Tỷ phú Đô-nan Trăm đắc cử Tổng thống

Tính đến 19 giờ ngày 9-11 (giờ Việt Nam), ứng cử viên của đảng Cộng hòa Đô-nan Trăm (Donald Trump) đã giành được 287 phiếu đại cử tri, cao hơn mức 270 phiếu cần thiết trong tổng số 538 phiếu để đắc cử Tổng thống Mỹ, trong khi đối thủ của ông là bà H.Clin-tơn chỉ nhận được 218 phiếu, theo báo điện tử Guardian của Anh và hãng thông tấn AP của Mỹ. Như vậy, ông Đô-nan Trăm đã vượt qua ứng cử viên dày dạn kinh nghiệm của đảng Dân chủ Hi-la-ri Clin-tơn để trở thành ông chủ thứ 45 của Nhà Trắng. Thắng lợi này của ông Trăm là khá bất ngờ khi ông không chỉ thắng đối thủ nặng ký Clin-tơn được sự ủng hộ rất lớn từ Chính phủ Mỹ mà còn thắng một cách áp đảo. Trước đó, các dự báo và giới cá cược nghiêng nhiều về bà Clin-tơn. Ngoài vị trí Tổng thống, đảng Cộng hòa còn giành được quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện Mỹ.

Ông Đ.Trăm phát biểu cảm ơn những người ủng hộ tại Niu Y-oóc sau chiến thắng trong cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ năm 2016. Ảnh: Reuters. 

Cam kết vì một nước Mỹ hùng mạnh

Phát biểu sau chiến thắng từ “tổng hành dinh” ở Niu Y-oóc, ông Đ.Trăm hoan nghênh nỗ lực của ứng cử viên đảng Dân chủ H.Clin-tơn trong cuộc đua vào Nhà Trắng kéo dài hơn 1 năm qua, đồng thời cho biết ông đã nhận được cuộc gọi chúc mừng chiến thắng từ nữ chính khách này. “Tôi gửi lời chúc mừng đến H.Clin-tơn cùng gia đình của bà vì đã chiến đấu rất, rất kiên cường trong chiến dịch vừa qua. Bà Clin-tơn đã nỗ lực rất nhiều trong một thời gian dài, và chúng ta nợ bà một niềm cảm kích to lớn vì những đóng góp của bà cho đất nước này. Tôi nói điều này một cách rất nghiêm túc”.

Trước những người ủng hộ tại thành phố quê nhà Niu Y-oóc, Tổng thống đắc cử Trăm cam kết ông sẽ nỗ lực hết sức vì một nước Mỹ hùng mạnh. Ông Trăm nhấn mạnh, hiện là thời điểm để nước Mỹ hàn gắn những chia rẽ nội bộ, cùng nhau đoàn kết vì tương lai của đất nước. “Bây giờ là lúc nước Mỹ hàn gắn những vết thương của sự chia rẽ. Đã đến lúc chúng ta ngồi lại cùng nhau như một dân tộc thống nhất”, ông Trăm nói. Ông cũng cam kết sẽ là tổng thống của mọi người dân Mỹ và thông báo một kế hoạch to lớn nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, hướng tới mục tiêu tăng gấp đôi mức tăng tổng sản phẩm quốc nội. Tổng thống đắc cử Trăm cũng nêu rõ sẽ dành sự quan tâm đến các cựu chiến binh.

Liên quan đến quan hệ đối ngoại, Tổng thống đắc cử Trăm khẳng định, chính quyền mới sẵn sàng hợp tác với các nước khác trên thế giới, tìm kiếm những nền tảng chung và hướng tới quan hệ đối tác thay vì xung đột. “Chúng ta sẽ xây dựng mối quan hệ hữu hảo với những quốc gia khác và họ cũng sẽ đáp lại như vậy. Đối tác, chứ không phải đối đầu”, ông Trăm nhấn mạnh tầm nhìn về một nước Mỹ dưới sự lèo lái của mình. “Tôi yêu đất nước này”, ông Đ.Trăm kết lại bài phát biểu chiến thắng trong sự hò reo của đám đông ủng hộ bên dưới.

Các nước chúc mừng

Ngày 9-11, nhiều nước trên thế giới, trong đó có Việt Nam, đã chúc mừng chiến thắng của Tổng thống đắc cử Đô-nan Trăm, đồng thời hy vọng tăng cường hơn nữa quan hệ với chính quyền mới ở Mỹ.

Trong một tuyên bố mới nhất ngay sau khi kết quả bầu cử được công bố, Thủ tướng Nhật Bản Sin-dô A-bê (Shinzo Abe) đã gửi lời chúc mừng tới Tổng thống đắc cử Trăm, đồng thời nhấn mạnh, Oa-sinh-tơn và Tô-ki-ô là những đồng minh không thể lay chuyển dựa trên những giá trị chung như tự do, dân chủ, các quyền cơ bản của con người và pháp luật.

