Cách đây một tuần, thị trường tài chính thế giới đã rất vui mừng khi Trung Quốc nới lỏng tỷ giá đồng nhân dân tệ, động thái được xem như món quà Trung Quốc đưa tới Hội nghị nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi (G20), diễn ra tại Tô-rôn-tô (Toronto, Ca-na-đa). Chưa đầy một tuần sau quyết định của Trung Quốc, Ủy ban hỗn hợp của Quốc hội Mỹ cũng đã thông qua dự luật cải cách Phố Uôn, bước đi quan trọng được kỳ vọng tạo ra bước ngoặt trên thị trường tài chính thế giới.

Ủy ban hỗn hợp gồm các đại diện của Thượng viện và Hạ viện Mỹ, sau những phiên thảo luận căng thẳng kéo dài thông ngày đêm về những điều khoản gai góc nhất cuối cùng đã thông qua dự luật cải cách Phố Uôn (Wall Street), ngày 25-6. Dự luật này được đánh giá là mang tính bước ngoặt trong việc xem xét lại các quy định về tài chính nhằm tránh xảy ra một cuộc khủng hoảng tài chính thế giới trong tương lai. Với kết quả vừa có được, đây được coi là thành công lớn thứ hai về mặt lập pháp của chính quyền Tổng thống Ô-ba-ma (Barak Obama) trong năm 2010, sau luật cải cách về hệ thống y tế.

Nội dung chính của dự luật là hạn chế tối đa hoạt động đầu cơ của các ngân hàng cũng như các hoạt động đầu tư phát sinh trên thị trường tài chính Mỹ. Dự luật này tăng cường hệ thống giám sát các rủi ro về tài chính, tăng sức mạnh, quyền lực cho Cơ quan bảo hiểm tài khoản tiền gửi Liên bang để xác định được những tập đoàn tài chính khổng lồ nào suy yếu, buộc các chủ nợ và những cổ đông liên quan phải chia sẻ, gánh vác thua lỗ. Dự luật cũng sẽ tạo ra một cơ quan độc lập bảo vệ tài chính của người tiêu dùng và siết chặt việc giám sát các hoạt động tài chính phát sinh, đồng thời yêu cầu hầu hết các hợp đồng thương mại phải thông qua các kênh kiểm tra sạch. Cơ quan mới này sẽ giải quyết nhiệm vụ lấp đầy khoảng trống giữa các ngân hàng được quản lý, kiểm soát chặt chẽ với các nhà môi giới chứng khoán và những công ty tài chính quản lý kém. Điều quan trọng nhất trong đạo luật là nhằm phòng ngừa khủng hoảng. Bất kỳ một công ty tài chính lớn nào cùng đều có thể bị trừng phạt theo quy định.

Tranh luận về dự luật cải cách thị trường tài chính Mỹ.  Ảnh: Reuters

Phát biểu tại Nhà Trắng, Tổng thống Mỹ B.Ô-ba-ma (Barack Obama) tuyên bố dự luật cải cách tài chính sẽ giúp thị trường Phố Uôn hoạt động có trách nhiệm hơn. Đây là dự luật cải cách tài chính mạnh mẽ nhất kể từ sau cuộc Đại khủng hoảng trong những năm 1929-1933. Theo kế hoạch, dự luật trên sẽ được chuyển đến toàn thể hai viện Quốc hội Mỹ để thông qua lần cuối và Tổng thống Ô-ba-ma có thể ký thành luật trước ngày 4-7. Tổng thống Ô-ba-ma bày tỏ tin tưởng rằng Quốc hội do đảng Dân chủ kiểm soát sẽ thông qua dự luật trên. Ông Ô-ba-ma cho rằng, dự luật được thông qua ngay trước thềm hội nghị thượng đỉnh G-20, nơi vấn đề cải cách hệ thống tài chính là một trọng tâm của các cuộc thảo luận sẽ là món quà vô cùng ý nghĩa mà nước Mỹ mang tới hội nghị. Trước đó, Tổng thống Mỹ cũng từng bảo đảm rằng sau khi dự luật này chính thức có hiệu lực, đây sẽ là công cụ hữu hiệu bảo vệ sự ổn định tài chính của đất nước trong khi vẫn duy trì sức mạnh và các chức năng quan trọng của ngành công nghiệp tài chính Mỹ và coi đó là vấn đề trung tâm đối với sự thịnh vượng và khả năng cạnh tranh của nước Mỹ trên phạm vi kinh tế toàn cầu.

Những hứa hẹn tốt đẹp của dự luật cải cách tài chính Mỹ đang được cả nước Mỹ và thế giới theo dõi vì tầm ảnh hưởng rộng lớn của chúng. Tuy nhiên tác động tiêu cực của chúng thì chưa thể lường trước vì lịch sử lập pháp về tài chính cho thấy mỗi sự thay đổi đều mang đến cả sự bất lợi không ngờ. Mặc dầu vậy, vào lúc này Nhà Trắng vẫn có thể liên hoan mừng thắng lợi bước đầu mà một năm trước họ không dám nghĩ tới.

Nguyễn Hòa