QĐND - Sự lây lan của vi khuẩn cổ điển thường trú ngụ ở những nơi kém vệ sinh tại châu Âu, nơi luôn tự hào với hệ thống an toàn thực phẩm khắt khe nhất, được ví là “chuyện thật như đùa”. Thế nhưng, hung thần E.coli đang trở thành nỗi lo sợ cho người dân khắp Lục địa già. Không những thế, nó còn gây ra những rạn nứt ngầm trong mối quan hệ giữa các thành viên Liên minh châu Âu (EU).

Lệnh cấm từ Nga

Vi khuẩn E.coli gây tiêu chảy có hội chứng lỵ, tiêu chảy ra máu hoặc không, trong một số trường hợp là nguyên nhân của chứng suy thận cấp, gây tử vong. Được phát hiện từ hôm 22-5 với nghi vấn ban đầu về nguồn gốc gây bệnh xuất phát từ dưa chuột được trồng trong nhà kính của Tây Ban Nha, tới nay, trên toàn châu Âu đã có ít nhất 18 người chết và hơn 2000 người mắc bệnh do nhiễm vi khuẩn E.coli. Các quốc gia châu Âu đã xác nhận có các trường hợp mắc bệnh do vi khuẩn E.coli gồm: Đức, Anh, Thụy Điển, Tây Ban Nha, Đan Mạch, Hà Lan.

Dưa chuột tại một nhà máy ở El Eiido, miền Nam Tây Ban Nha bị dồn vào thùng để hủy bỏ, ngày 27-5, sau khi đơn hàng bị hủy. Ảnh: AP

Lo sợ tình hình dịch bệnh, ngày 2-6 Nga đã thông báo cấm cửa tất cả các loại rau xanh từ EU nhập khẩu vào thị trường nước này. Chỉ một ngày sau khi Nga ra thông báo, EU đã kêu gọi Nga bãi bỏ ngay lập tức lệnh cấm nhập khẩu này. Ủy viên châu Âu phụ trách vấn đề y tế Giôn Đa-li (John Dalli) cho biết sẽ gửi thư cho nhà chức trách Nga để thông báo những diễn biến mới về tình hình dịch bệnh, khẳng định những kết quả xét nghiệm dưa chuột tại Tây Ban Nha và Đức đều không phát hiện thấy khuẩn E.coli. Ủy ban châu Âu (EC) cũng đã xóa tên dưa chuột Tây Ban Nha khỏi danh sách báo động về thực phẩm trong EU, đồng thời cho biết, hiện các nhà chức trách châu Âu đang cố gắng kiểm soát dịch bệnh trong khu vực.

Đáp lại, Nga tuyên bố sẽ chỉ bãi bỏ lệnh cấm trên khi EU chứng minh được thực phẩm có nguồn gốc từ các nước trong EU là an toàn và khu vực này đã hoàn toàn kiểm soát được dịch bệnh. Nguyên nhân là vì, theo đại sứ Nga tại EU Vla-đi-mia Chi-dốp (Vladimir Chizhov), trước đó EU đã không thông báo đầy đủ cho Nga tình hình các trường hợp tử vong do khuẩn đường ruột E.coli gây ra, trừ một trường hợp tại Đức. 

Rạn nứt vì… dưa chuột

Dù đã được minh oan là không chứa khuẩn E.coli, quả dưa chuột của Tây Ban Nha có vẻ vẫn chịu nhiều thiệt thòi. “Gần như toàn bộ châu Âu đã ngừng đơn đặt hàng. Tất cả các mặt hàng rau củ đều bị ảnh hưởng như hiệu ứng đô-mi-nô vậy”, Liên hiệp các nhà xuất khẩu rau củ quả Tây Ban Nha (FEPEX) thông báo. Theo tổ chức này, tác động từ vụ bùng dịch đã gây thiệt hại lên tới 200 triệu ơ-rô/tuần. Giới chức Ma-đrít dọa sẽ đòi bồi thường. Nhưng không chỉ mình Tây Ban Nha bị ảnh hưởng. Bộ trưởng Nông nghiệp Hà Lan Hen Blếch-cơ (Henk Bleker) thông báo nhu cầu tiêu dùng của khách hàng châu Âu với rau củ quả nước này cũng giảm rất mạnh và việc xuất hàng sang Đức, vốn có giá trị hơn 12 triệu ơ-rô/tuần, đã gần như ngừng hoạt động từ cuối tuần trước. “Một vấn đề xảy ra liên quan tới dưa chuột Tây Ban Nha và cả châu Âu rung động”, Bộ trưởng Blếch-cơ nói trong một cuộc họp bàn về cách xử lý khủng hoảng dưa chuột độc.

