Ủy ban cơ hội làm việc bình đẳng của Mỹ (EEOC) đang tiến hành một cuộc chiến chống phân biệt đối xử đối với người lao động tại Mỹ. EEOC đã khiếu nại lên tòa án những hành vi đối xử bất công với hàng trăm lao động châu Á được tuyển dụng làm việc tại nhiều bang ở cường quốc kinh tế số một thế giới này.

Lao động nước ngoài làm việc tại nông trang ở Mỹ. Ảnh: BBC

Theo hãng tin AP, trong đơn kiện dài 20 trang gửi đến Tòa án quận Gắp-pót, bang Mít-xi-xi-pi cuối tháng 4, EEOC đã tố cáo công ty chuyên xây dựng giàn khoan Signal International LLC đã đối xử tàn tệ với hơn 500 lao động Ấn Độ. Những công nhân Ấn Độ này được Signal International LLC tuyển dụng với thị thực nhập cảnh H-2B theo dạng lao động mời, để làm thợ khoan và lắp đặt đường ống dẫn dầu ở bang Mít-xi-xi-pi và Tếch-dớt.

Theo EEOC, Signal International LLC đã có nhiều hành vi phân biệt đối xử và bóc lột thậm tệ với các công nhân Ấn Độ. Công ty này đã buộc cứ mỗi nhóm 24 công nhân phải ngủ chung trong một chiếc lều không có nhà vệ sinh ở khu công nghiệp. “Chiếc lều thì bị bao quanh bởi một hàng rào và chỉ có thể ra vào bằng một lối duy nhất có người canh gác”, đơn kiện của EEOC nêu rõ.

Các công nhân buộc phải ký hợp đồng lao động được viết bằng tiếng Anh phức tạp, trong đó quy định mỗi người phải trả 35USD tiền ăn, tiền ở và tiền đi lại mỗi ngày. Những công nhân nào tự nấu ăn hay tự tìm chỗ ở cũng sẽ bị trừ vào lương 35USD mỗi ngày. Một số công nhân Ấn Độ có hành động phản kháng trước sự đối xử tàn tệ thì bị công ty Signal International LLC trả đũa. Cuối năm 2007, một số công nhân đã gặp đại diện công ty yêu cầu cải thiện điều kiện làm việc thì lập tức Signal International LLC đã cho cách ly và đe dọa tống lên máy bay cho về nước ngay lập tức. Trước tình thế như vậy, một công nhân cắt cổ tay định tự sát nhưng may mắn đã được cấp cứu kịp thời. Năm 2008, một số công nhân dũng cảm khác đã gửi đơn kiện đến tòa án. Tuy nhiên, lúc đó Công ty Signal International LLC đã ra thông cáo nói rằng “những cáo buộc là không có cơ sở và thiếu căn cứ”. Đại diện công ty này cũng tuyên bố, các quan chức liên bang Mỹ đã đến kiểm tra và điều kiện làm việc của người lao động là hoàn toàn phù hợp với luật pháp.  

Nhóm công nhân Ấn Độ đầu tiên đến Mỹ làm việc cho Signal International LLC vào tháng 10-2006. Số công nhân còn lại đến Mỹ trong thời gian trước tháng 3-2007. Các công nhân Ấn Độ cho hay, họ bị lừa đến Mỹ bởi lời hứa sẽ nhận được thẻ xanh, có thể làm việc lâu dài tại Mỹ. Họ chỉ biết là thị thực lao động của mình chỉ có giá trị 1 năm sau khi đã đóng hàng nghìn USD chi phí môi giới việc làm và tiền mua vé máy bay. Để trả khoản nợ ở quê nhà, họ không có cách nào khác là phải làm việc dù điều kiện lao động tồi tệ.

Hiện nhiều người đang đặt hy vọng EEOC sẽ thắng vụ kiện để trả lại công bằng cho người lao động. Năm ngoái, người đứng đầu Global Horizons Inc., công ty lao động tuyển dụng các lao động Thái Lan, đã bị bắt và bị tòa án liên bang Mỹ kết tội âm mưu cưỡng bức lao động. Đơn kiện của EEOC nêu rõ, trong giai đoạn từ năm 2003 đến năm 2007, các công nhân Thái Lan làm việc tại 6 trang trại ở bang Ha-oai và 2 trang trại ở bang Oa-sinh-tơn đã được trả khoảng 8,5-9,5USD/giờ để thu hoạch cây trồng, nhưng nhiều người trong số họ bị bắt nộp lệ phí tuyển dụng từ 12.000 lên đến 25.000USD. Một số công nhân đã phải vay lãi suất cao để nộp lệ phí và trả tiền nhà. Ngoài ra, những lao động phải nộp cả hộ chiếu và bị đe dọa trục xuất nếu họ khiếu nại.

Theo EEOC, các công nhân đến từ châu Á bị đối xử chẳng khác gì hoạt động buôn người, mặc dù họ tới Mỹ bằng con đường xuất khẩu lao động và được đóng dấu thị thực vào Mỹ. Phụ trách văn phòng EEOC tuyên bố, các lao động nước ngoài làm việc tại Mỹ phải được đối xử bình đẳng, chứ không thể bị coi như công dân hạng hai.

Việt Bách