Công nhân xây dựng tuyến đường sắt tới Tây Tạng xa xôi. (Ảnh Xinhua)

* GDP theo đầu người của Việt Nam là 2.142USD

Ngân hàng Thế giới (WB) vừa công bố lại tính toán về tổng sản phẩm nội địa (GDP) trên cơ sở cân bằng sức mua (PPP-Purchasing Power Parity) cho các quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới.

Theo báo cáo của WB, Trung Quốc vẫn là nền kinh tế lớn thứ 2 trên thế giới, có giá trị khoảng 5.330 tỷ USD, chiếm hơn 9% GDP toàn cầu so với 14% theo phương pháp cũ. Nền kinh tế của Mỹ được định giá ở mức 12 nghìn tỷ USD, chiếm 23% GDP toàn cầu, vẫn là nền kinh tế lớn nhất thế giới. Ấn Độ chiếm hơn 4% GDP toàn cầu, đứng thứ 5, giảm 1% so với cách tính cũ. Nhật Bản đứng thứ ba với 7%. Các con số cũng cho thấy thu nhập trung bình của người dân Trung Quốc là 4.091USD, chỉ bằng 10% so với mức thu nhập 41.000USD của người dân Mỹ. Theo WB, kết quả trên có nghĩa là Trung Quốc sẽ không trở thành nền kinh tế lớn nhất thế giới vào năm 2012 như dự đoán.

Theo cách tính mới của WB, GDP của Việt Nam năm 2005 đã được điều chỉnh giảm 30% từ 255,6 tỷ USD xuống còn 178,1 tỷ USD và GDP bình quân đầu người của Việt Nam năm đó là 2.142USD chứ không phải là 3.076USD như đã công bố trước đây. Tại sao có điều đó?

Theo phương pháp cũ, để có thể so sánh với các nước, người ta quy đổi GDP và GDP bình quân đầu người sang USD, dựa trên tỷ giá hối đoái thị trường. Cụ thể, tính theo tỷ giá hối đoái thị trường năm 2005, GDP của Việt Nam là 52,9 tỷ USD và GDP bình quân đầu người là 637USD. Tuy nhiên, ở mỗi nơi trên thế giới thì đồng USD lại có sức mua khác nhau. Một lần đi cắt tóc ở Nhật hết ít nhất 10USD, nhưng cắt tóc ở Việt Nam thì chỉ hết nửa USD. Ngược lại, trong khi một chiếc xe Toyota Camry ở Mỹ giá 20-25 nghìn USD, thì cũng chiếc xe đó ở Việt Nam lại có giá trên 60 nghìn USD.

Do đó, để so sánh chính xác hơn sự khác nhau về mức sống thì người ta phải quy đổi đồng USD sang sức mua tương đương (PPP), sử dụng một “nhóm” hàng hóa và dịch vụ làm đại diện. Cụ thể, theo tính toán của WB, để mua được một nhóm hàng hóa điển hình có giá 1USD ở Việt Nam thì một người dân ở Mỹ phải bỏ ra 3,4USD. Vì vậy, để so sánh trên cơ sở ngang bằng sức mua của đồng USD, GDP của Việt Nam phải được điều chỉnh tăng lên 3,4 lần. Kết quả là năm 2005, thu nhập bình quân đầu người của ta tính theo tỷ giá hối đoái là 637USD, còn tính theo PPP là 2.142USD.

Theo các chuyên gia, việc điều chỉnh giảm GDP và GDP bình quân đầu người của Việt Nam, Trung Quốc và Ấn Độ cho phép nhìn nhận so sánh chính xác hơn vị thế của các nước trên thế giới, đặc biệt là Việt Nam. Theo đó, việc điều chỉnh của WB cho thấy mặt bằng giá cả của Việt Nam không phải là quá rẻ như trước đây đã ước tính. Nó cũng cho thấy rõ hơn khoảng cách của Việt Nam với các nước giàu.

Trong những năm qua, công tác ước lượng PPP cho các nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam, của WB chỉ được dựa trên những phỏng đoán tương đối. Chỉ đến gần đây, Chương trình So sánh Quốc tế (ICP) của WB mới triển khai một cách toàn diện hoạt động thu thập số liệu giá cả tại 146 quốc gia và vùng lãnh thổ.

NGỌC HÀ (tổng hợp)