CNN dẫn lời Người phát ngôn Bộ tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) Tim Hawkins cho biết, ngày 3-2, các lực lượng Mỹ đã bắn hạ một UAV của Iran được cho là tiếp cận “một cách hung hăng” tàu sân bay USS Abraham Lincoln đang di chuyển trên biển Arab, cách bờ biển phía Nam Iran khoảng 800km. Chỉ vài giờ sau, hai tàu chiến của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã tiếp cận và đe dọa bắt giữ một tàu chở dầu treo cờ Mỹ ở eo biển Hormuz. Ngay lập tức, Mỹ điều tàu khu trục USS McFaul hộ tống tàu chở dầu rời khỏi khu vực với sự hỗ trợ của lực lượng không quân. Ông Hawkins tuyên bố các hành vi của Iran là “hung hăng” và “thiếu chuyên nghiệp”, nhấn mạnh Washington “sẽ không dung thứ cho hành vi quấy rối” của Tehran trên vùng biển quốc tế.
 |
| Ngoại trưởng Abbas Araghchi sẽ dẫn đầu đoàn đàm phán Iran (ảnh minh họa).Ảnh: Anadolu |
Cùng lúc, hãng thông tấn Fars của Iran tuyên bố, một UAV của nước này bị mất liên lạc khi đang thực hiện nhiệm vụ trinh sát, giám sát và chụp ảnh hợp pháp trong vùng biển quốc tế. Tehran đang điều tra nguyên nhân sự cố.
Các vụ việc diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump đang cân nhắc một cuộc tấn công lớn vào Iran giữa những cuộc thảo luận về việc hạn chế chương trình hạt nhân và sản xuất tên lửa đạn đạo của nước này.
CNN dẫn 3 nguồn tin thân cận cho biết, các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran dự kiến diễn ra cuối tuần này đã gặp trở ngại sau khi Tehran yêu cầu dời địa điểm đàm phán từ Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ) sang Oman, đồng thời loại trừ sự tham dự của đại diện các nước trong khu vực và giới hạn phạm vi thảo luận chỉ trong chương trình hạt nhân của nước này. Trước đó, các cuộc đàm phán được lên kế hoạch diễn ra tại Istanbul với sự tham dự của Ngoại trưởng các nước: Ai Cập, Oman, Pakistan, Qatar, Saudi Arabia và Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE). Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt sau đó xác nhận, các cuộc đàm phán “vẫn được lên lịch như hiện tại, nhưng tất nhiên Tổng thống luôn có nhiều lựa chọn, và điều đó bao gồm cả việc sử dụng lực lượng quân sự”.
“Những hành vi khiêu khích” của Iran có thể làm phức tạp thêm nỗ lực hướng đến một giải pháp ngoại giao cho khu vực, có nguy cơ “đẩy Tổng thống Donald Trump ra khỏi con đường ngoại giao và hướng tới phương án quân sự” vào thời điểm Washington đã tập kết một lực lượng quân sự khổng lồ ở vùng Vịnh, trang tin Axios nhận định.
Axios cũng xác nhận, Mỹ đã đồng ý với yêu cầu của Iran về việc tổ chức các cuộc đàm phán tiếp theo tại Oman vào ngày 6-2. Hai bên đang thảo luận về việc liệu các quốc gia khác trong khu vực có tham dự hay không, bởi Tehran chỉ muốn tổ chức đàm phán song phương với Washington cũng như đề nghị giới hạn các cuộc đàm phán chỉ xoay quanh vấn đề hạt nhân và không thảo luận về những vấn đề như tên lửa và các nhóm ủy nhiệm-vốn là ưu tiên của các quốc gia khác trong khu vực.
Cùng ngày, Al Jazeera dẫn tuyên bố của Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho biết đã chỉ thị Ngoại trưởng Abbas Araghchi “tiến hành các cuộc đàm phán công bằng và bình đẳng, dựa trên các nguyên tắc về phẩm giá, thận trọng và thực tế”. Theo Tổng thống Pezeshkian, Iran đồng ý đàm phán sau khi nhận được “yêu cầu từ các chính phủ thân thiện trong khu vực”.
Phái đoàn Iran dự kiến do Ngoại trưởng Araghchi dẫn đầu, trong khi phái đoàn Mỹ do Đặc phái viên Steve Witkoff dẫn đầu. Hôm 3-2, ông Witkoff đã đến Jerusalem gặp Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz. Sau cuộc gặp, văn phòng Thủ tướng Israel tuyên bố Iran "đã nhiều lần chứng minh rằng không thể tin tưởng họ sẽ giữ lời hứa". Đài truyền hình công cộng Kan của Israel đưa tin rằng các quan chức nước này đang tìm kiếm sự bảo đảm từ phía Mỹ về "quyền tự do hành động" chống lại Iran và đang thúc đẩy việc chấm dứt hoàn toàn chương trình tên lửa đạn đạo và làm giàu uranium của Tehran.