LHQ chưa đưa ra kết luận ai là thủ phạm trong vụ sử dụng vũ khí hóa học ở Xy-ri. Chính vì thế, việc một số nước phương Tây một mực quả quyết “thủ phạm” chính là chính quyền của ông An Át-xát làm người ta lo ngại khả năng các nước này sẽ vượt ra ngoài khuôn khổ pháp lý và luật pháp quốc tế để tiến hành cuộc chiến chống Xy-ri.

Hiện Mỹ và các nước đồng minh đang cố thuyết phục dư luận rằng, đây sẽ chỉ là một cuộc tấn công “hạn chế” vào các mục tiêu đã định trước. Nhưng quy luật của chiến tranh là leo thang. Vì thế, chẳng ai dám chắc cuộc tấn công Xy-ri, nếu nó nổ ra, sẽ chỉ dừng lại ở những mục tiêu đã định mà không lan rộng hơn. Các nhà phân tích đã cảnh báo, nếu Xy-ri bị tấn công, nó sẽ làm bùng nổ thêm các cuộc chiến nữa ở Trung Đông, gây hậu quả nghiêm trọng cho toàn khu vực. Thêm vào đó, như thực tế cuộc chiến ở I-rắc, Li-bi trước đây cho thấy, con số dân thường thiệt mạng vì bị bom đạn khiến người ta phải giật mình.      

Người ta cũng lo ngại rằng, giải pháp chiến tranh dưới danh nghĩa ngăn chặn chính quyền Xy-ri sử dụng vũ khí hóa học của Mỹ và đồng minh sẽ không giải quyết được vấn đề mâu thuẫn nội bộ hiện nay ở Xy-ri, mà chỉ làm tình hình thêm phức tạp hơn. Thực tế cho thấy trong cuộc xung đột Xy-ri hiện nay, thật khó để nhận diện trong số lực lượng chống đối chính quyền Xy-ri, ai là người thực sự vì đất nước và nhân dân. Đó là chưa kể hiện nay vẫn chưa thể khẳng định rõ ràng ai là thủ phạm sử dụng vũ khí hóa học ở Xy-ri và phe nào mới là bên phải chịu trách nhiệm và phải bị trừng phạt vì những hậu quả của cuộc xung đột trong hai năm rưỡi qua ở quốc gia này. Kịch bản ông An Át-xát bị lật đổ và phe đối lập lên nắm quyền cũng sẽ chẳng mang lại điều gì hứa hẹn cho một đất nước bị chia rẽ bởi các phe nhóm, sắc tộc, tôn giáo, những lực lượng quyết không thỏa hiệp trong cuộc tranh giành quyền lực ở Xy-ri. Vì thế, tương lai hỗn loạn thời kỳ hậu chiến ở Xy-ri giống như I-rắc, Áp-ga-ni-xtan hay Li-bi là điều có thể thấy rõ.

Cơ hội hòa bình đang nằm trong chính tay các bên liên quan. Giải pháp thông minh nhất lúc này là tăng cường các nỗ lực ngoại giao để tìm được tiếng nói chung. Cần bằng mọi cách tìm ra giải pháp chính trị lâu dài nhằm bảo đảm sự ổn định, hòa bình bền vững cho đất nước Xy-ri.

MỸ HẠNH