Một đồng minh khác của Mỹ là Hàn Quốc cũng đã chúc mừng Tổng thống đắc cử Trăm. Trong thư chúc mừng, Tổng thống Hàn Quốc Pắc Cưn Hê (Park Geun-hye) bày tỏ hy vọng rằng, sự hợp tác giữa hai nước trong việc giải quyết các vấn đề liên quan đến Triều Tiên và mối quan hệ đồng minh song phương sẽ được tăng cường. Ngoài ra, Phủ Tổng thống Hàn Quốc còn tuyên bố rằng, chính phủ nước này sẽ hợp tác chặt chẽ với chính quyền sắp tới của Mỹ trong việc theo đuổi mục tiêu hòa bình và thịnh vượng trên bán đảo Triều Tiên, khu vực Đông Bắc Á và những nơi khác bằng cách “làm sâu sắc thêm và phát triển hơn nữa” mối quan hệ đồng minh.

Tổng thống Nga V.Pu-tin (Vladimir Putin) cũng đã gửi điện chúc mừng ông Trăm. Tổng thống Nga bày tỏ hy vọng sẽ hợp tác để đưa quan hệ Nga-Mỹ thoát khỏi khủng hoảng, cũng như để giải quyết các vấn đề quốc tế và tìm kiếm những câu trả lời hiệu quả cho các thách thức an ninh toàn cầu hiện nay. Lãnh đạo Nga cũng bày tỏ tin tưởng rằng, việc thiết lập đối thoại xây dựng giữa Mát-xcơ-va và Oa-sinh-tơn, dựa trên các nguyên tắc bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau và tôn trọng quan điểm của nhau, sẽ đáp ứng được quyền lợi của nhân dân hai nước và toàn thể cộng đồng quốc tế.

Các quan chức cấp cao của Liên minh châu Âu (EU) cũng đã có phản ứng đầu tiên. Chủ tịch Hội đồng châu Âu Đô-nan Tu-xcơ (Donald Tusk) cùng Chủ tịch Ủy ban châu Âu Giăng Clốt Giăng-cơ (Jean-Claude Juncker) đã mời Tổng thống đắc cử Trăm tới dự Hội nghị thượng đỉnh EU-Mỹ vào thời gian thích hợp nhất. Theo hai quan chức cấp cao, điều này quan trọng hơn bao giờ hết nhằm tăng cường mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương. Tổng thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) Gien Xtôn-tên-béc (Jens Stoltenberg) đã khẳng định vai trò lãnh đạo của Mỹ trong NATO, đồng thời nhấn mạnh NATO hết sức quan trọng đối với cả Mỹ lẫn châu Âu.

Từ Cai-rô, Tổng thống Ai Cập Áp-đen Phát-ta An Xi-xi (Abdel-Fattah al-Sisi) bày tỏ hy vọng quan hệ hợp tác Ai Cập-Mỹ được tăng cường trên các cấp độ. Trong khi đó, Ngoại trưởng I-ran Mô-ha-mét Da-va Da-ríp (Mohammad Javad Zarif) kêu gọi Tổng thống đắc cử Trăm tôn trọng các thỏa thuận quốc tế, trong bối cảnh vị tỷ phú này đã từng tuyên bố rằng có thể loại bỏ thỏa thuận hạt nhân lịch sử mà Tê-hê-ran đạt được với chính quyền Mỹ tiền nhiệm cùng các cường quốc khác.

Các nước Trung Quốc, Phi-líp-pin, Ma-lai-xi-a, Ô-xtrây-li-a, Đức, Pháp… cũng đã chúc mừng Tổng thống đắc cử Trăm. Từ Bắc Kinh, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lục Khảng khẳng định nước này sẽ hợp tác với Tổng thống đắc cử của Mỹ để bảo đảm sự phát triển tốt đẹp và bền vững của mối quan hệ song phương. Trong khi đó, Tổng thống Phi-líp-pin Rô-đri-gô Đu-téc-tê (Rodrigo Duterte) bày tỏ mong muốn hợp tác với chính quyền Mỹ sắp tới để thúc đẩy quan hệ song phương dựa trên sự tôn trọng và lợi ích của nhau.

Thị trường thế giới "loạn nhịp"

Sau chiến thắng của ứng cử viên đảng Cộng hòa Đ.Trăm, các thị trường chứng khoán trên thế giới ngày 9-11 đã có phản ứng mạnh, tương tự thời điểm sau khi cử tri Anh quyết định đưa nước này ra khỏi EU (Brexit). Các chỉ số chứng khoán trên các thị trường châu Á và châu Âu đều giảm điểm đáng kể, đồng USD cũng giảm giá so với một số đồng tiền khác. Theo nhà kinh tế trưởng Hon-gơ Xan-tê (Holger Sandte) thuộc ngân hàng Nordea, nếu ông Trăm làm theo các kế hoạch chi tiêu của mình, lãi suất trái phiếu của Mỹ có thể tăng mạnh và điều này sẽ gây sức ép lên nền kinh tế Mỹ và kinh tế thế giới.

Theo kế hoạch, nếu không xảy ra “kiện cáo” nào từ phe tranh cử của bà H.Clin-tơn thì dự kiến vào tháng 12-2016, đại cử tri đoàn Mỹ sẽ chính thức bầu ra Tổng thống và Phó tổng thống mới của nước này. Sau đó, ông Trăm sẽ chính thức tuyên thệ nhậm chức Tổng thống vào ngày 20-1-2017 sau khi Tổng thống đương nhiệm Ba-rắc Ô-ba-ma (Barack Obama) mãn nhiệm.

NGỌC HÀ