Quang cảnh Hội nghị quốc tế về I-rắc tại Ai Cập. Ảnh: AFP

Hội nghị quốc tế về I-rắc tổ chức tại thành phố Sam En Sếch của Ai Cập từ ngày 3-5, với sự tham dự của đại diện 5 nước Ủy viên thường trực HĐBA LHQ, Liên minh châu Âu (EU), Ngân hàng thế giới (WB) và Nhóm các nước công nghiệp phát triển (G-8), đã nhất trí thông qua kế hoạch 5 năm mang tên "Thỏa thuận quốc tế với I-rắc" (ICI) nhằm ổn định tình hình quốc gia Trung Đông này. Trong ngày làm việc đầu tiên của hội nghị, I-rắc đã nhận được cam kết xóa nợ 30 tỷ USD từ các nước. Hiện nay, tổng số nợ nước ngoài của I-rắc vào khoảng 140 tỷ USD.

Theo ICI, I-rắc sẽ thông qua những luật lệ mới về phân chia nguồn thu nhập từ dầu lửa và cho phép các thành viên đảng Bát của cố Tổng thống Xát-đam Hút-xen trở lại tham gia chính trường. ICI cũng vạch ra các kế hoạch hỗ trợ về tài chính, chính trị và kỹ thuật cho bộ máy chính quyền của I-rắc. Ngoài ra, ICI còn đề cập đến việc xây dựng lực lượng an ninh I-rắc và giúp nâng cao khả năng của lực lượng này, cũng như thiết lập cơ chế để xử lý những vấn đề về quyền con người. ICI cũng đặt mục tiêu nghiên cứu các cơ chế về đầu tư, hỗ trợ tài chính, xử lý nợ và hỗ trợ về quản lý cho chính phủ I-rắc.

Bên lề hội nghị đã diễn ra cuộc gặp được trông đợi giữa Ngoại trưởng Mỹ với hai người đồng cấp Xy-ri và I-ran. Ngoại trưởng Mỹ C.Rai-xơ đã gặp Ngoại trưởng Xy-ri, ông Mô-a-lem, vào chiều 3-5 và đây là cuộc gặp cấp cao đầu tiên giữa hai nước trong nhiều năm qua. Trước cuộc gặp này, phát ngôn viên các lực lượng Mỹ tại I-rắc, Thiếu tướng U.Cát-oen cho biết, Xy-ri đã hành động nhằm ngăn chặn dòng chiến binh nước ngoài xâm nhập vào I-rắc. Mặc dù cả hai cuộc gặp trên đều không mang lại những kết quả cụ thể nhưng giới phân tích đều cho rằng đây là bước ngoặt trong quan hệ giữa Mỹ với I-ran và Xy-ri.

Trong khi đó, sự có mặt của lính Mỹ tại I-rắc vẫn gây ra nhiều tranh cãi. Phát biểu trong buổi điều trần trước Ủy ban Quân lực Thượng viện Mỹ, Tư lệnh Bộ chỉ huy trung tâm Mỹ U.Pha-lôn cho rằng, các binh sĩ Mỹ và liên quân đã đạt được tiến bộ trong mục tiêu cải thiện tình hình an ninh tại I-rắc, đặc biệt ở thủ đô Bát-đa. Tuy nhiên, tranh luận vẫn diễn ra gay gắt giữa chính quyền của Tổng thống Bu-sơ với Quốc hội Mỹ do đảng Dân chủ kiểm soát về kế hoạch rút quân đội Mỹ khỏi I-rắc, liên quan đến sự phủ quyết của ông Bu-sơ đối với dự luật cung cấp ngân sách chiến tranh nhưng gắn với việc rút quân khỏi I-rắc của phe Dân chủ.

PHẠM CHU (tổng hợp)