Amxtrong của quá khứ. Ảnh: AFP

QĐND Online - Tuần qua, điểm nóng châu Phi nhận được sự quan tâm của dư luận khi chiến dịch tấn công phiến quân Hồi giáo tại Mali đang giành được kết quả đáng mừng. Trong khi đó chiến dịch giải cứu con tin tại Angiêri cũng công bố kết thúc. Câu chuyện do chính cuarơ huyền thoại L.Amxtrong kể về việc đã sử dụng doping cũng gây xôn xao dư luận nước Mỹ và thế giới. Thông tin mới nhất từ Viện công tố Ucraina cho biết, cựu Thủ tướng Ucraina Y.Timôsencô bị cáo buộc giết người...

1. Ngày 18-1, Viện công tố Ucraina đã cáo buộc cựu Thủ tướng nước này Yulia Timôsencô (Yulia Tymoshenko) tổ chức vụ ám sát nghị sĩ Épgheni Sécbani (Yevhen Shcherban). Bà Timôsencô có thể phải đối mặt với án tù chung thân nếu bị kết tội. Hiện cựu Thủ tướng Timôsencô đang thụ án 7 năm tù giam ở thành phố Kháccốp (Kharkov) từ cuối tháng 12-2011 về tội lạm dụng chức quyền và chỉ thị ký hợp đồng mua khí đốt của Nga năm 2009 làm thiệt hại hơn 200 triệu USD. Phe đối lập ở Ucraina đã gửi đơn kiện lên Tòa án nhân quyền châu Âu với hy vọng cựu Thủ tướng Timôsencô sẽ được minh oan và có thể ra tranh cử tổng thống vào năm 2015.

2. Trong nỗ lực tăng cường hợp tác kinh tế, năng lượng và an ninh với ASEAN tân Thủ tướng Nhật Bản S.A-bê (Shinzo Abe) đã tới Việt Nam, Thái-lan và In-đô-nê-xi-a trong chuyến công du nước ngoài đầu tiên. Trước đó, các thành viên chính phủ A-bê đã tiến hành một loạt chuyến thăm tới Mi-an-ma, Phi-li-pin, Xin-ga-po, Bru-nây... nhằm triển khai "chính sách châu Á"...

3. Cựu cuarơ huyền thoại Mỹ Lanxơ Amxtrong (Lance Amrstrong) ngày 17-1 đã chính thức thừa nhận việc sử dụng doping trong suốt thời gian tham gia hầu hết các giải đua xe đạp thế giới. Trả lời phỏng vấn trong chương trình trò chuyện với nữ phóng viên nổi tiếng Ốpra Uynphri (Oprah Winfrey), Amxtrong đã thú nhận sử dụng chất kích thích trong suốt 1 thập kỷ qua. Cuối tháng 10-2012, Liên đoàn Đua xe đạp quốc tế đã xác nhận quyết định của Ủy ban chống doping Mỹ (USADA) về việc cấm tham gia thi đấu suốt đời đối với tay đua 41 tuổi, tước mọi danh hiệu của tay đua này từ năm 1998. Trong báo cáo dày tới 1.000 trang do cơ quan trên công bố, các tác giả cho rằng bằng nhiều thủ đoạn khác nhau, Amxtrong đã "qua mặt" hơn 200 xét nghiệm doping, và chính điều đó đã giúp tay đua huyền thoại giành được chiến thắng tới 7 lần trong giai đoạn từ 1999 đến 2005. Theo dự đoán, Amxtrong hiện vẫn còn số tài sản trị giá 100 triệu USD hoặc 125 triệu USD, song vẫn còn nhiều bí ẩn xung quanh tài sản thực của cựu cuarơ huyền thoại này.

4. Hơn một tuần, từ sau khi Chính phủ Mali ban bố tình trạng khẩn cấp, chiến sự tại nước này vẫn vô cùng căng thẳng, cho dù liên quân (gồm quân chính phủ Mali, quân hỗ trợ từ các nước trong khu vực và quân đội Pháp) đã chiếm lại nhiều vị trí quan trọng từ tay lực lượng phiến quân Hồi giáo.

Quân đội Pháp triển khai xe bọc thép tại Mali. Ảnh CNN

Tổng thống Pháp Phrăng-xoa Ô-lăng-đơ (Francois Hollande) khẳng định tính đúng đắn khi quân đội nước này tham chiến ở Mali: Đây là sự giúp đỡ cần thiết trong khuôn khổ nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ). Mỹ, Anh, Canada cũng tuyên bố  hỗ trợ các lực lượng Pháp ở Mali về hậu cần; chia sẻ thông tin tình báo; cung cấp các máy bay do thám và tiếp nhiên liệu trên không, nhằm chặn đà tiến xuống phía Nam của các phiến quân. Chủ tịch Cộng đồng Kinh tế các nước Tây Phi (ECOWAS) cũng cho phép triển khai khẩn cấp lực lượng gìn giữ hòa bình của châu Phi tới Mali. Phương Tây và các nước láng giềng với Mali đều có chung lo ngại cuộc khủng hoảng Mali nếu không được giải quyết triệt để sẽ biến quốc gia châu Phi này thành một bệ phóng cho phong trào Thánh chiến Hồi giáo. Còn lực lượng phiến quân Hồi giáo đang chiếm giữ miền Bắc Mali tuyên bố sẽ biến Mali thành một Ápganixtan tiếp theo. Trong khi đó, Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) đã bắt đầu mở cuộc điều tra về tội ác chiến tranh tại Mali.

