QĐND - Tổng thống Vê-nê-xu-ê-la Ni-cô-lát Ma-đu-rô (Nicolas Maduro) mới đây quyết định thành lập một ủy ban đặc biệt nhằm làm rõ những nghi vấn về khả năng các doanh nghiệp và công chức nhà nước của quốc gia này đã “rút ruột” ngân sách khoảng từ 20 đến 60 tỷ USD trong hai năm qua. Có vẻ như “cỗ máy chống tham nhũng” của Vê-nê-xu-ê-la đã bắt đầu tăng tốc trên hành trình đấu tranh với vấn nạn đang hoành hành tại quốc gia Nam Mỹ này.

Vụ việc bắt nguồn từ những thông tin được tiết lộ gần đây cho rằng trong hai năm qua, nhiều doanh nghiệp nhập khẩu đã được Chính phủ Vê-nê-xu-ê-la cấp ngoại tệ nhưng lại không sử dụng đúng như mục đích mà họ đã báo cáo với các cơ quan chức năng. Như phát biểu của Tổng thống Vê-nê-xu-ê-la Ni-cô-lát Ma-đu-rô, vụ “rút ruột” tiền nhà nước nói trên chắc chắn có sự liên đới trách nhiệm của rất nhiều công chức nhà nước với số tiền thất thoát lên tới khoảng từ 20 đến 60 tỷ USD chỉ trong vỏn vẹn hai năm.

Tổng thống N.Ma-đu-rô (người đứng bên phải) được trao quyền hạn đặc biệt về triển khai các sắc luật kinh tế vào ngày 19-11-2013. Ảnh: Roi-tơ.

Tổng thống Ni-cô-lát Ma-đu-rô (Nicolas Maduro) cũng gọi đây là vụ việc vô cùng nghiêm trọng và thông báo quyết định thành lập một ủy ban điều tra đặc biệt để đưa vụ việc ra ánh sáng. Ủy ban này sẽ có sự tham gia của các nghị sĩ, kiểm toán viên và cơ quan an ninh. Ông N.Ma-đu-rô khẳng định sẽ công khai danh tính của các quan chức đã nhận hối lộ để làm gương cho các doanh nghiệp ăn cắp tiền của nhà nước thời gian qua.

Việc Vê-nê-xu-ê-la thành lập một ủy ban đặc biệt để điều tra “đại án rút ruột tiền nhà nước” được coi là một trong những nỗ lực cụ thể nhằm chống tham nhũng và đẩy lùi cuộc chiến kinh tế do các tổ chức kinh tế tư nhân tiến hành nhằm gây bất ổn tình hình trong nước. Rất nhiều biện pháp đã được đưa ra, trong đó đáng chú ý là các quyết định khống chế trần lợi nhuận trong tất cả các ngành kinh tế, phạt tù những đối tượng sử dụng ngoại tệ mua của nhà nước để đầu cơ giá, và mở rộng thanh tra các doanh nghiệp nhằm ngăn chặn hiện tượng đầu cơ ở các ngành hàng quan trọng.

Trước mắt, tất cả các doanh nghiệp bắt buộc phải ký một “hợp đồng cam kết” sử dụng đúng mục đích các khoản ngoại tệ được chính phủ cung cấp. Ngoài ra, các hàng hóa nhập khẩu sẽ được dán một loại tem màu xanh để chứng minh đó là hàng hóa nhập bằng nguồn ngoại tệ của nhà nước và sẽ phải được bán theo giá do nhà nước kiểm soát.

Theo số liệu điều tra được công bố tháng 11 vừa qua,  trong số 1.705 cơ sở kinh doanh, hầu hết ở thủ đô Ca-ra-cát (Caracas) vừa trải qua đợt thanh tra, chỉ có 24 cửa hàng (khoảng 1,4%) không có hiện tượng đầu cơ giá. Chính phủ Vê-nê-xu-ê-la đã mở rộng phạm vi thanh tra tới 84 trung tâm mua sắm cũng như các cửa hàng đồ chơi, giày dép, thiết bị điện và quần áo nhằm bảo đảm quyền lợi của người dân.

Động thái vừa qua cũng cho thấy Vê-nê-xu-ê-la quyết tâm thẳng tay với nạn tham nhũng vốn đang ngày càng trở nên nhức nhối ở quốc gia này. Theo đánh giá của Tổ chức Minh bạch Quốc tế (TI), Vê-nê-xu-ê-la là một trong 10 nước tham nhũng nhiều nhất thế giới trong năm 2012.

Tổng thống N.Ma-đu-rô đã từng khẳng định, chống tham nhũng là nhiệm vụ khẩn cấp đối với Vê-nê-xu-ê-la hiện nay, đồng thời cảnh báo đây không chỉ là vấn nạn của khu vực công mà đang bắt đầu "lây lan" sang cả khu vực tư nhân.

Theo Roi-tơ, ngay từ khi còn là Tổng thống tạm quyền, ông N.Ma-đu-rô đã cam kết sẽ quét sạch nạn tham nhũng, thói quan liêu và lười nhác của một bộ phận quan chức Chính phủ nếu đắc cử trong cuộc bầu cử Tổng thống. Quả thực, sau khi chính thức trở thành Tổng thống Vê-nê-xu-ê-la, ông N.Ma-đu-rô đã coi việc chống tham nhũng là một trong những ưu tiên hàng đầu trong chương trình điều hành đất nước. Hoạt động chống tham nhũng đã được tiến hành mạnh mẽ, đặc biệt tại các cơ quan chính phủ và giới lãnh đạo cao cấp.

Trong một đợt điều tra vào tháng 7 năm nay, Vê-nê-xu-ê-la đã bắt 50 đối tượng và khởi tố 53 đối tượng vì tham nhũng, trong đó có các quan chức của Viện bảo vệ quyền người tiêu dùng (Indepabis) bị cáo buộc nhận tiền của các doanh nghiệp và một số quan chức khác dính líu tới vụ biển thủ 84 triệu USD từ Quỹ Hỗ trợ phát triển Trung Quốc. Một số nghị sĩ đối lập thậm chí đã bị tố cáo vì hành vi rửa tiền, làm giàu trái phép…

Quyết tâm đẩy lùi “quốc nạn tham nhũng” của Tổng thống Ni-cô-lát Ma-đu-rô như càng được tiếp thêm sức mạnh khi ngày 19-11 vừa qua, ông đã được Quốc hội Vê-nê-xu-ê-la trao cho quyền hạn đặc biệt để toàn quyền triển khai các sắc luật kinh tế trong một năm mà không cần thông qua phê chuẩn của Quốc hội. Đây có thể được coi là sự hỗ trợ pháp lý quan trọng đối với vị Tổng thống của Vê-nê-xu-ê-la trong bối cảnh nước này phải đối mặt với những âm mưu gây bất ổn xã hội thông qua mặt trận kinh tế.

Nghi án đục khoét ngân sách vừa qua cho thấy tham nhũng vẫn đang là vấn đề nan giải, chưa biết đâu là đỉnh điểm đối với Vê-nê-xu-ê-la, nhưng cách xử lý của Tổng thống N.Ma-đu-rô cũng đã mang đến nhiều hy vọng cho người dân Vê-nê-xu-ê-la, đồng thời chứng tỏ những dấu ấn nhất định mà ông đã tạo nên trong nhiệm kỳ Tổng thống của mình.

ANH VŨ