Nơi có ngọn núi lửa phủ tuyết

Một lá quốc kỳ mang nhiều ý nghĩa

Chiếc chuyên cơ chở Chủ tịch nước Trương Tấn Sang, Phu nhân và đoàn đại biểu Việt Nam thăm cấp Nhà nước Cộng hòa Thống nhất Tan-da-ni-a (Tanzania) tới sân bay Julius Nyerere ở Đa Ét Xa-lam (Dar es Salaam), thành phố lớn nhất Tan-da-ni-a, vào giấc tối. Vài tiếng đồng hồ trước đấy, máy bay đã bay qua vùng Tây Bắc của Tan-da-ni-a, nơi có đỉnh Kilimanjaro cao nhất “lục địa đen”, 5.895m, được mệnh danh là “nóc nhà châu Phi”, nơi duy nhất ở châu Phi có tuyết!

À, Kilimanjaro, ngọn núi lửa phủ tuyết đã đi vào tâm tưởng bao người Việt qua thiên truyện ngắn trác tuyệt mang tên Tuyết trên đỉnh Kilimanjaro của văn hào người Mỹ Hê-minh-uây (Hemingway). Rất có thể nhiều người Việt Nam chưa từng một lần đặt chân tới Tan-da-ni-a, nhưng qua truyện ngắn của Hê-minh-uây, vẻ đẹp dữ dội của ngọn núi lửa tuyết phủ Kilimanjaro đã đi vào tâm thức của nhiều người một cách tự nhiên, thân thuộc. Những câu chuyện gắn với thiên nhiên của Hê-minh-uây vẫn vậy, vô cùng khoáng đạt với khung cảnh hoang dã làm nền phía sau. Chỉ bằng một thiên truyện ngắn ấy thôi, tròn 80 năm trước, Hê-minh-uây, người trong đời luôn say mê với những chuyến đi săn mạo hiểm, đã giới thiệu với thế giới, với Việt Nam, một đất nước Tan-da-ni-a có khung cảnh thiên nhiên khắc nghiệt nhưng có vẻ đẹp thật lộng lẫy, bí ẩn.

Đông đảo người dân Tan-da-ni-a nồng nhiệt chào đón Chủ tịch nước Trương Tấn Sang và Phu nhân. Ảnh: Yên Ba. 

Chúng tôi đã cảm nhận đúng cái cảm giác ấy khi vượt Ấn Độ Dương để đến với đất nước Tan-da-ni-a trong chuyến thăm cấp Nhà nước tới nước Cộng hòa Thống nhất Tan-da-ni-a của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang và Phu nhân.

Nằm bên bờ Ấn Độ Dương lộng gió, đất nước Tan-da-ni-a ẩn chứa bao điều bí ẩn về sự giàu có của thiên nhiên và tâm hồn con người. Tháng 7-1964, ba tháng sau khi vùng lục địa Tan-ga-ni-i-ca (Tanganyika) và đảo Dan-đi-ba (Zanzibar) thống nhất lại để hình thành nên đất nước Tan-da-ni-a, hai lá cờ của hai vùng đã hợp làm một để tạo nên lá quốc kỳ Tan-da-ni-a như ngày nay. Một người bạn Tan-da-ni-a tôi gặp ở Đa Ét Xa-lam đã giải thích cặn kẽ cho tôi ý nghĩa của lá quốc kỳ ấy. Một vạch đen sậm được viền bởi hai vạch màu vàng mảnh hai bên chạy chéo qua hình chữ nhật, chia đều hai mảnh tam giác có màu xanh lá cây và màu xanh nước biển. Màu đen của vạch chéo thể hiện màu da của sắc dân sống chủ yếu ở Tan-da-ni-a, 95% là người da đen thuộc sắc tộc Bantu với hơn 130 bộ lạc; hai vạch mảnh màu vàng thể hiện sự giàu có về tài nguyên khi Tan-da-ni-a hiện là quốc gia xuất khẩu vàng lớn thứ 3 châu Phi và năm 2012 đã phát hiện ra mỏ khí đốt có trữ lượng lớn ngoài khơi Zanzibar; màu xanh lá cây là sự trù phú của đất đai, nơi mà nông nghiệp chiếm tỷ trọng ¼ GDP, 85% giá trị xuất khẩu và sử dụng tới 80% lực lượng lao động; còn màu xanh nước biển trên quốc kỳ thì dĩ nhiên rồi, nó là sóng nước Ấn Độ Dương ngày đêm vỗ bờ, mang đến cho Tan-da-ni-a hơi nước mặn mòi từ phía đại dương.

