QĐND - Quân đội nhân dân Lào là đội quân cách mạng do Đảng Nhân dân Cách mạng Lào tổ chức và lãnh đạo. Tiền thân của QĐND Lào là các đội vũ trang tuyên truyền, tự vệ, du kích của quần chúng trong khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945, sau phát triển thành những đơn vị vũ trang tập trung như đội Lát-xa-vông (Sầm Nưa), đội Phà Ngừm (Viêng Chăn), đội Xay-chắc-ca-phạt (Hạ Lào), đội Pắt Chay (Xiêng Khoảng), đội Xay Xệt Thã (Trung Lào)... Theo chỉ thị của Đảng Cộng sản Đông Dương (tiền thân của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào), Quân đội nhân dân Lào chính thức thành lập ngày 20-1-1949 tại Xiêng Khọ (một căn cứ ở Sầm Nưa), lấy đơn vị Lát-xa-vông  làm nòng cốt. Sau đó, hợp nhất các đội vũ trang cách mạng trong cả nước thành Quân đội nhân dân Lào Ít-xa-ra (tự do). Khi thành lập Chính phủ liên hiệp dân tộc lần thứ nhất (19-11-1957), Quân đội Lào Ít-xa-ra  được gọi là Quân đội Pa-thét Lào (Pathet Lao - nhân dân Lào). Đến 20-1-1966, đổi thành Quân đội Giải phóng nhân dân Lào.

Mùa xuân năm 1975, ở Lào đã xuất hiện hình thái nổi dậy của một bộ phận nhân dân và binh biến trong quân đội ngụy, đồng thời những thắng lợi to lớn của quân dân Việt Nam và Cam-pu-chia đã tạo điều kiện hết sức thuận lợi đối với cách mạng Lào. Ngày 5-5-1975, Đảng Nhân dân cách mạng Lào kịp thời hạ quyết tâm chiến lược phát động toàn quân, toàn dân nổi dậy đồng loạt và tiến công toàn diện để giành chính quyền trong cả nước. 

Thực hiện quyết tâm của Đảng, Quân giải phóng nhân dân Lào với thế trận đã bố trí sẵn tạo sức ép mạnh về quân sự để hỗ trợ đắc lực cho các tầng lớp nhân dân nổi dậy đấu tranh, đập tan hệ thống ngụy quân, ngụy quyền, thành lập chính quyền cách mạng của nhân dân. 

Để phù hợp với nhiệm vụ trong giai đoạn mới, năm 1982, Đảng và Nhà nước Lào đã đổi tên Quân giải phóng nhân dân Lào thành Quân đội nhân dân Lào. Ngày nay, QĐND Lào tiếp tục phát triển theo phương châm tăng cường chất lượng là chính, tinh giản biên chế và quân số cho phù hợp với điều kiện dân số và kinh tế của Lào.

QĐND Lào gồm có quân đội thường trực và lực lượng dự bị động viên. Quân đội thường trực là lực lượng chính quy trong lực lượng vũ trang của đất nước, đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng mà trực tiếp là sự lãnh đạo và chỉ huy của Đảng ủy quân sự Trung ương và Hội đồng quốc phòng an ninh. Bộ trưởng Bộ Quốc phòng thông qua Bộ tổng Tham mưu, Tổng cục Chính trị, Tổng cục Hậu cần trực tiếp chỉ huy tác chiến và lãnh đạo xây dựng toàn quân. Lực lượng dự bị động viên của QĐND Lào là lực lượng quân sự mà thời bình phân tán ở trong dân, được đăng ký động viên vào quân đội trong thời chiến theo biên chế đã chuẩn bị trước. Lực lượng này gồm số hạ sĩ quan, chiến sĩ đã hoàn thành nghĩa vụ quân sự, còn độ tuổi làm nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc và được đăng ký phục vụ trong quân đội khi có lệnh tổng động viên. 

Trong công cuộc xây dựng và đổi mới đất nước, QĐND Lào không những là lực lượng trung thành tuyệt đối của Đảng Nhân dân cách mạng Lào, kiên quyết bảo vệ thành quả cách mạng, bảo vệ sự nghiệp lao động sáng tạo của nhân dân, mà còn phát huy truyền thống tốt đẹp là quân đội nhân dân, vừa chiến đấu giỏi, vừa tích cực tham gia xây dựng kinh tế, kết hợp quốc phòng với kinh tế, góp phần quan trọng vào sự phát triển của nền kinh tế đất nước.

Việt Bách