Tổng thống Nga Pu-tin (bên trái) trong cuộc gặp với Thủ tướng M.Xinh tại Niu Đê-li hôm 25-1.Ảnh: ROI-TƠ
Trùng hợp vào dịp diễn ra lễ kỷ niệm 57 năm ngày Quốc khánh Ấn Độ (26-1), Tổng thống Nga V.Pu-tin đã có chuyến thăm tới quốc gia đông dân thứ hai thế giới này với hành trang trĩu nặng các hợp đồng ký kết. Nổi lên giữa một loạt thỏa thuận được ký với Ấn Độ liên quan đến các lĩnh vực khoa học, vũ trụ, hàng không và kinh tế, trong đó có việc Nga giúp Ấn Độ tiếp cận hệ thống vệ tinh định vị toàn cầu GLONASS của Nga, biên bản ghi nhớ về việc Mát-xcơ-va sẽ giúp Niu Đê-li xây dựng 4 nhà máy điện hạt nhân dân sự đã thu hút sự quan tâm đặc biệt của dư luận.

Theo biên bản ghi nhớ được ký kết dưới sự chứng kiến của Thủ tướng Ấn Độ Ma-mô-han Xinh và Tổng thống Pu-tin, Nga sẽ giúp Ấn Độ xây dựng thêm bốn nhà máy điện hạt nhân tại thị trấn Cu-đan-cu-lan thuộc bang Ta-min Na-đu ở miền Nam và một số nơi khác của Ấn Độ. Theo đánh giá của Thủ tướng Ma-mô-han Xinh, an ninh năng lượng là vấn đề tối quan trọng trong quan hệ đối tác chiến lược giữa Ấn Độ và Nga hiện nay. Theo ông M.Xinh, là một đất nước thiếu năng lượng và đang tìm kiếm các nguồn năng lượng mới đáp ứng nhu cầu của nền kinh tế đang phát triển mạnh mẽ, Ấn Độ rất hoan nghênh việc Mát-xcơ-va giúp nước này phát triển trong lĩnh vực năng lượng hạt nhân.

Là một quốc gia có nền kinh tế đang ở giai đoạn phát triển sung sức với tốc độ tăng trưởng hơn 8%/năm kể từ năm 2003 và đạt mức 8,5% trong năm 2006, Ấn Độ ngày càng chứng tỏ sức thu hút mạnh mẽ đối với các nhà đầu tư nước ngoài, trong đó có Nga. Với cam kết sẽ giúp Ấn Độ xây dựng thêm các nhà máy năng lượng hạt nhân trong chuyến công du lần này, Tổng thống Pu-tin dường như muốn nhấn mạnh rằng, Ấn Độ vẫn luôn là đối tác tin cậy, bạn hàng chiến lược của Nga dựa trên nền móng quan hệ được củng cố vững chắc kể từ thời liên bang Xô-viết.

Các gói cam kết về hợp tác khoa học và kinh tế mà Tổng thống Pu-tin mang đến Niu Đê-li lần này cho thấy Nga đang ngày càng quan tâm đến việc đẩy mạnh mối quan hệ song phương với Ấn Độ. Từ năm 2005 đến 2006, quan hệ thương mại hai chiều Nga - Ấn đã đạt 2,76 tỷ USD, tăng 41% so với năm 2004. Ước tính, hàng hóa xuất khẩu sang Nga sẽ chiếm hơn 7% tổng sản lượng xuất khẩu của Ấn Độ. Hai bên hiện cũng đã cam kết sẽ nâng kim ngạch thương mại hai chiều lên mức 10 tỷ USD trước năm 2010. Năm 2007, Ấn Độ sẽ tăng cường xuất khẩu các mặt hàng nông nghiệp, dệt may, dược phẩm và đào tạo công nghệ thông tin cho Nga. Ngược lại, các cam kết về an ninh năng lượng cũng như hỗ trợ xây dựng cơ sở hạ tầng sân bay, cầu cảng và đường bộ sẽ được Nga thực hiện tại Ấn Độ trong thời gian tới. Trong đó, vấn đề cung cấp năng lượng cho Ấn Độ sẽ là mục tiêu then chốt. Hiện nay, Mát-xcơ-va đang giúp Niu Đê-li xây dựng hai lò phản ứng hạt nhân có công suất 1000 mê-ga-oát, cũng ở bang Ta-min Na-đu.

Một số nhà phân tích cho rằng thỏa thuận của Nga về việc giúp Ấn Độ xây dựng thêm bốn nhà máy điện hạt nhân là một phần trong kế hoạch cạnh tranh với Mỹ nhằm duy trì sức thu hút đối với đối tác Nam Á này. Cuối năm 2006, Tổng thống Mỹ Bu-sơ đã ký thành luật thoả thuận lịch sử về hợp tác hạt nhân giữa Mỹ và Ấn Độ, cho phép Niu Đê-li lần đầu tiên có thể mua các lò phản ứng và nhiên liệu hạt nhân của Mỹ. Thoả thuận hạt nhân Mỹ - Ấn được xem là “giấy thông hành” hợp pháp để Ấn Độ tiếp cận với công nghệ hạt nhân dân sự. Điều này thực sự có ý nghĩa với Ấn Độ bởi không phải quốc gia nào cũng có được quyền lợi như vậy.

Một số ý kiến cho rằng, Mỹ “thả lỏng” quy chế hạt nhân đối với Ấn Độ nhằm công khai chương trình hạt nhân của nước này trước cộng đồng quốc tế, đồng thời tạo độ tin cậy để thu hút mối quan tâm của Ấn Độ vào thị trường vũ khí của Mỹ, vốn là thế mạnh của Nga từ lâu nay với khoản lợi nhuận 10 tỷ USD từ việc bán vũ khí cho Ấn Độ. Do đó, việc tăng cường hỗ trợ thêm cơ sở hạt nhân cho Ấn Độ được xem là bước đi chiến lược của Nga hiện nay nhằm duy trì cán cân cạnh tranh với Mỹ, song song với việc đẩy mạnh ký kết các hợp đồng quân sự với Niu Đê-li. Trước thềm chuyến công du của Tổng thống Pu-tin, ngày 24-1, Nga đã ký được một hợp đồng trị giá 250 triệu USD với Ấn Độ về việc xây dựng một liên doanh sản xuất động cơ máy bay chiến đấu và thỏa thuận về kế hoạch phát triển, sản xuất máy bay đa dụng. Trong khi đó, Bộ trưởng Quốc phòng Nga Xéc-gây I-va-nốp tiết lộ rằng, Ấn Độ có thể mua 126 chiến đấu cơ MIG-35 của nước này.

LINH AN