5. Hãng thông tấn quốc gia Angiêri (APS) ngày 18-1 đưa tin 12 con tin đã bị thiệt mạng từ khi chiến dịch giải cứu được tiến hành ngày 17-1, một ngày sau khi xảy ra vụ bắt cóc con tin gây chấn động tại cơ sở khí đốt In Amênát (In Amenas) ở tỉnh Inlidi (Illizi), miền Nam Angiêri, bác bỏ tin đồn thiệt hại tới hơn 30 người. Cho dù đã kết thúc, nhưng chiến dịch giải cứu đang vấp phải nhiều chỉ trích của dư luận quốc tế, thậm chí Thủ tướng Nhật Bản Sindô Abê (Shinzo Abe) đã phải rút ngắn chuyến thăm Inđônêxia để về nước giải quyết vấn đề. Nhật báo "El Watan" của Angiêri dẫn lời khai của một tên khủng bố bị bắt sống trong đợt giải cứu, cho biết nhóm bắt cóc có tất cả 32 tên và thuộc nhóm "Những người ký tên bằng máu" có mối liên hệ với nhóm Moulathamine (những người vấn khăn). Những kẻ bắt cóc tại In Amênát đưa ra yêu sách Pháp phải ngừng chiến dịch can thiệp quân sự Mali hiện nay để đối lấy an toàn cho các con tin.

Khu mỏ nơi giam giữ con tin. Ảnh AFP

6. Ngày 18-1, Cơ quan quản lý giao thông và an ninh Mỹ (TSA) thông báo sẽ sớm tháo bỏ máy soi chiếu X quang Rapidscan có thể nhìn xuyên qua quần áo của hành khách bằng công nghệ hiển thị ảnh 3 chiều, tại các sân bay, sau nhiều năm tranh cãi kể từ trước khi đưa vào sử dụng.

7. Ngày 17-1, các quan chức quốc phòng và ngoại giao Nhật Bản và Mỹ bắt đầu tiến hành các cuộc tham vấn chính thức tại Tô-ki-ô về việc sửa đổi đường lối chỉ đạo hợp tác quốc phòng song phương. Một trong những nội dung chính của cuộc tham vấn là cách thức đẩy mạnh hợp tác giữa hai đồng minh trong các hoạt động kiểm tra, giám sát an ninh tại khu vực Đông Á, bao gồm hợp tác tập trung vào công tác thu thập thông tin tình báo, các hoạt động do thám và giám sát trong các điều kiện bình thường và tăng cường răn đe. Bên cạnh đó, hai bên có thể sẽ thảo luận về mở rộng vai trò của Lực lượng phòng vệ Nhật Bản.

8. Nhà khoa học Đavít Harích (David Harrich) tại Viện Nghiên cứu y học Queensland của Ôxtrâylia đã tìm ra cách thức ngăn chặn virút HIV phát triển thành bệnh AIDS, mở hướng đi mới trong nỗ lực tìm kiếm cách điều trị căn bệnh thế kỷ này. Các thử nghiệm trên động vật sẽ được tiến hành trong năm nay và nếu nghiên cứu của ông thành công, thế giới có thể sử dụng phương pháp "lấy độc trị độc" này để điều trị cho người mắc bệnh AIDS. Theo thống kê mới nhất của Liên hợp quốc, số người viễm HIV trên thế giới tăng từ 33,5 triệu trong năm 2010 lên 34 triệu trong năm 2011. Phần lớn bệnh nhân nhiễm HIV sống ở vùng Nam Xahara (tới 23,5 triệu người) của châu Phi, và khoảng 4,2 triệu bệnh nhân khác sống ở các nước Nam và Đông Nam Á

Thực hành chiếm đảo. Ảnh Chinanews

9. Ngày 13-1, Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản (SDF) đã tiến hành cuộc tập trận bảo vệ đảo tại thành phố Narasinô (Narashino) thuộc tỉnh Chiba (Chiba), với sự tham gia của hàng chục máy bay và xe thiết giáp. Cuộc tập trận chỉ có sự tham gia của lực lượng không vận và được tiến hành với giả định rằng một hòn đảo của Nhật Bản bị quân địch chiếm đóng và lực lượng không vận cố gắng chiếm lại đảo với sự hỗ trợ của lực lượng không quân và hải quân.

TRUNG TRUNG (tổng hợp)