Chỉ một lá quốc kỳ thôi đã mang những đặc điểm cơ bản của đất nước có ngọn núi lửa phủ tuyết cao nhất Phi châu!

Mối liên kết gắn bó từ quá khứ

Dẫu cách xa về địa lý nhưng từ lâu, đất nước Tan-da-ni-a và Việt Nam đã có mối dây liên hệ thân thiết. Nhiều nhà lãnh đạo Tan-da-ni-a coi Việt Nam như một tấm gương sáng trong cuộc đấu tranh của các dân tộc bị áp bức, đặc biệt là các nước châu Phi. Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, các bạn Tan-da-ni-a đã "nhường cơm sẻ áo", giúp đài thọ cho sứ quán của Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam ở Tan-da-ni-a. 4 vạn hộp thịt cùng với khoản tiền trợ giúp, tuy khiêm tốn, nhưng đã thể hiện tình cảm, sự ủng hộ quý báu của người dân Tan-da-ni-a đối với cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân dân Việt Nam trong những ngày gian khó. 

Trong lần gặp gỡ với các nhà báo hai nước ở Phủ Tổng thống tại Đa Ét Xa-lam, Tổng thống Giôn Ma-gu-phu-li (John Magufuli) cũng không quên nhắc đến một chi tiết không mấy người biết đến về mối quan hệ hợp tác Việt Nam - Tan-da-ni-a từ xa xưa. Ấy là năm 1976, ngay sau ngày đất nước Việt Nam thống nhất, một đoàn đại biểu Việt Nam đã sang Tan-da-ni-a mua những hạt điều giống đầu tiên về trồng. Để rồi ngày nay, Việt Nam đã trở thành một trong những nhà xuất khẩu điều lớn nhất thế giới! Quan hệ hữu nghị giữa hai nước đã được bồi đắp bởi những chi tiết đáng nhớ như thế.

Rồi trong những năm gần đây, hai nước đã tăng cường các mối quan hệ hợp tác, giao lưu với việc trao đổi nhiều đoàn đại biểu cấp cao, kể cả ở mức cao nhất. Có thể kể đến nguyên Tổng thống J.Ni-ê-rê-rê (Julius Nyerere) đến Việt Nam dự Hội nghị về hợp tác Nam-Nam với tư cách là Chủ tịch Phương Nam năm 1994, Tổng thống khu bán tự trị Zanzibar, A-li Mô-ha-mét Xên (Ali Mohamed Shein), tới thăm Việt Nam vào tháng 11-2012; Tổng thống J.Ki-oét (Kikwete) thăm Việt Nam tháng 10-2014…

Và nay là chuyến thăm cấp Nhà nước của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang và Phu nhân tới Tan-da-ni-a.

Cơ hội kinh doanh ở phía Đông châu Phi

Đây là chuyến đến châu Phi đầu tiên trên cương vị Chủ tịch nước của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang với Tan-da-ni-a là điểm dừng chân đầu tiên. Các bạn Tan-da-ni-a rất lấy làm cảm kích về điều đó. Nhưng tình cảm, tình hữu nghị là một chuyện, còn mối quan hệ hợp tác giữa hai nước phải mang lại những lợi ích thiết thực, cụ thể để người dân có thể thụ hưởng những quả ngọt của tình hữu nghị.

Trong cuộc gặp với Tổng thống Tan-da-ni-a, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đã nói rằng kim ngạch thương mại hai chiều giữa hai nước vào khoảng 150-200 triệu USD/năm là quá khiêm tốn so với tiềm năng của hai nước cũng như sự trông mong của người dân. Cần phải thay đổi hiện trạng này và trong chuyến thăm của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang, hai bên đã nhất trí phấn đấu đạt mục tiêu đưa kim ngạch thương mại giữa hai nước lên đến 1 tỷ USD vào năm 2020!