Quả dưa chuột cũng vô hình trung trở thành tác nhân làm xấu đi mối quan hệ giữa các nước EU. Các quan chức của Đức và EC cho rằng, dưa chuột trồng trong nhà kính ở miền Nam Tây Ban Nha là nguồn gốc của vi khuẩn gây nhiễm khuẩn nguy hiểm E.coli sau một đợt bùng phát dịch bệnh nặng tại miền Bắc nước Đức. Những cáo buộc chưa có căn cứ xác đáng đã không chỉ gây thiệt hại cho ngành công nghiệp xuất khẩu rau quả của Tây Ban Nha và Hà Lan, mà còn khiến mối quan hệ của 2 nước Tây Ban Nha và Đức trở nên trầm trọng hơn trong khu vực châu Âu.

Trước đây, các nhà đầu tư và ngân hàng Đức đã tài trợ về mặt tài chính nhằm giúp nền kinh tế Tây Ban Nha tăng trưởng nhanh trong 15 năm để đến năm 2008 bắt kịp các nước láng giềng châu Âu và củng cố vị thế của một quốc gia phát triển hiện đại. Tuy nhiên, khi cuộc khủng hoảng nợ công bùng phát tại khu vực châu Âu, một số người Đức đã chỉ trích, Tây Ban Nha cũng giống như Hy Lạp và Bồ Đào Nha đã dựa quá nhiều vào sự giúp đỡ của Đức để chi tiêu hoang phí và cho rằng, những nước này cần áp dụng các biện pháp kinh tế khắc khổ.

Vừa qua, trong một bài phát biểu, Thủ tướng Đức A. Méc-ken (A. Merkel) cho rằng, người dân tại những nước như Tây Ban Nha đã dành quá nhiều thời gian cho các kỳ nghỉ, thời gian làm việc ít và về hưu quá sớm. Phát biểu của bà đã khiến phía Tây Ban Nha vô cùng tức giận. Chính vì vậy, “cuộc khủng hoảng dưa chuột độc” vừa qua lại càng gây ra nhiều bất bình tại Tây Ban Nha, bởi những cáo buộc của Đức khiến người dân Tây Ban Nha nghĩ rằng, Đức đang “biến” những người nông dân tại Tây Ban Nha trở thành những người trồng trọt mất vệ sinh, mặc dù hầu hết các loại rau xuất khẩu của nước này được sản xuất tại các nhà máy công nghiệp lớn và hiện đại. Thậm chí, hai hiệp hội y tế công cộng của Tây Ban Nha cho rằng, thái độ của Đức là "nghiêng về tính bài ngoại". Các bình luận trực tuyến phần lớn đều chỉ trích Đức, thậm chí một số người đã kêu gọi tẩy chay hàng hóa của Đức. Trong khi đó, các siêu thị tại Đức khẳng định rằng, họ không bán các sản phẩm của Tây Ban Nha khi người tiêu dùng ngừng mua dưa chuột, cà chua và rau diếp.

Trung tâm châu Âu về Phòng, chống và Kiểm soát dịch bệnh (ECDC) cho biết, đã xác định được chủng vi khuẩn gây ra dịch bệnh hiện nay tại châu Âu là chủng vi khuẩn rất hiếm gặp có tên Escherichia coli sản sinh độc tố Shiga (STEC) nhóm huyết thanh 0104:H4. Tuy nhiên, nguyên nhân của sự lây nhiễm này thì vẫn đang được các nhà khoa học của ECDC… nghiên cứu. Xem ra thì rau sạch châu Âu vẫn còn phải chờ lâu mới được vào Nga.

Thu Trang