Trả lời phỏng vấn Fox News, ông Donald Trump khẳng định eo biển Hormuz "sẽ sớm được mở cửa trở lại". Tuy nhiên, ông cảnh báo Iran sẽ phải đối mặt với các cuộc tấn công mạnh mẽ nếu không đạt được thỏa thuận và tiếp tục duy trì tình trạng phong tỏa eo biển Hormuz, đồng thời khẳng định Washington sẽ không bao giờ chấp nhận việc Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân. "Iran sẽ không bao giờ có vũ khí hạt nhân. Hiện tại họ đã không thể có rồi, nhưng điều đó sẽ được chính thức hóa”, Tổng thống Donald Trump tuyên bố.

Các tàu chở hàng đang neo đậu ngoài khơi gần eo biển Hormuz, ngày 1-5-2026. Ảnh: AP 

Trong khi đó, trang Axios dẫn các nguồn tin cho biết, Washington và Tehran đang tiến gần đến một thỏa thuận tạm thời nhằm mở lại eo biển Hormuz với sự đồng thuận của Oman-quốc gia kiểm soát một phần tuyến hàng hải nói trên. Theo các nguồn tin, thỏa thuận này sẽ đáp ứng một số yêu cầu của Iran về việc tăng cường quyền kiểm soát đối với hoạt động lưu thông qua eo biển Hormuz-quyền kiểm soát mà Tehran không có trước khi xung đột nổ ra.

Thỏa thuận dự kiến có thời hạn 60 ngày, cho phép tàu, thuyền đi vào vịnh Persian qua vùng lãnh hải của Iran và hành trình theo chiều ngược lại qua vùng biển của Oman, trên cơ sở phối hợp với Tehran. Thỏa thuận cũng quy định các tàu, thuyền di chuyển qua eo biển Hormuz sẽ không phải nộp bất kỳ khoản phí nào. Thời hạn hiệu lực của thỏa thuận có thể được gia hạn sau mốc 60 ngày. Tuy nhiên, nếu các cuộc đàm phán đổ vỡ và không đạt được thỏa thuận, Mỹ sẽ xem xét khả năng tiến hành các cuộc không kích quy mô lớn nhằm vào lãnh thổ Iran.

Trước đó, ngày 4-8, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho biết, tiến trình đàm phán giữa nước này và Oman về hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz đang đạt những bước tiến tích cực. Trả lời phỏng vấn Đài Phát thanh-Truyền hình Cộng hòa Hồi giáo Iran (IRIB), ông Esmaeil Baghaei xác nhận các cuộc thảo luận đang được tiến hành ở cả cấp kỹ thuật và chính trị nhằm xây dựng cơ chế quản lý hoạt động vận tải qua tuyến hàng hải chiến lược này.

Theo ông Esmaeil Baghaei, mọi thỏa thuận đều phải bảo đảm chủ quyền và lợi ích an ninh quốc gia của cả Iran và Oman, đồng thời kết quả cuối cùng sẽ được công bố sau khi hai bên hoàn tất đàm phán. Trong khi đó, kênh Press TV dẫn lời một quan chức cấp cao Iran cho biết hành lang hàng hải mới dự kiến sẽ thay thế các tuyến phía Bắc và phía Nam hiện nay. Quan chức này khẳng định đây là biện pháp mang tính phòng vệ và hoàn toàn phù hợp với quyền của một quốc gia có chủ quyền.

Eo biển Hormuz là tuyến hàng hải chiến lược, vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ tiêu thụ trên toàn cầu. Giới phân tích cho rằng nếu Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận về tự do hàng hải, đây sẽ là bước tiến quan trọng góp phần hạ nhiệt căng thẳng tại khu vực, ổn định thị trường năng lượng và mở đường cho các cuộc đối thoại rộng hơn giữa hai bên.

Dẫu vậy, khoảng cách lập trường giữa các bên cùng những diễn biến an ninh phức tạp tại Trung Đông vẫn là những rào cản lớn, khiến triển vọng hạ nhiệt căng thẳng trong ngắn hạn chưa thể trở nên chắc chắn. Theo The New York Times, một số quan chức cấp cao của Lầu Năm Góc tỏ ra hoài nghi về thỏa thuận trên, lo ngại điều này có thể bị xem là một sự nhượng bộ đối với Tehran. Trong khi đó, một số quan chức Iran cũng đặt câu hỏi liệu thỏa thuận có thể vận hành đúng như kỳ vọng và ngăn chặn được nguy cơ Mỹ tiến hành thêm một đợt tấn công khác hay không.

Hiện tại, các bên trung gian là Qatar, Pakistan và Oman đang phối hợp chặt chẽ để chuyển tải các dự thảo cũng như tạo điều kiện thuận lợi cho tiến trình thương lượng giữa Mỹ và Iran. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Qatar Majed Al-Ansari cho biết, các nỗ lực hòa giải đã bước vào "giai đoạn rất tích cực".