Thế nên có thể hiểu vì sao, trong bài phát biểu tại Diễn đàn doanh nghiệp Việt Nam - Tan-da-ni-a lần thứ hai ở Đa Ét Xa-lam với sự có mặt của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang trên đoàn Chủ tịch, Thủ tướng Ma-gia-li-oa Ca-xim Ma-gia-li-oa (Majaliwa Kassim Majaliwa) đã nhiệt tình kêu gọi các doanh nghiệp, doanh nhân Việt Nam đầu tư vào Tan-da-ni-a. Thủ tướng hứa với đại diện các doanh nghiệp Việt Nam có mặt trong khán phòng của Trung tâm Hội nghị quốc tế mang tên Tổng thống J.Ni-ê-rê-rê, rằng Tan-da-ni-a sẽ tạo mọi điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp Việt Nam vào làm ăn ở Tan-da-ni-a. Cho đến nay, đi tiên phong mới chỉ có Tập đoàn Viễn thông Quân đội Viettel hợp tác với phía Tan-da-ni-a để thành lập liên doanh (Viettel sở hữu 99,999% cổ phần), trong đó Viettel đầu tư khoảng hơn 700 triệu USD. Tháng 10-2015, mạng Halotel của Viettel đã chính thức khai trương ở Tan-da-ni-a. Còn rất nhiều dư địa ở Tan-da-ni-a để các doanh nghiệp Việt Nam có thể đầu tư và phát triển, vừa mang lại lợi nhuận cho doanh nghiệp, vừa củng cố mối quan hệ hợp tác đã được đặt nền móng từ lâu, nay, gia cố thêm vững chắc bởi chuyến thăm cấp Nhà nước của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang và Phu nhân tới quốc gia phía Đông châu Phi này.

Phát biểu tại Diễn đàn doanh nghiệp Việt Nam - Tan-da-ni-a cũng như trong các cuộc gặp với phía Tan-da-ni-a, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang luôn khẳng định rằng Việt Nam sẵn sàng chia sẻ những kinh nghiệm phát triển với phía Tan-da-ni-a, để hai nước cùng thắng trong sự nghiệp phát triển hướng tới sự phồn thịnh. Các bạn Tan-da-ni-a khiêm tốn nói rằng Tan-da-ni-a có diện tích lớn gấp ba lần Việt Nam, nhưng vẫn có nhiều điều cần học hỏi ở Việt Nam. Ngược lại, Việt Nam cũng có thể tìm thấy ở Tan-da-ni-a những cơ hội để mở hướng phát triển. Nhiều năm trước là hạt điều giống từ Tan-da-ni-a. Nay là sản phẩm nông nghiệp, thủy sản, là công nghiệp viễn thông với những mạng 3G, những sản phẩm công nghệ cao hàm chứa dung lượng trí tuệ ngày càng lớn…

Ở Đa Ét Xa-lam, tên của ngọn núi tuyết Kilimanjaro có mặt khắp mọi nơi. Khách sạn nơi đoàn Việt Nam ngụ trong chuyến thăm là của Tập đoàn Hyatt Regency nhưng mang tên là khách sạn Kilimanjaro. Trong bài phát biểu kêu gọi đầu tư, Thủ tướng Ma-gia-li-oa Ca-xim Ma-gia-li-oa cũng nhắc đến đỉnh Kilimanjaro như một niềm hãnh diện vô song của đất nước Tan-da-ni-a. Đấy là biểu tượng, là hình ảnh đất nước Tan-da-ni-a mà người dân Việt Nam biết đến từ nhiều năm trước qua thiên truyện ngắn của Hê-minh-uây. Và nay, qua chuyến thăm lịch sử của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang và Phu nhân tới Tan-da-ni-a.  

VĂN YÊN (từ Đa Ét Xa-lam, Tan-da-ni-a)