Một ngày sau khi Quốc hội Mỹ bỏ phiếu vô hiệu hóa quyền phủ quyết của Tổng thống đối với dự luật Công lý Chống hành động bảo trợ khủng bố (JASTA), cho phép thân nhân và gia đình các nạn nhân thiệt mạng trong vụ khủng bố ngày 11-9-2001 khởi kiện các chính phủ nước ngoài, cụ thể ở đây là A-rập Xê-út (Saudi Arabia), ngay lập tức đã có lời đáp từ A-rập Xê-út với cảnh báo: Sẽ có "hậu quả thảm khốc".
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao A-rập Xê-út kêu gọi Quốc hội Mỹ áp dụng ngay "những biện pháp cần thiết để ngăn chặn các hậu quả thảm khốc và nguy hiểm" của đạo luật này.
Tổng thống Barack Obama dự lễ tưởng niệm 15 năm vụ tấn công khủng bố 11-9 tại Lầu Năm góc ở Arlington, bang Virginia ngày 11-9. (Nguồn: AFP/TTXVN)
Đồng minh hơn 70 năm qua của Mỹ đã “bóng gió” rằng, nước Mỹ sẽ nhận được ít hơn những thông tin về an ninh, tình báo được cho là rất có giá trị liên quan tới các âm mưu tấn công khủng bố từ khu vực vùng Vịnh cũng như thế giới đạo Hồi. Ngoài ra, đồng minh này cũng đã đề cập tới khả năng sẽ bán 750 tỷ USD công trái cùng nhiều tài sản khác tại nước Mỹ…
Sóng gió đang bắt đầu chuẩn bị nhấn chìm mối quan hệ đồng minh được thiết lập ngay sau Chiến tranh thế giới thứ hai. Tình bạn suôn sẻ và êm ả, có lợi cho cả đôi bên kéo dài gần 7 thập niên chia sẻ lợi ích, giúp nhau thực hiện các chính sách đối ngoại, cung cấp dầu lửa, buôn bán vũ khí… đang khép lại. Không thể phủ nhận những nỗ lực của Tổng thống B.Ô-ba-ma, nhưng ở thời điểm chính trị nhạy cảm như hiện nay, khi Quốc hội Mỹ bị chi phối bởi đa số nghị sĩ thuộc đảng Cộng hòa, ông B.Ô-ba-ma dù có muốn cũng đành “bó tay”.
Nhiều người cho rằng, vụ việc liên quan đến A-rập Xê-út này có yếu tố chính trị. Bởi, người đại diện của đảng Cộng hòa là ông Đ.Trăm đang dần yếu thế sau cuộc tranh luận thứ nhất. Rất có thể, đảng Cộng hòa muốn tung ra một đòn quan trọng để người dân Mỹ thấy rõ quyết định của Quốc hội Mỹ do đảng Cộng hòa đang nắm giữ đa số ghế là vì người dân. Còn đảng đối lập thì không làm được như thế.
Hậu quả thấy rõ: Mỹ có khả năng mất đi một đồng minh quan trọng. Kỷ nguyên tốt đẹp giữa hai đồng minh đang dần khép lại. Một loạt nhà đầu tư nước ngoài có thể tháo chạy khỏi thị trường Mỹ nếu có dấu hiệu bất ổn do ảnh hưởng từ nguồn tiền của A-rập Xê-út. Trong khi đó, một khi hồ sơ A-rập Xê-út được công khai thì những bí mật của Mỹ với các nước vùng Vịnh và các nhóm cực đoan cũng sẽ bị đưa ra ánh sáng. Những phản ứng tiêu cực từ A-rập Xê-út sẽ khiến cả hai nước “mất” nhiều hơn là “được”.
NGUYỄN HÒA