Kỳ vọng nhưng khó lạc quan

Biểu tình phản đối Hội nghị Thượng đỉnh G-8 tại Xáp-pô-rô (Nhật Bản). Ảnh: AP

Hội nghị G-8 diễn ra vào đúng thời điểm nền kinh tế thế giới có nhiều biến cố xấu, với giá dầu leo cao kỷ lục, có lúc đạt 146 USD/thùng, giá lương thực tăng tới mức khó tưởng tượng và nền kinh tế toàn cầu được dự đoán tăng trưởng chậm lại. Các “đại gia” của thế giới đang đứng trước một loạt thách thức kinh tế cam go nhất trong một thập niên qua.

Tìm giải pháp cho các khó khăn mang tính toàn cầu đó không phải là nhiệm vụ của riêng các nước lớn mà của tất cả các nước trên thế giới. Tuy nhiên, Hội nghị G-8 vẫn bị áp lực nặng nề bởi cộng đồng thế giới hy vọng các nước có vai trò lớn sẽ hành động kiên quyết và phối hợp chặt chẽ hơn nhằm giải quyết các thách thức này. Các nhà lãnh đạo tôn giáo trên thế giới đã đưa kiến nghị trước thềm Hội nghị Thượng đỉnh G-8 nhằm gia tăng sức ép. Trong đó cảnh báo vấn đề môi trường có thể trở thành gánh nặng cho các thế hệ tương lai nếu không kịp thời hành động; kêu gọi các nhà lãnh đạo G-8 kiểm soát các khoản chi tiêu cho vũ khí và dành các khoản tiền đó thành lập các quỹ bảo vệ môi trường; kêu gọi các nước này đầu tư vào các chương trình xóa đói, giảm nghèo. Trước đó, Hội nghị Thượng đỉnh Liên minh châu Phi (AU) đã ra tuyên bố chung đòi các “mạnh thường quân” trong G-8 phải thực thi đúng cam kết tăng gấp đôi viện trợ cho lục địa đen vào năm 2010. Theo số liệu, đến nay viện trợ của G-8 cho châu Phi mới chỉ đạt khoảng một phần tư mức cam kết viện trợ.

Liệu G-8 với các “ông lớn” như Mỹ, Nhật, Nga, Pháp, Anh, Ca-na-đa, I-ta-li-a và Đức có thực thi được sứ mệnh nặng nề này hay không và Hội nghị “đến hẹn lại lên” này có tạo ra bước chuyển tích cực cho vấn đề? Đến ngay lãnh đạo nước chủ trì Hội nghị, Thủ tướng Nhật Bản Y-a-xu-ô Phư-cư-đa, cũng chỉ dám hy vọng hội nghị sẽ “thể hiện một hướng đi nào đó” đối với các vấn đề giá dầu và lương thực toàn cầu. Ông nhấn mạnh, đấy mới chỉ “một bước” trong cả một tiến trình dài.

Đơn cử như thách thức hạ nhiệt giá dầu, giới phân tích đã tỏ ra nghi ngờ về khả năng hội nghị sẽ làm được điều gì. Họ cho rằng, tại đây sẽ chẳng có gì hơn việc G-8 lại lên tiếng kêu gọi các nước sản xuất dầu mỏ tăng sản lượng. Đơn giản chỉ vì ngay chính các nước G-8 cũng chưa thống nhất về nguyên nhân giá dầu bị đẩy lên cao cũng như giải pháp.

Chưa kể có một thực tế là mỗi nước G-8 lại theo đuổi những mục tiêu và đặt những ưu tiên khác nhau khi lãnh đạo của họ tới dự Hội nghị thượng đỉnh. Ví dụ, nước chủ nhà Nhật Bản đặt vấn đề trái đất nóng lên là ưu tiên số một trong chương trình nghị sự. Trong khi Mỹ, nước thải lượng khí gây hiệu ứng nhà kính, nguyên nhân khiến trái đất nóng lên, thuộc loại nhiều nhất thế giới, không mặn mà gì với vấn đề này. Oa-sinh-tơn luôn né tránh việc xác định mục tiêu cắt giảm lượng khí CO2.

Việc các “đại gia” G-8 năm nào cũng nhóm họp song bước tiến đạt được chẳng là bao đã gây phẫn nộ. Nên lần nào cũng vậy, Hội nghị G-8 đều được “chào đón” bằng màn biểu tình không mấy dễ chịu của những người phản đối toàn cầu hóa. Ngày 4-7, hơn 1000 người đã tham gia biểu tình ở miền Bắc Nhật Bản, yêu cầu các nước G-8 phải thực thi ngay các giải pháp khẩn cấp để ngăn chặn tình trạng trái đất nóng lên và chống lại đói nghèo. Ước tính, số người biểu tình sẽ tăng lên 5.000 nghìn người tại thành phố Xáp-pô-rô.

Tuy nhiên, Hội nghị Thượng định G-8 vẫn được trông đợi sẽ đề ra được một số giải pháp khả thi đối phó với cuộc khủng hoảng lương thực. Dự kiến, các nhà lãnh đạo G-8 sẽ nhất trí về việc thiết lập hệ thống dự trữ lương thực nhằm đối phó tốt hơn với các cuộc khủng hoảng lương thực trong tương lai. Theo đó, mỗi nước thành viên sẽ phải dự trữ một lượng lương thực nhất định và sẵn sàng "tung" ra thị trường để cùng bình ổn giá lương thực lúc cần thiết. G-8 sẽ thành lập hội đồng chuyên gia để thảo luận chi tiết kế hoạch trên, bao gồm việc ấn định hạn ngạch cho từng nước tham gia, hệ thống điều hành và các kênh để lương thực dự trữ được "tung" ra thị trường. Ngoài ra, các chuyên gia cũng dự đoán, các lãnh đạo G-8 có thể sẽ thông báo một gói trợ cấp hoặc cam kết đầu tư nông nghiệp vào các nước nghèo.

Trông đợi là thế, song không thể nói là lạc quan bởi kết quả của các Hội nghị G-8 trước đó đều rất khiêm tốn.

YẾN NHI