QĐND - Từ sau vụ khủng bố tấn công nước Mỹ 11-9-2001, cái tên  Bin La-đen, trùm mạng lưới khủng bố toàn cầu Al-Qaeda, đã trở nên khét tiếng toàn thế giới. Cũng kể từ đó, tung tích của hắn bặt tăm, ngoại trừ những lần xuất hiện trên băng video kêu gọi các chiến binh Hồi giáo thánh chiến chống phương Tây. Những câu chuyện liên quan tới cuộc đời Bin La-đen trở thành đề tài cuốn hút vì mọi người đều muốn biết hắn là con người thế nào, do đâu lại trở thành một kẻ khủng bố tàn bạo như vậy.

Từ thiếu gia trở thành khủng bố

Là con thứ 17 trong gia đình có tới 52 con của tỷ phú ngành xây dựng Mô-ha-mét Bin La-đen của A-rập Xê-út, Ô-sa-ma Bin La-đen được hưởng cuộc sống nhung lụa ngay từ nhỏ. Công ty xây dựng của cha hắn lớn nhất A-rập Xê-út, giành được 80% hợp đồng xây dựng hệ thống cơ sở hạ tầng của vương quốc nhiều dầu mỏ số một thế giới này. Cha của hắn là người gốc Y-ê-men di cư sang A-rập Xê-út từ bé. Ông này nhanh chóng thành đạt và giàu có nhờ kết thân và lợi dụng các mối quan hệ với hoàng gia A-rập Xê-út đầy quyền lực. Công ty của cha Bin La-đen đã giành được hai dự án uy tín là tu sửa hai địa điểm linh thiêng nhất của Hồi giáo là thánh đường Méc-ca và Me-đi-na. Khi tỷ phú Mô-ha-mét tử nạn năm 1968 trong một vụ tai nạn máy bay, Bin La-đen mới 12 tuổi và được thừa kế nhiều triệu USD. Người ta ước tính hắn được thừa hưởng tới 250 triệu USD nhưng con số thực có thể ít hơn.

Bin La-đen (ngồi giữa) cùng các phụ tá và cận vệ vũ trang tại Áp-ga-ni-xtan, năm 1998. Ảnh: AP

 

Gia đình Bin La-đen nổi tiếng là tuân thủ các quy định tôn giáo. Bin La-đen bị ảnh hưởng nhiều bởi tư tưởng của đạo Hồi vì ngay từ khi còn trẻ, Bin La-đen đã được học các học giả Hồi giáo. Hắn ngày càng trở nên tôn sùng quan điểm Hồi giáo cực đoan và chống lại những gì mà hắn cho là suy đồi của phương Tây. Khi còn là sinh viên trường đại học mang tên Quốc vương Áp-đun A-dít ở thành phố Dét-đa, A-rập Xê-út, Bin La-đen đã bắt đầu tìm cách liên lạc và gặp gỡ các giáo viên cũng như sinh viên mang quan điểm Hồi giáo cực đoan.

Mối quan tâm tôn giáo của Bin La-đen bắt đầu có bước ngoặt chính trị khi hắn được giảng dạy bởi giáo viên Áp-đu-la A-dam, một học giả người Pa-le-xtin. Bin La-đen đã trở thành nhà tài trợ chính cho tổ chức của A-dam lập ra nhằm giúp đỡ phong trào Mu-gia-hít-đin ở Áp-ga-ni-xtan chống lại quân đội Liên Xô (trước đây) hồi những năm 70 của thế kỷ trước. Sự dính líu trực tiếp của Bin La-đen với chủ nghĩa khủng bố được coi là bắt đầu từ đây. Bin La-đen sau đó đã đi xa hơn khi quyết định từ bỏ cuộc sống giàu sang ở A-rập Xê-út để tới Áp-ga-ni-xtan trực tiếp tham gia phong trào của các chiến binh Mu-gia-hít-đin. Khi đó Bin La-đen 22 tuổi và tiếp tục sống ở Áp-ga-ni-xtan nhiều năm.

