Tình hình nội bộ của Pa-le-xtin đang hé mở tia hi vọng khi ông Kh. Mê-san (Khaled Meshaal), thủ lĩnh lưu vong của Phong trào vũ trang Hồi giáo Ha-mát (Hamas), kêu gọi Tổng thống Pa-le-xtin M.Áp-bát (Mahmoud Abbas) chấm dứt tình trạng chia rẽ nội bộ.

Phát biểu trước những người ủng hộ tại thủ đô Đa-mát của Xy-ri, ông Mê-san tuyên bố Ha-mát “sẵn sàng bắt tay với những người anh em Pha-ta” để chấm dứt tình trạng sự chia rẽ giữa hai bên đang ảnh hưởng xấu đến sự nghiệp của nhân dân Pa-le-xtin, đồng thời khuyên ông Áp-bát hãy chấm dứt tìm kiếm thỏa hiệp với I-xra-en. Động thái hòa giải nói trên của thủ lĩnh Ha-mát được đưa ra chỉ ít ngày sau khi phong trào này bác bỏ sắc lệnh của Tổng thống Áp-bát về việc tổ chức các cuộc bầu cử tổng thống và quốc hội, dự kiến vào ngày 24-1-2010, với lý do văn bản này “không công bằng và vi hiến” vì nhiệm kỳ của Tổng thống Áp-bát đã kết thúc và ông không có quyền ban hành bất kỳ sắc lệnh nào liên quan tới các cuộc bầu cử nói trên.

Nhiều người dân Pa-le-xtin xuống đường bày tỏ sự ủng hộ Tổng thống Áp-bát. Ảnh: Roi-tơ

Sở dĩ ông Mê-san kêu gọi chấm dứt tìm kiếm thỏa hiệp với I-xra-en bởi  trước đó, trong tuyên bố tại cuộc gặp với Tổng thống Ai Cập Mu-ba-rắc (Mubarak) ngày 4-11, Ngoại trưởng Mỹ H.Clin-tơn đã kêu gọi Pa-le-xtin và các nước A-rập ưu tiên ngồi vào bàn đàm phán hơn là yêu cầu I-xra-en đình chỉ hoạt động xây dựng khu định cư như là một điều kiện tiên quyết cho các cuộc đàm phán. Tuyên bố có phần thiên vị I-xra-en của Ngoại trưởng Mỹ Clin-tơn đã gây ra sự phản ứng mạnh mẽ của dư luận Pa-le-xtin cũng như các nước A-rập, đồng thời làm cho dự định trong chuyến đi của bà không đạt kết quả như mong đợi.

Trong khi đó, Tổng thống Pa-le-xtin Áp-bát tiếp tục khẳng định các cuộc đàm phán hòa bình sẽ chỉ được nối lại chừng nào I-xra-en đình chỉ hoàn toàn các hoạt động xây dựng khu định cư Do Thái và quay trở lại những nền tảng căn bản của tiến trình hòa bình Trung Đông. Quan điểm trên nhận được sự đồng tình của hầu hết các nước trong Liên đoàn A-rập. Tổng Thư ký Liên đoàn A-rập, ông A.Mu-xa (Arm Musa) cho rằng, việc I-xra-en muốn nối lại đàm phán vô điều kiện, không chấp nhận ngừng xây dựng các khu định cư Do Thái sẽ khiến tiến trình giải quyết hòa bình Trung Đông tiếp tục lâm vào thế bế tắc.

Dư luận cũng lo ngại việc Tổng thống Áp-bát, người được đánh giá ôn hòa và mềm dẻo trong các cuộc đàm phán, tuyên bố sẽ không tìm kiếm một nhiệm kỳ nữa trong cuộc bầu cử tổng thống năm tới. Sẽ cực kì khó khăn cho tiến trình đàm phán nếu người kế nhiệm sẽ là nhân vật cứng rắn. Phản ứng về việc này, phía I-xra-en đã bày tỏ mong muốn ông Áp-bát tiếp tục tại vị. Thứ trưởng Ngoại giao I-xra-en Đ.A-ya-lôn (Danny Ayalon) nói ông Áp-bát là một lãnh đạo “có trách nhiệm và thực tế”. Còn Thủ tướng I-xra-en B.Nê-ta-ni-a-hu (Benjamin Netanyahu) cho rằng ông Áp-bát là “một đối tác vì hòa bình” và I-xra-en muốn nối lại các cuộc đàm phán sớm nhất có thể với nhà lãnh đạo ôn hòa này của Pa-le-xtin. Pháp ngay lập tức kêu gọi ông Áp-bát tiếp tục các nỗ lực hòa bình, trong khi Anh khẳng định ông  vẫn đóng một vai trò chính trong tương lai. Liên đoàn A-rập kêu gọi ông Áp-bát cân nhắc lại quyết định trên. Trước đó, Mỹ đã cam kết sẽ tiếp tục hợp tác với ông Áp-bát.

NGUYỄN HÒA