Lần đầu tiên Tổng thư ký LHQ và một đại diện của Mỹ tới dự Lễ tưởng niệm các nạn nhân trong hai vụ ném bom nguyên tử của Mỹ xuống Nhật Bản, ngày 6-8 và 9-8-1945. Sự kiện này được tổ chức hoành tráng nhằm tiếp tục lên án tội ác man rợ trong quyết định sử dụng loại vũ khí hủy diệt này, đồng thời nhắc nhở thế giới cần nỗ lực hơn nữa trong nỗ lực giải trừ vũ khí hạt nhân hủy diệt.

 Vào ngày này 65 năm trước, thành phố Hi-rô-si-ma ở Nhật Bản trở thành thành phố đầu tiên trên thế giới bị bom nguyên tử hủy diệt. 8 giờ 15 phút, quả bom nguyên tử mang tên "Little Boy" do chiếc máy bay "Enola Gay" của không lực Mỹ ném xuống thành phố Hi-rô-si-ma, phát nổ ở độ cao cách mặt đất khoảng 600 mét. Sức công phá tương đương 13 kiloton đã giết chết hơn 140.000 người, trong đó chết ngay lập tức khoảng 80.000 người và 60.000 người nữa chết vì thương tích do nhiễm độc phóng xạ; phá hủy khoảng 68% các công trình xây dựng…

Cảnh hoang tàn ở thành phố Hi-rô-si-ma sau hai vụ ném bom nguyên tử. Ảnh: C.Cre-bơ (Cecil A Creber)

3 ngày sau, vào hồi 11 giờ 01 phút, ngày 9-8-1945, quả bom nguyên tử mang tên "Fat Man" tiếp tục được được thả xuống thành phố Na-ga-xa-ki. Quả bom phát nổ ở độ cao 469 mét cách mặt đất, vụ nổ có sức công phá tương đương 21 kiloton đã giết chết khoảng 80.000 người, 60.000 người khác bị thương.

65 năm đã trôi qua, ký ức hãi hùng về sự tàn phá, hủy diệt và hậu quả khủng khiếp của hai quả bom nguyên tử vẫn còn đó. Người dân Hi-rô-si-ma và Na-ga-xa-ki mãi mãi không thể quên hậu quả khủng khiếp của những quả bom nguyên tử. Ngày nay, các thành phố đã phát triển, lấy lại vị thế của mình sau cuộc chiến tranh tàn khốc, nhưng chính quyền thành phố vẫn giữ nguyên hiện trạng nhiều khu di tích để nhắc nhở người dân Nhật Bản và thế giới tưởng nhớ đến những người đã mất trong thảm kịch. Nhiều người từng đoạt giải Nô-ben Hòa bình đã đến thăm những địa danh bị phá hủy bởi bom nguyên tử ở Hi-rô-si-ma và Na-ga-xa-ki đều ủng hộ ý tưởng nêu trên và bày tỏ ý nguyện “con người đã phát minh ra vũ khí hạt nhân thì phải chịu trách nhiệm trong việc xóa bỏ chúng”.

Phát biểu trước báo giới nhân dịp tới Nhật Bản, TTK LHQ Ban Ki Mun nhấn mạnh: Hiểm họa hạt nhân là có thực, và các nước cần hợp lực nói "Không" với loại vũ khí hủy diệt hàng loạt này. Chính vì vậy, chuyến thăm Nhật Bản lần này, ngoài ý nghĩa tưởng niệm các nạn nhân tại hai thành phố Hi-rô-si-ma (Hiroshima) và Na-ga-xa-ki (Nagasaki), ý nghĩa lớn lao hơn đó là bức thông điệp về một thế giới không vũ khí hạt nhân.

Nguyễn Hòa