Một người bạn lớn của nhân dân Việt Nam

Di sản “Ô-lốp Pan-mơ”

Phát biểu tại hội thảo, ông Pi-e Xco-ri (Pierre Schori), Đặc phái viên cao cấp của Thủ tướng Thụy Điển Xtê-phan Lốp-ven (Stefan Löfven), nguyên Cố vấn của Thủ tướng Ô-lốp Pan-mơ, khẳng định, Thụy Điển là quốc gia phát triển và là quốc gia châu Âu đầu tiên thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam trong bối cảnh chiến tranh ở Việt Nam đang diễn ra ác liệt, đất nước bị chia cắt. Một trong những nhân vật lịch sử có vai trò quan trọng trong việc xây dựng mối quan hệ giữa hai nước đó chính là cố Thủ tướng Ô-lốp Pan-mơ.

Ô-lốp Pan-mơ là Thủ tướng Thụy Điển những năm 1969-1976 và 1982-1986. Sinh thời, ông là nhà lãnh đạo có tư tưởng nhân văn, luôn đấu tranh, phản đối mạnh mẽ sự bất công trên toàn thế giới, được nhân dân Thụy Điển nói riêng và cộng đồng quốc tế nói chung (trong đó có Việt Nam) đặc biệt yêu mến. Sự kiện ông Ô-lốp Pan-mơ bị ám sát trên phố Sveasvagen năm 1986 đã làm xôn xao dư luận thế giới và  ông được các tầng lớp nhân dân yêu chuộng hòa bình vô cùng tiếc thương.

Ông Ô-lốp Pan-mơ (thứ ba, từ phải sang) tham gia tuần hành ở Xtốc-khôm phản đối chiến tranh tháng 2-1968. Ảnh: sverigesradio.se. 

Chia sẻ bên lề hội thảo, ông Pi-e Xco-ri cho biết, mặc dù Mỹ có quan hệ với Thụy Điển, song ông Pan-mơ vẫn kiên quyết ủng hộ nhân dân Việt Nam, phản đối cuộc chiến tranh phi nghĩa của Mỹ. Vào  thời điểm Mỹ ồ ạt đưa quân tới Việt Nam, mở rộng chiến tranh cục bộ ở miền Nam, liên tục ném bom miền Bắc, ông Pan-mơ lúc ấy là quan chức cấp cao của Chính phủ đã cùng người dân Thụy Điển xuống đường tuần hành ủng hộ cuộc đấu tranh của nhân dân Việt Nam. Đoàn tuần hành đã dừng lại ở Quảng trường Chiến thắng. Tại đây, ông Pan-mơ đã lên án Mỹ, yêu cầu Mỹ rút quân khỏi miền Nam, chấm dứt ném bom miền Bắc. Ông kêu gọi mở rộng phong trào đoàn kết với Việt Nam. Bài diễn văn của ông được in thành tài liệu “Hãy lên tiếng ủng hộ Việt Nam” đã được gửi đi khắp nơi…

Năm 1972, trước việc Mỹ mở các chiến dịch càn quét, hỗ trợ quân đội Việt Nam Cộng hòa mở các chiến dịch sang Cam-pu-chia, đường 9 Nam Lào, rải chất độc hóa học… Thụy Điển đã quyết định lên án Mỹ nghiêm khắc hơn. Ông Pan-mơ, khi đó đang là Thủ tướng, đã triệu tập nội các, tham vấn 5 đảng lớn của Thụy Điển. Ông đã tranh thủ được sự ủng hộ của 5 đảng trong Quốc hội để ra tuyên bố: “Mỹ huy động ném bom B-52 là tội ác tàn bạo chống loài người”.

Chia sẻ những kỷ niệm của mình về cố Thủ tướng Pan-mơ, bà Nguyễn Thị Bình, nguyên Phó chủ tịch nước, Chủ tịch Quỹ Hòa bình và Phát triển Việt Nam cho biết, Thụy Điển là nơi có phong trào đoàn kết nhân dân đặc biệt rộng rãi. Từ người lãnh đạo cao nhất của đất nước đến những cụ già, thanh niên, phụ nữ, các em thiếu nhi đều dành cho Việt Nam những tình cảm hết sức tốt đẹp. “Đầu năm 1972, ông Pan-mơ, khi đó là Chủ tịch của Đảng Xã hội dân chủ Thụy Điển, đã mời tôi từ cuộc đàm phán 4 bên về Việt Nam ở Pa-ri sang Thụy Điển để phát biểu tại Đại hội Đảng Xã hội dân chủ Thụy Điển về tình hình chiến tranh Việt Nam. Tôi là đại biểu nước ngoài duy nhất tại đại hội. Sau đó, có một cuộc biểu tình của nhân dân phản đối Mỹ leo thang chiến tranh, ông đã cùng với tôi, Đại sứ của Việt Nam dân chủ cộng hòa và một số bạn bè quốc tế tham gia cuộc biểu tình”, nguyên Phó chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình nhớ lại.

Sự hỗ trợ không chỉ đo bằng tiền

Không chỉ là người bạn lớn của nhân dân Việt Nam trong giai đoạn đấu tranh thống nhất đất nước, Thủ tướng Pan-mơ cũng là người kiên trì chủ trương hợp tác và hỗ trợ Việt Nam trong công cuộc tái thiết đất nước, giúp Việt Nam xây dựng nhiều công trình quan trọng, trong đó có Bệnh viện Nhi Trung ương, Bệnh viện Việt Nam-Thụy Điển tại Uông Bí (Quảng Ninh) và Nhà máy giấy Bãi Bằng.

Dù không được gặp Thủ tướng Pan-mơ song nguyên Phó thủ tướng Vũ Khoan đánh giá cao sự giúp đỡ của ông Pan-mơ nói riêng và Thụy Điển nói chung dành cho Việt Nam. Ông Vũ Khoan chia sẻ: “Những năm 80 thế kỷ trước, tôi được giao nhiệm vụ nghiên cứu phương án đổi mới công tác tổ chức của Bộ Ngoại giao. Loay hoay tìm kiếm kinh nghiệm tiên tiến của thế giới về điều hành, quản lý, trong đầu tôi bỗng lóe lên ý nghĩ lên Nhà máy giấy Bãi Bằng của Thụy Điển để học hỏi. Quả nhiên ở đó tôi thu lượm được rất nhiều bài học quý báu, thiết thực, giúp ích cho công việc của mình. Qua đó tôi hiểu thêm rằng, sự giúp đỡ của các bạn Thụy Điển không chỉ có “giá trị cứng” mà còn chứa đựng những “giá trị mềm” không kém phần quan trọng”.

Nhấn mạnh về sự giúp đỡ của Thụy Điển đối với Việt Nam, chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan, nguyên Phó chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam khẳng định, sự hỗ trợ của Thụy Điển không chỉ đo bằng tiền. Trong bối cảnh Việt Nam đang chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường, các chuyên gia của Thụy Điển đã giúp cho Việt Nam những bài học quý giá về việc thay đổi tư duy, tiếp cận thị trường, đổi mới và tái cấu trúc nền kinh tế với vai trò định hướng của Nhà nước. Thụy Điển thực sự là một trong những người bạn lớn nhất của Việt Nam. “Hình ảnh của cố Thủ tướng Pan-mơ và đất nước Thụy Điển luôn trong trái tim của người dân Việt Nam”, bà Phạm Chi Lan khẳng định.

LINH OANH