Iran bổ nhiệm lãnh đạo tối cao mới

* Quân đội Israel phát động làn sóng tấn công quy mô lớn 

* Nhiều nước Trung Đông ghi nhận thêm các vụ không kích

Tehran Times dẫn tuyên bố của Hội đồng Chuyên gia Iran, cơ quan gồm các giáo sĩ cấp cao và có nhiệm vụ lựa chọn lãnh đạo tối cao, cho biết quyết định này được đưa ra sau những cuộc thảo luận thận trọng và sâu rộng, dựa trên thẩm quyền được trao theo hiến pháp và bằng lá phiếu quyết định của các thành viên Hội đồng Chuyên gia Iran.ssss

Hình ảnh lãnh đạo tối cao mới của Iran Mojtaba Khamenei xuất hiện trên màn hình ở thủ đô Tehran, ngày 9-3. Ảnh: Sputnik

Theo CNN, ông Mojtaba sinh năm 1969 và trong nhiều năm qua sống khá kín tiếng. Mặc dù vậy, đối với các nhà quan sát Iran, ảnh hưởng của ông Mojtaba là không thể phủ nhận, ngay cả khi ông không giữ chức vụ cấp cao nào. Những năm gần đây, khi làm việc trong văn phòng của cha mình, ông ngày càng được coi là người kế nhiệm tiềm năng. Năm 2021, các hình ảnh trên mạng xã hội cho thấy những người ủng hộ đã xuất hiện trên đường phố Tehran để công khai ủng hộ ông trở thành lãnh đạo tối cao tiếp theo của Iran.

Trong thông điệp chúc mừng gửi tới lãnh đạo tối cao mới của Iran, Tổng thống Nga Vladimir Putin bày tỏ “sự ủng hộ và đoàn kết vững chắc của Moscow với Tehran”. “Giờ đây khi Iran đang phải đối mặt với sự xâm lược vũ trang, hành động của ngài ở vị trí cao cả này chắc chắn sẽ đòi hỏi lòng dũng cảm và sự hy sinh lớn lao... Về phần mình, tôi muốn tái khẳng định sự ủng hộ kiên định của chúng tôi dành cho Tehran và tình đoàn kết với những người bạn Iran. Nga đã và sẽ luôn là đối tác đáng tin cậy của Cộng hòa Hồi giáo Iran”, hãng thông tấn TASS dẫn thông điệp của Tổng thống Nga được đăng tải trên website của Điện Kremlin.

Khói bốc lên sau khi một nhà máy lọc dầu trên đảo Sitra, Bahrain bị tấn công vào ngày 9-3. Ảnh: Reuters

Với việc ông Mojtaba được lựa chọn làm người kế nhiệm cha mình, dư luận hiện đang tập trung vào việc ông sẽ dẫn dắt Iran vượt qua một trong những cuộc khủng hoảng lớn nhất trong lịch sử hiện đại như thế nào và bước đi đầu tiên của ông sẽ ra sao. Theo các nhà quan sát, lãnh đạo tối cao mới của Iran nhậm chức trong bối cảnh nước này đối mặt với "khủng hoảng hiện hữu" chưa từng có tiền lệ. Cựu cố vấn của Lầu Năm Góc Jasmine el-Gamal nói với hãng tin CNN rằng việc Hội đồng Chuyên gia Iran lựa chọn ông Mojtaba làm lãnh đạo tối cao gửi đi thông điệp đến chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu rằng Iran không lùi bước và không có ý định đầu hàng. Đồng thời, ông cũng cho rằng điều này báo hiệu “sự leo thang hơn nữa” có thể sẽ xảy ra tại Trung Đông trong những ngày tới.

Trước đó, Tổng thống Trump nói rằng việc ông Mojtaba là lựa chọn “không thể chấp nhận được”, đồng thời đe dọa rằng lãnh đạo tối cao mới của Iran "sẽ không tại vị lâu" nếu không có sự chấp thuận của ông. Trong khi đó, quân đội Israel tuyên bố sẽ nhắm mục tiêu vào bất kỳ người nào kế nhiệm cố lãnh đạo tối cao Iran Ali Khamenei.

Theo CNN, vài giờ sau khi Iran công bố lãnh đạo tối cao mới, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố phóng đợt tên lửa mới về phía các mục tiêu của Israel, trong khi Israel phát động một "làn sóng tấn công" khác nhằm vào những gì quân đội nước này cho là các địa điểm phóng tên lửa và cơ sở hạ tầng của Iran. Một nhóm phóng viên của CNN đưa tin rằng nhiều tiếng nổ lớn vang lên khắp thủ đô Tehran, dường như là các cuộc không kích. Tối 9-3 (theo giờ Việt Nam), quân đội Israel tiếp tục tuyên bố bắt đầu "làn sóng" tấn công quy mô lớn nhằm vào những gì họ cho là cơ sở hạ tầng của Iran tại thủ đô Tehran, thành phố Esfahan ở miền trung và khu vực miền Nam Iran. Trong ngày, Israel cũng tấn công các cơ sở hạ tầng của lực lượng Hezbollah ở Beirut, Lebanon.

Sáng cùng ngày, các quốc gia Trung Đông như Lebanon, Bahrain, Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE), Saudi Arabia, Kuwait và Qatar đã ghi nhận thêm nhiều cuộc không kích từ Iran. Một số cuộc tấn công đã bị hệ thống phòng không của UAE, Kuwait và Qatar đánh chặn, trong khi các cuộc tấn công nhằm vào các mục tiêu ở Bahrain và Saudi Arabia làm dấy lên lo ngại về thiệt hại đối cơ sở hạ tầng năng lượng.

Một tòa nhà bị sập sau cuộc không kích của Israel vào ngoại ô Beirut, Lebanon, ngày 9-3. Ảnh: Getty Images

Trong tuyên bố mới nhất, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông sẽ cùng với Israel quyết định khi nào chiến tranh sẽ kết thúc. Người đứng đầu Nhà Trắng nói thêm rằng Thủ tướng Israel Netanyahu sẽ tham gia vào quá trình ra quyết định nhưng Washington sẽ có tiếng nói cuối cùng.

Về phần mình, Iran tuyên bố nước này “không có hứng thú đàm phán” khi đang bị tấn công. “Chừng nào hành động gây hấn quân sự còn tiếp diễn thì hầu như không có chỗ để nói về bất cứ điều gì khác ngoài một phản ứng quyết liệt”, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, Esmaeil Baghaei, nêu rõ.

Những động thái nói trên diễn ra trong bối cảnh giá dầu tại thị trường châu Á đã vượt mốc 100USD/thùng, mức cao nhất trong vòng 4 năm qua và các nhà giao dịch lo ngại rằng xung đột Trung Đông sẽ dẫn tới việc nguồn cung dầu trên toàn cầu bị hạn chế trong thời gian dài. Đáp lại, Tổng thống Mỹ bác bỏ những lo ngại về giá dầu tăng cao và gọi đây là “cái giá rất nhỏ phải trả”.