Bà Umm Abdulrahman cùng các con bên trong tòa chung cư bị hư hại ở tỉnh Daraa, miền Nam Syria, tháng 5-2026. Ảnh: Tân Hoa xã 

Thế nhưng, khi mong ước trở thành hiện thực, thứ chờ đón bà chỉ là tòa chung cư đã bị hư hại một nửa: Tường nứt toác, cốt thép trơ ra ngoài và những căn phòng trống hoác. Hiện bà sống cùng 12 người thân trong tòa nhà này. “Khi trở về đây, tôi không bao giờ nghĩ mình sẽ phải sống ở một nơi như thế này. Cuộc sống ở đây rất khó khăn", bà Umm Abdulrahman kể với Tân Hoa xã.

Câu chuyện của bà Umm Abdulrahman không phải là cá biệt. Liên hợp quốc ước tính, kể từ khi chính quyền cũ của Syria sụp đổ vào tháng 12-2024, hơn 1,64 triệu người tị nạn Syria từ các quốc gia láng giềng đã hồi hương, riêng từ Jordan là gần 200.000 người. Cùng với đó, khoảng 2 triệu người Syria phải rời bỏ nhà cửa ở trong nước cũng đã quay trở về nhà.

Rất nhiều người trở về trong tình cảnh gần như trắng tay. Một nửa đất nước Syria đã bị xung đột tàn phá. Trong khi đó, tiến trình tái thiết diễn ra chậm chạp bởi nền kinh tế Syria gần như không đủ sức gánh vác công việc này. Trên khắp Syria, các điều kiện tối thiểu cho cuộc sống thường nhật như nhà ở giá rẻ, việc làm ổn định hay hệ thống điện, nước vận hành bình thường vẫn là điều xa vời với phần lớn người dân. Ngân hàng Thế giới (WB) ước tính, chi phí khắc phục những thiệt hại sau hơn 13 năm xung đột là khoảng 216 tỷ USD, gấp gần 10 lần tổng sản phẩm trong nước (GDP) của Syria.

Với gia đình bà Umm Abdulrahman, bài toán mưu sinh trở nên vô cùng khắc nghiệt. Một căn hộ bình dân đủ chỗ cho 13 thành viên sẽ có giá thuê khoảng 250-300USD/tháng. Trong khi đó, người con trai-trụ cột duy nhất của cả gia đình-chỉ kiếm được khoảng 200USD từ công việc thời vụ. Vì thế, tòa nhà đổ nát, dù nguy hiểm, đã trở thành lựa chọn duy nhất, bởi họ không phải trả tiền. Mối nguy hiểm không chỉ dừng lại ở những bức tường có thể sụp đổ. Các tổ chức cứu trợ ước tính, hàng trăm nghìn quả mìn và vật liệu chưa nổ vẫn còn nằm rải rác trên khắp Syria. "Chúng tôi đang sống trong nguy hiểm. Nếu còn lựa chọn khác, sẽ không ai chấp nhận sống như thế này", bà Umm Abdulrahman chia sẻ.