QĐND - Tòa án xét xử tội ác Khơ-me Đỏ (ECCC), do Liên hợp quốc bảo trợ, ngày  3-2 đã đưa ra phán quyết phúc thẩm cuối cùng, trong đó bác đơn kháng cáo của  Cang Kếch Yêu (Kaing Guek Eav), 69 tuổi biệt danh là Duch, cai ngục nhà tù khét tiếng Tuôn Xleng (Tuol Sleng) dưới chế độ Khơ-me Đỏ và tăng án phạt của hắn lên chung thân. Do ở Cam-pu-chia không có án tử hình nên chung thân là mức án cao nhất dành cho “đồ tể” thời Khơ-me Đỏ.

Hồi tháng 7-2010, ECCC đã tuyên án 35 năm tù giam đối với Duch vì phạm tội ác chiến tranh và các tội ác chống lại loài người. Bản án đã khiến nhiều người sống sót dưới thời Khơ-me Đỏ tức giận. Tên cai ngục của nhà tù Tuôn Xleng cũng đã kháng cáo vào tháng 3-2011 với lý lẽ rằng, hắn chỉ là một quan chức cấp thấp tuân theo mệnh lệnh của các chỉ huy.

Duch (giữa) với vẻ mặt vô cảm nghe tòa tuyên án. Ảnh: AFP

Tuy nhiên, trong phiên phúc thẩm, ECCC đã nâng mức án  khi các thẩm phán cho rằng, mức án ban đầu "chưa phản ánh được tính nghiêm trọng của tội ác". Trong bản kiến nghị, các công tố viên cho rằng, bản án 35 năm tù cho những tội ác của Duch là chưa công bằng. Nhóm công tố viên này đề nghị xét xử Duch thêm các tội diệt chủng, bắt nô dịch, cầm tù, tra tấn, hãm hiếp, ngược đãi chính trị cùng nhiều hành động phi nhân tính khác.

Ông Công Xrim (Kong Srim), người đứng đầu Phòng xử án tối cao (cơ quan phúc thẩm cao nhất của ECCC) nhấn mạnh, tội ác của Duch nằm trong số những tội ác ghê tởm nhất trong lịch sử nhân loại và đáng phải chịu mức án cao nhất có thể. Dưới chế độ Khơ-me Đỏ, nhà tù Tuôn Xleng  do Duch đứng đầu  được coi là trung tâm trong bộ máy an ninh, giam giữ khoảng 16.000 tù nhân và hầu hết trong số này bị hành quyết.

Duch không biểu lộ chút cảm xúc nào khi bị tuyên án. Nhưng các công tố đã ca ngợi phán quyết: “Chúng ta có thể nói công lý đã được thực thi sau hơn 30 năm. Với chúng tôi và với các nạn nhân, đây là một thành công lớn”. Đông đảo người dân Cam-pu-chia, trong đó có hàng trăm sư sãi và những người sống sót dưới thời Khơ-me Đỏ đã tham dự phiên tòa trên.

Phiên xử Duch là phiên đầu tiên được hoàn tất trong tiến trình xét xử các lãnh đạo của  Khơ-me Đỏ. Được lãnh đạo bởi Pôn Pốt, người đã chết vào năm 1998, chế độ Khơ-me Đỏ đã gây ra thảm họa diệt chủng kinh hoàng, khiến khoảng 2 triệu người, tương đương 1/3 dân số Cam-pu-chia lúc bấy giờ, thiệt mạng vì chết đói, làm việc quá sức và bị xử tử.

Hà Thư