Theo BBC, ngay trước thềm các cuộc đàm phán, Mỹ đã tăng cường lực lượng quân sự lớn nhất tại Trung Đông kể từ chiến tranh Iraq năm 2003, trong khi Iran tuyên bố sẽ đáp trả bằng vũ lực nếu bị tấn công. Các cuộc đàm phán lần này được xem là nỗ lực cuối cùng để ngăn chặn xung đột, cho dù khả năng đạt được thỏa thuận vẫn chưa rõ ràng.

Ngoại trưởng Oman Badr Albusaidi (bên phải) trong một cuộc gặp với Đặc phái viên Steve Witkoff và con rể Tổng thống Mỹ Jared Kushner. Ảnh: Reuters

Giống như hai vòng đàm phán trước đó, phái đoàn Iran do Ngoại trưởng Abbas Araghchi dẫn đầu, trong khi phái đoàn Mỹ do Đặc phái viên Steve Witkoff và con rể Tổng thống Mỹ Jared Kushner làm đại diện.

Trước đó, trong bài phát biểu thông điệp liên bang trước Quốc hội Mỹ, Tổng thống Donald Trump đã trình bày ngắn gọn lập luận về khả năng tấn công Iran, theo đó, Mỹ ưu tiên giải quyết vấn đề thông qua ngoại giao, song “sẽ không cho phép Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân”.

Về phần mình, Iran cũng bày tỏ mong muốn tìm kiếm giải pháp ngoại giao nhưng sẽ tự vệ nếu Mỹ sử dụng hành động quân sự. Theo Ngoại trưởng Araghchi, Iran vẫn giữ vững lập trường "không phát triển vũ khí hạt nhân", song nhấn mạnh quyền của người dân Iran được hưởng lợi từ "công nghệ hạt nhân vì mục đích hòa bình". Nếu Washington phát động tấn công, Iran sẽ coi tất cả căn cứ quân sự của Mỹ ở Trung Đông “là mục tiêu tấn công hợp pháp”, đồng nghĩa với việc tính mạng của hàng chục nghìn binh sĩ Mỹ tại các căn cứ này bị đe dọa. Ngoài ra, Iran cũng không loại trừ khả năng tấn công Israel, đối thủ lâu năm của Tehran và cũng là đồng minh thân cận của Mỹ trong khu vực. Điều này có nghĩa là một cuộc chiến tranh khu vực có thể lại bùng nổ ở Trung Đông.

“Sẽ không có chiến thắng cho bất cứ ai. Đó sẽ là một cuộc chiến tàn khốc... Vì các căn cứ của Mỹ nằm rải rác ở nhiều nơi trong khu vực, nên thật không may là toàn bộ khu vực có thể sẽ bị cuốn vào cuộc xung đột, đó là một kịch bản rất tồi tệ”, Ngoại trưởng Iran nói với India Today trong một cuộc phỏng vấn ngay trước khi bay đến Geneva tham dự vòng đàm phán.

AP nhận định, nếu các cuộc đàm phán lần này thất bại, không ai dám chắc về thời điểm Mỹ tấn công Iran. Nếu mục đích của hành động quân sự tiềm tàng là gây áp lực buộc Iran nhượng bộ trong các cuộc đàm phán hạt nhân thì liệu một cuộc tấn công hạn chế có đem lại hiệu quả? Nếu mục tiêu là lật đổ các nhà lãnh đạo Iran, Mỹ có thể phải tiến hành một chiến dịch quân sự lớn hơn, kéo dài hơn. Trong trường hợp đó, Tehran có thể trả đũa các quốc gia đồng minh của Mỹ ở vùng vịnh Ba Tư, hoặc tấn công Israel.

Al Jazeera dẫn lời chuyên gia quân sự Richard Weitz nhận định, các cuộc đàm phán lần này tập trung vào 3 vấn đề cốt lõi liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran, bao gồm: Xác định mức độ làm giàu uranium ở Iran; cách thức xử lý lượng uranium đã làm giàu; một cơ chế minh bạch để giám sát bất kỳ hoạt động hạt nhân nhạy cảm nào của Tehran. Theo ông Weitz, 3 vấn đề này có thể được giải quyết ngay lập tức, trong khi những vấn đề khác-bao gồm kho tên lửa của Iran và mối quan hệ với các lực lượng ủy nhiệm trong khu vực-sẽ cần được thảo luận kỹ hơn.

Phát biểu với truyền thông trước thềm cuộc đàm phán ở Geneva, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho biết ông có "cái nhìn tích cực về các cuộc đàm phán" có thể giúp các bên vượt qua tình trạng “không chiến tranh cũng không hòa bình” như hiện nay.

AP cho hay, Mỹ đã tập kết hai tàu sân bay USS Abraham Lincoln và USS Gerald R.Ford, cùng hàng chục tàu chiến, tàu khu trục đem theo hàng nghìn binh sĩ hiện diện ở vùng biển Arab. Cùng với đó, hàng trăm máy bay chiến đấu, bao gồm F-35, F-22, F-15 và F-16, đã rời các căn cứ ở Mỹ và châu Âu hướng về Trung Đông. Trước diễn biến phức tạp của tình hình, một số quốc gia đã lên tiếng kêu gọi công dân nước mình nhanh chóng tìm cách rời khỏi Iran.