Bắt đầu mối hận thù với nước Mỹ

Theo các chuyên gia tình báo, chính Cục Tình báo trung ương Mỹ (CIA) là thế lực đã trang bị vũ khí và huấn luyện cho lực lượng Mu-gia-hít-đin ở Áp-ga-ni-xtan mà Bin La-đen tham gia để chống lại quân đội Liên Xô. Sau đó, trong tư tưởng của Bin La-đen có sự thay đổi từ căm thù Mát-xcơ-va vì đưa quân vào Áp-ga-ni-xtan sang căm ghét Oa-sinh-tơn vì 300 nghìn lính Mỹ gồm cả các nữ quân nhân đồn trú tại quê hương A-rập Xê-út của hắn để chuẩn bị cho cuộc chiến I-rắc năm 1991. Mối thù hận với nước Mỹ càng lớn khi chính quyền Tổng thống Bu-sơ (cha) tấn công I-rắc. Bin La-đen khi đó đã coi đây là sự báng bổ đạo Hồi và từ đó ấp ủ báo thù nước Mỹ.

Tháng 2-1998, Bin La-đen công bố chỉ dụ tôn giáo tuyên bố các hoạt động giết chóc người Mỹ, kể cả dân thường và các đồng minh là một nhiệm vụ của tín đồ đạo Hồi. Đúng 6 tháng sau, hai vụ đánh bom khủng bố đẫm máu nhằm vào sứ quán Mỹ tại Kê-ni-a và Tan-da-ni-a làm 224 người chết và 5000 người bị thương. Từ sau vụ này, Bin La-đen được coi là nghi phạm chính và bắt đầu được Mỹ coi là kẻ thù cần loại bỏ của nước Mỹ. Bin La-đen được cho là dính líu tới một loạt vụ tấn công chết người, quy mô lớn từ những năm 1990. Hắn bị đưa vào danh sách đen 1 trong 10 tên khủng bố bị truy nã gắt gao nhất của Cục Điều tra liên bang Mỹ (FBI). Nhưng Bin La-đen đã qua mặt được các đặc vụ Mỹ để rồi gây ra vụ tấn công 11-9-2001 khiến toàn thế giới rúng động.

Thành lập và mở rộng Al-Qaeda

Với năng khiếu thuyết phục, Bin La-đen đã nhanh chóng truyền bá tư tưởng của chủ nghĩa Hồi giáo cực đoan cũng như các kỹ năng chiến đấu cho các tổ chức khủng bố tại khu vực Trung Đông. Bin La-đen thành lập mạng lưới Al-Qaeda vào cuối những năm 80. Mục đích ban đầu của tổ chức này chỉ đơn giản là hỗ trợ các chiến binh Mu-gia-hít-đin ở Áp-ga-ni-xtan, bao gồm việc cung cấp các giấy tờ như giấy chứng tử. Sau đó, Bin La-đen đã xây một loạt nhà ở cho các chiến binh Hồi giáo và gia đình cũng như mở và điều hành nhiều trại huấn luyện cho họ ở Áp-ga-ni-xtan để phục vụ cho cuộc chiến chống lại quân đội Liên Xô. Với sự giàu có của mình, những công việc này đối với Bin La-đen đều được tiến hành thuận lợi.

Bin La-đen bị dư luận trong nước chỉ trích vì đã gây rạn nứt giữa A-rập Xê-út và Mỹ khi nhắm tấn công các mục tiêu Mỹ tại Vương quốc này, nên bị tước quyền công dân và buộc phải tới sống tại Xu-đăng năm 1991. Tuy nhiên, đây lại chính là thời cơ để Bin La-đen mở rộng phạm vi hoạt động của Al-Qaeda. Từ Xu-đăng, Bin La-đen đã chủ mưu và sai tay chân huấn luyện các chiến binh Hồi giáo ở Xô-ma-li thực hiện vụ tấn công giết hại lính Mỹ tại đây năm 1993. Và cũng với cách thức này, hắn đã mở rộng mạng lưới các chân rết của Al-Qaeda ra toàn thế giới. Theo các chuyên gia, Bin La-đen đã điều hành Al-Qaeda giống như một công ty đa quốc gia, với các chi nhánh hoạt động bí mật ở hàng chục quốc gia, âm mưu khủng bố, quyên góp tiền và tuyển dụng các thanh niên Hồi giáo trẻ, thậm chí là cả các bé trai, từ nhiều quốc gia tới các trại huấn luyện của mình ở Áp-ga-ni-xtan.

Có thể nói cuộc đời khủng bố của Bin La-đen bắt đầu từ sự cuồng tín cực đoan đến ủng hộ, tài trợ khủng bố và tiến tới trực tiếp tổ chức, chỉ huy thực hiện các vụ tấn công khủng bố tàn bạo mà cả thế giới kịch liệt lên án./.

MỸ HẠNH