Cuốn sách mới nhất về cuộc đời và hoạt động của Chủ tịch Phi-đen Ca-xtrô mang tựa đề "Đó là Phi-đen" vừa được công bố tại La Ha-ba-na. Cuốn sách là tuyển tập các tác phẩm, những câu chuyện đời thường của nhiều nhà hoạt động chính trị, văn hóa nổi tiếng kể về Phi-đen khi họ đến với Cu-ba, đến với Phi-đen.

Nội dung trong cuốn sách được thu thập từ rất nhiều nguồn tư liệu quý, những câu chuyện thú vị của nhiều nhân vật nổi tiếng trên thế giới kể về vị Chủ tịch huyền thoại. Nhà thơ Rô-bét-tô Rê-ta-man đã phát biểu trong lễ công bố cuốn sách rằng, thông qua lời kể của các nhân vật, chúng ta như hiểu rõ hơn "góc nhìn đa diện về Phi-đen Ca-xtrô". Còn nhà văn từng đoạt giải Nô-ben văn học với tác phẩm "Trăm năm cô đơn" Ga-bri-en Gác-xi-a Mác-két nhận xét, không cần phải quá cầu kỳ, tất cả mọi chuyện về Phi-đen đều vĩ đại.

Mác-két đã nói về Phi-đen vô cùng đơn giản khi ông chỉ ra trong một câu chuyện rằng: "Khi đối mặt với khó khăn, nào ngại rằng không làm gì cho cuộc sống, ông dường như muốn tuân theo lô-gích của chính mình, đó là không thừa nhận khó khăn trắc trở, nếu như không thể nghĩ ra biện pháp giải quyết, lòng một phút không yên". Nhà văn Mác-két hóm hỉnh nhận xét trong một đoạn của tác phẩm rằng: "Ông bỏ thuốc lá vì trong phong trào bỏ thuốc, sức mạnh của đạo đức đã được xây dựng".

Nhà văn Mác-két kể lại một kỷ niệm, trong việc đọc sách, Phi-đen là người "cực kỳ chú tâm và cẩn thận". Ông nhớ lại tình tiết Phi-đen đã chỉ ra lỗi sai của ông trong một bản thảo, Phi-đen đã phân tích, vô cùng hợp tình hợp lý, các động tác của nhân vật phải thật sự khiến người đọc nghĩ mình đang ở trong câu chuyện. Sau lần đó Mác-két nhớ mãi không quên, đồng thời cũng vô cùng cảm phục sự tỉ mỉ, nhạy cảm của Phi-đen "quả là một người nhạy cảm và chi tiết".

Trong cuốn hồi ký của cựu Tổng thống Cô-lôm-bi-a A.Pát-xtra-na viết, năm 1999 khi tới thăm Cu-ba, trong bữa tiệc chiêu đãi, Phi-đen đã từng nói đùa rằng: "Trong bữa tiệc chính thức này không cần phải ăn quá nhiều, tôi đã chuẩn bị cho ông hẳn một con tôm hùm to, để sau hẵng ăn". Quả là những chi tiết vô cùng thú vị và sâu sắc về một con người vĩ đại mà bình dị.

HỒNG NGUYÊN