Tổng thống Bu-sê (thứ hai từ bên phải) trong buổi gặp với Nhóm nghiên cứu I-rắc ngày 6-12 Ảnh: AFP

Mỹ nên bắt đầu rút các lực lượng chiến đấu từ năm 2008 và đưa ra nỗ lực ngoại giao với các bên, trong đó có cả I-ran và Xy-ri, nhằm ngăn ngừa tình hình tiến đến "hỗn loạn" tại I-rắc. Đó là hai trong số 79 đề xuất mà Nhóm nghiên cứu I-rắc, do cựu Ngoại trưởng Mỹ Giêm Bây-cơ và cựu nghị sĩ đảng Dân chủ Ha-min-tơn đứng đầu, đệ trình lên Quốc hội và Tổng thống Bu-sơ ngày 6-12 (tức ngày 7-12, theo giờ Việt Nam).

Bản báo cáo của Nhóm nghiên cứu I-rắc đã dựng lại một bức tranh tòan cảnh về cuộc sống tồi tệ của người dân I-rắc cũng như tình trạng bất lực của lực lượng đa quốc gia tại I-rắc kể từ khi Mỹ tiến hành cuộc chiến tranh ở đất nước vùng Vịnh năm 2003. Báo cáo cho biết, hơn 3 năm qua đã có tới gần 3 nghìn lính Mỹ bỏ mạng tại I-rắc. Thiệt hại đó quả là quá lớn đối với nước Mỹ, nhưng lại là con số rất nhỏ đối với người dân I-rắc khi có tới 3 nghìn thường dân nước này thiệt mạng mỗi tháng do bạo lực gây nên. ''Nếu tình hình I-rắc tiếp tục xấu đi, hậu quả sẽ rất nghiêm trọng. Sự trượt dốc tới tình trạng hỗn loạn có thể làm chính phủ I-rắc sụp đổ. Điều này có thể khiến các nước láng giềng của I-rắc nhảy vào can thiệp, các cuộc xung đột giữa người Xăn-ni và Si-ai gia tăng và thậm chí mạng lưới al-Qaeda có thể mở rộng căn cứ hoạt động tại I-rắc. Điều quan trọng khác là vị thế toàn cầu của Mỹ bị suy giảm và người Mỹ sẽ bị phân cực nhiều hơn'', báo cáo cho biết.

Để tháo gỡ những khó khăn trên, Nhóm nghiên cứu I-rắc đề xuất 79 điểm cho sự thay đổi về chiến lược tại I-rắc. Báo cáo cho rằng, tuỳ thuộc vào tình hình an ninh ở I-rắc, lực lượng chiến đấu của Mỹ tại I-rắc có thể rút khỏi nước này vào quý I năm 2008, hoặc có thể triển khai theo các đơn vị đặc nhiệm, phản ứng nhanh, huấn luyện, tìm kiếm và cứu nạn của I-rắc. Đối với Chính phủ của Thủ tướng I-rắc An Ma-li-ki, báo cáo đề nghị I-rắc cần đạt được những tiến bộ lớn về hoà giải dân tộc, an ninh và quản lý hoặc đối mặt với sự giảm bớt ủng hộ về kinh tế, quân sự, chính trị từ Oa-sinh-tơn.

Theo nhận xét của Tổng thống Bu-sơ, báo cáo là một đánh giá cứng rắn về tình hình I-rắc và chính quyền Mỹ sẽ xem xét nó một cách rất nghiêm túc. Tổng thống cũng kêu gọi Quốc hội Mỹ hợp tác với chính quyền để tìm tiếng nói chung về chính sách I-rắc.

Bình luận về bản báo cáo trên, tờ "Nhật báo Phố Uôn" cho rằng mặc dù đảng Dân chủ luôn lên tiếng kêu gọi rút quân, song những điều chỉnh chiến lược được nêu lên trong bản báo cáo này rõ ràng thể hiện tính ôn hòa và chưa thực sự hoàn thiện. Cả chính quyền của Tổng thống Bu-sơ và nhóm nghiên cứu đều có chung một thông điệp, đó là sẽ không có bất cứ thời hạn cụ thể nào để chấm dứt chiến tranh hoặc vội vàng rút quân khỏi I-rắc.

LINH OANH (tổng hợp)