Lần đầu tiên cái tên Al Qaeda được biết đến rộng rãi là vào khoảng 10 năm trước. Ngày 7-8-1998, cộng đồng quốc tế rung động khi tổ chức này thực hiện hai vụ đánh bom đẫm máu nhằm vào Đại sứ quán Mỹ tại Kê-ni-a và Tan-da-ni-a, cướp đi 223 mạng người. Thực tế, Al Qaeda đã âm thầm phát triển thành một mạng lưới khủng bố nguy hiểm trong hơn một thập kỷ trước khi cộng đồng quốc tế biết tới.

Một nhóm tay súng Al Qaeda (ảnh internet)

Al Qaeda được thành lập ngày 11-8-1988 tại Pê-sa-oa, Pa-ki-xtan. Nhiều người sẽ đặt câu hỏi tại sao lại có thể biết được chính xác ngày thành lập của một tổ chức khủng bố hoạt động rất bí mật như Al Qaeda? Câu trả lời rất đơn giản là do nhân viên CIA và tình báo Pa-ki-xtan đã có mặt tại “lễ ra mắt” tổ chức này. Thậm chí, có thông tin còn khẳng định rằng, thuở ban đầu chính CIA và tình báo Pa-ki-xtan là “bảo kê” của Al Qaeda.

Công dân A-rập Xê-út Bin La-đen, cựu lãnh đạo nhóm khủng bố Al Jihad An Sa-ríp cùng một người Ai Cập có tên là An Da-oa-hi-ri là ba tên “đồng sáng lập” Al Qaeda. Bin La-đen là chủ soái, An Da-oa-hi-ri là phó tướng kiêm tham mưu trưởng, trong khi An Sa-ríp đóng vai trò thủ lĩnh tinh thần.

Trong khi An Sa-ríp đang ngồi gặm nhấm bản án chung thân tại nhà tù Tô-ra ở Ai Cập thì hàng loạt nỗ lực truy bắt Bin La-đen và An Da-oa-hi-ri đã thất bại dù những tuyên bố kiểu “chúng tôi đã bao vây và sắp bắt được hắn ta” thường xuyên được các nhà chức trách Mỹ đưa ra. Gần đây, Giám đốc CIA M.Hay-đen cũng tuyên bố thủ lĩnh Al Qaeda đã “chết” ở Áp-ga-ni-xtan và I-rắc. Tuy nhiên, tuyên bố này lại chẳng được minh họa bằng ví dụ nào. Thực tế cho thấy, ít nhất Al Qaeda đang “sống khỏe” trong thế giới “ảo”. Theo các chuyên gia A-rập Xê-út, hiện có khoảng 6.000 trang web đang hoạt động nhân danh Al Qaeda. Nhiều website đã bị đánh sập nhưng nhanh chóng hoạt động trở lại với tên miền khác.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ R.Ghết đã ngán ngẩm hỏi tại một hội nghị gần đây rằng: “Làm sao mà một tên ngồi trong hang động (Bin La-đen) lại có thể chỉ huy được cả một mạng lưới khủng bố toàn cầu?”. Nhưng phải chăng chỉ Bin La-đen điều hành mọi hoạt động của Al Qaeda trên toàn thế giới?

Một chuyên gia chống khủng bố người Anh đã đưa ra đánh giá hình ảnh rằng, Áp-ga-ni-xtan là một trại huấn luyện khủng bố của Al Qaeda trước khi Ta-li-ban cầm quyền, là một “trường đại học” dưới thời Ta-li-ban và là nơi đào tạo “tiến sĩ” khi Mỹ tiến vào Áp-ga-ni-xtan và I-rắc. Chuyên gia này khẳng định đã qua thời Al Qaeda hoạt động theo kiểu một mệnh lệnh xuyên suốt từ trên xuống dưới. Hiện tại, tổ chức này bao gồm nhiều nhóm hoạt động độc lập với nhau. Chính vì vậy, cách Mỹ tấn công tổng lực Áp-ga-ni-xtan và I-rắc hòng tiêu diệt tổ chức này sẽ không đạt được hiệu quả.

ĐỨC MINH