QĐND - Trong khi Eurozone tuyên bố “chìa cành ô -liu” cho Síp thì người dân nước này vẫn tiếp tục đổ xô đến các máy rút tiền do lo ngại hệ thống ngân hàng đảo quốc này sụp đổ.

Bộ trưởng tài chính các nước thuộc Khu vực đồng ơ-rô (Eurozone) ngày 21-3 tuyên bố sẵn sàng thảo luận với giới chức Síp một đề xuất mới, hy vọng có nhiều điểm thuận lợi hơn để nước này sớm thông qua trước khi nhận được gói cứu trợ trị giá 10 tỷ ơ -rô từ nhóm "bộ ba" chủ nợ gồm Liên minh châu âu (EU), Ngân hàng Trung ương châu âu (ECB) và Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF). Phát biểu sau cuộc họp trực tuyến kéo dài 2 giờ, Chủ tịch Eurozone, Bộ trưởng Tài chính Hà Lan Giê-rô-en Đi-xen-blô-em (Jeroen Dijssenbloem) cho biết, các bộ trưởng Tài chính Eurozone đã "chìa cành ô -liu" trong bối cảnh Síp cũng thảo luận "kế hoạch B" nhằm thực hiện các biện pháp mới để huy động 5, 8 tỷ ơ-rô, một trong những điều kiện để nhận được gói cứu trợ trên.

Dòng người xếp hàng  dài  để rút tiền tại các cây ATM của ngân hàng Laiki trưa 22-3. Ảnh: AFP

Cùng ngày, Chính phủ Síp công bố kế hoạch cải cách tổng thể khu vực ngân hàng nhằm tránh nguy cơ sụp đổ sau khi ECB dọa ngừng bơm tiền cho "quỹ hỗ trợ thanh toán khẩn cấp" (ELA). Theo Hội đồng điều hành của ECB, ngân hàng này chỉ cung cấp tiền cho ELA đến hết ngày 25-3, thời điểm Síp thông qua "kế hoạch B" với EU và IMF.  

Đây là lần đầu tiên ECB tuyên bố công khai việc định chế này sẽ xem xét loại bỏ một quốc gia thành viên khỏi chương trình hỗ trợ vốn khẩn cấp thuộc hệ thống Eurosystem. Đây là hệ thống bao gồm ECB và các ngân hàng trung ương 17 quốc gia thành viên Khu vực đồng ơ -rô. Các ngân hàng của Síp đã đóng cửa từ cuối tuần trước và dự kiến sẽ mở cửa vào thứ Ba tuần tới (26-3). Khi đó, theo giới phân tích, nếu không được ECB bơm vốn khẩn cấp, hệ thống nhà băng của Síp khó lòng mà hoạt động bình thường. Hai ngân hàng thương mại lớn nhất của Síp hiện nay là Bank of Cyprus PCL và Laiki Bank PCL hiện gần như đã mất thanh khoản và phụ thuộc vào nguồn vốn khẩn cấp của ECB. Nếu không có nguồn vốn từ ECB, hệ thống tài chính của Síp rất có thể sẽ sụp đổ, đe dọa địa vị thành viên Eurozone của quốc gia này.

Chính phủ Síp hiện vẫn đang xem xét các giải pháp thay thế cho thỏa thuận giải cứu trước đó. Theo dự thảo "kế hoạch B" đã trình Tổng thống Síp, ngoài dự định quốc hữu hóa các quỹ lương hưu nhà nước và phát hành trái phiếu khẩn cấp, chính phủ vẫn áp đặt các quy định đánh thuế đối với các khoản tiền gửi ngân hàng, song thay đổi mức đánh thuế khởi điểm từ 20.000 ơ-rô trước đây, lên 100.000 ơ-rô.

Ngày 21-3, Bộ trưởng Tài chính Síp Mi-ca-lít Xa-rít (Michalis Sarris) đã phải tới Nga tìm kiếm sự trợ giúp của Mát-xcơ-va. Mặc dù chưa đạt được thỏa thuận trợ giúp nào, song Thủ tướng Nga Đmi -tri Mét -vê-đép (Dmitry Medvedev) chỉ trích đề xuất của châu âu nhằm giải quyết cuộc khủng hoảng tại Síp hiện nay. Ông Mét-vê-đép cho rằng, việc buộc Ni-cô-xi-a áp đặt quy định đánh thuế tiền gửi ngân hàng, một trong những điều kiện để Síp nhận được gói cứu trợ của châu âu và các định chế tài chính quốc tế khác là vô lý. Châu âu cần xem xét một kế hoạch khác trong tương lai, theo đó dung hòa lợi ích của Síp với tất cả các bên liên quan, trong đó có Nga.

Hãng xếp hạng tín nhiệm quốc tế Standard & Poor's (S&P) ngày 21-3 tuyên bố giảm một bậc đánh giá tín nhiệm của Síp từ CCC + xuống mức thảm hại CCC với triển vọng tiêu cực. Trước nguy cơ vỡ nợ gia tăng, S&P cảnh báo có thể tiếp tục hạ bậc tín nhiệm nếu chính phủ quốc đảo Địa Trung Hải này không sớm đạt được chương trình cơ cấu hệ thống tài chính. Trong khi đó, người dân Síp ngày 22-3 lại tiếp tục đổ xô đến các máy ATM để rút tiền do lo ngại hệ thống ngân hàng đảo quốc này sẽ sụp đổ.

Ngày 22-3,  Quốc hội Síp triệu tập cuộc họp khẩn cấp để thảo luận về các biện pháp chống khủng hoảng do chính phủ đề xuất, song cho biết cần thêm thời gian để tham vấn trong trường hợp Síp không thông qua "kế hoạch B" theo yêu cầu của EU và IMF để đổi lấy gói cứu trợ. Một nguồn tin từ EU tiết lộ, chính quyền Síp phải tìm ra biện pháp mới trong đầu tuần tới nếu không nước này sẽ phải chấp nhận hậu quả nghiêm trọng. Giới quan sát nhận định, có khả năng EU sẽ chấp nhận để Síp rời Khu vực đồng ơ -rô.

NGỌC HÀ