Thất bại này được cho là một bước thụt lùi về mặt ngoại giao và có thể làm gia tăng chỉ trích trong nước đối với chính quyền Thủ tướng Friedrich Merz. Cử tri Đức vẫn chưa quên lời hứa tranh cử của ông Merz rằng sẽ khôi phục vai trò lãnh đạo của nước Đức ở châu Âu. Trong nhiều thập kỷ, Berlin đã chiến thắng dễ dàng trong các cuộc đua giành ghế không thường trực của HĐBA.

Quang cảnh cuộc bỏ phiếu tại trụ sở Liên hợp quốc ở New York (Mỹ) hôm 3-6. Ảnh: GETTY IMAGES 

Trước cuộc bỏ phiếu năm nay, Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul đã dẫn đầu một chiến dịch vận động hành lang mạnh mẽ, trình bày mong muốn của Berlin trước khoảng 80 bộ trưởng và đại sứ trên khắp thế giới. Trớ trêu thay, vào giây phút quyết định, Bồ Đào Nha và Áo mới là những cái tên được xướng lên cho hai ghế không thường trực trong HĐBA. Lần gần nhất Berlin giành vị trí này là vào năm 2020.

Thất bại được cho một phần là do sự ủng hộ của Berlin đối với Tel Aviv thời gian qua, khiến nước Đức mất đi những phiếu bầu quan trọng tại LHQ. Tuy nhiên, kết quả này sẽ không ngăn cản Đức tiếp tục "giữ vững trách nhiệm lịch sử" của mình đối với Israel, Politico dẫn lời Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul.  

Cuộc bỏ phiếu lần này cũng đánh dấu thắng lợi ngoại giao mới nhất của Bồ Đào Nha-quốc gia đã tận dụng vị thế trung lập của mình giữa châu Âu và các thuộc địa cũ ở châu Phi, châu Á và Nam Mỹ để củng cố vai trò một cường quốc trên trường quốc tế. Cần nói thêm rằng, hai cựu Thủ tướng Bồ Đào Nha António Guterres và António Costa hiện đảm nhiệm trọng trách người đứng đầu hai cơ quan quyền lực: LHQ và Hội đồng châu Âu.

Tương tự, để giành được ghế không thường trực tại HĐBA, Áo-quốc gia nhỏ bé vốn duy trì lập trường trung lập hàng thập kỷ qua-rất biết cách tận dụng lợi thế của mình, đồng thời nhấn mạnh việc quốc gia này không phải thành viên Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) để thu hút những lá phiếu ủng hộ từ các nước châu Phi, châu Á và Mỹ Latin vốn không hài lòng với các động thái của Washington trong thời gian qua.

Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc có thể áp đặt các biện pháp trừng phạt và cho phép sử dụng lực lượng quân sự (ảnh minh họa). Ảnh: IMAGO 

Từ lâu, Berlin đã kêu gọi khôi phục vai trò của LHQ trong việc giải quyết xung đột quốc tế, và rằng tổ chức toàn cầu này cần phải "trở thành trụ cột của ngoại giao trong các cuộc khủng hoảng hiện nay". Những người ủng hộ thúc đẩy LHQ cải cách có chung lập luận, rằng thành phần hiện tại của HĐBA-đặc biệt là 5 quốc gia thành viên thường trực có quyền phủ quyết-vẫn giống với bối cảnh chính trị toàn cầu ngay sau Chiến tranh thế giới lần thứ hai và không phản ánh đúng bối cảnh phức tạp của thế giới ngày nay.

Trong nhiều năm qua, Đức, Nhật Bản, Brazil và Ấn Độ kêu gọi mỗi quốc gia này cần có một ghế thường trực trong HĐBA, cũng như thêm 2 ghế nữa cho các quốc gia châu Phi. Ngoài ra, “nên” có thêm 4 hoặc 5 ghế cho các thành viên không thường trực, chủ yếu để tăng cường vai trò của các khu vực ít được đại diện như châu Phi, châu Á và Mỹ Latin.

DW nhận định, những cải cách này khó có thể xảy ra trong thời gian tới, đơn giản là bởi 5 thành viên thường trực HĐBA “không có ý định” từ bỏ đặc quyền mà họ đang nắm giữ.

Lập trường của Đức trong cuộc chiến ở Gaza, phản ứng kiềm chế của nước này đối với cuộc chiến của Mỹ và Israel chống lại Iran, cũng như sự im lặng “khó hiểu” của Đức trước sự can thiệp của Mỹ vào Venezuela được cho là những nguyên nhân khiến uy tín và tiếng nói của Berlin bị sụt giảm nghiêm trọng. Theo Euronews, đó là những bằng chứng cho thấy Đức đã “không coi trọng các tiêu chuẩn của chính mình”.

Đức là nền kinh tế lớn thứ tư thế giới, là quốc gia đóng góp lớn nhất cho EU, một trong những nhà tài trợ lớn nhất cho LHQ. Và trên thực tế, chiếc ghế không thường trực trong HĐBA mang tính biểu tượng, hơn là một đòn bẩy. Song cũng vì thế mà thất bại của Berlin giống như một lời nhắc nhở về thực tại. “Nó cho thấy Đức không phải là quốc gia không quan trọng, nhưng lại kém hiệu quả so với tiềm năng của chính mình”, Euronews nhận định.