 |
| Mô hình nhà máy Intel tại Việt Nam |
Tròn 20 năm trước đây, lần đầu tiên Việt Nam có luật đầu tư nước ngoài. Kể từ đó nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đã không ngừng đổ vào Việt Nam, đóng góp quan trọng cho sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Xin trích giới thiệu bài viết của tác giả Ních Phri-men về dòng chảy FDI vào Việt Nam đăng trên tạp chí FDI số tháng 2.
Làn sóng thứ nhất
Các công ty năng lượng châu Âu là những người tiên phong đổ bộ vào Việt Nam cuối thập niên 80 của thế kỷ trước nhằm đầu tư khai thác dầu khí. Cho đến giữa những năm 1990, các nhà đầu tư trên nhiều lĩnh vực khác cũng ồ ạt tới Việt Nam. Cuộc khủng hoảng tài chính, tiền tệ châu Á năm 1997 đã tạo ra một khoảng lặng.
Cho đến năm 2000, một loạt chính sách mới đã được thực thi nhằm tái thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế. Trong đó nổi bật nhất là sự ra đời của Luật Doanh nghiệp vào năm 1999. Nó đã điều chỉnh môi trường kinh doanh tại Việt Nam, thúc đẩy sự ra đời và phát triển của các doanh nghiệp. Từ năm 2000, nguồn FDI đổ vào Việt Nam đều đặn tăng và năm 2006 là cột mốc đáng nhớ. Theo ước tính, năm ngoái Việt Nam đã thu hút được khoảng 10 tỷ USD cam kết đầu tư qua 70 dự án. Như vậy, tổng số vốn FDI đổ vào Việt Nam đã lên tới 60 tỷ USD với 7.000 dự án đăng ký. Đây là những con số ấn tượng nhất so với các nước láng giềng trong khu vực. Năm 2006, một lượng lớn vốn của các quỹ đầu tư quốc tế cũng chảy vào Việt Nam, khiến thị trường chứng khoán tại đất nước này tăng trưởng với tốc độ nhanh nhất châu Á.
Dự án FDI lớn nhất trong năm 2006 là việc Intel quyết định đầu tư 1 tỷ USD xây dựng nhà máy lắp ráp gần TP Hồ Chí Minh. Dự án này có ý nghĩa bước ngoặt với Việt Nam. Nó cho thấy, Việt Nam đã đủ sức tiếp nhận các dự án đầu tư lớn và đòi hỏi trình độ kỹ thuật cao.
Thời cơ lớn
Sự cộng hưởng của hàng loạt yếu tố tích cực trong năm 2006 khiến Việt Nam đang có một thời cơ lớn. Việc trở thành thành viên của WTO và có quy chế PNTR với Mỹ là những bước tiến quan trọng cho sự phát triển của Việt Nam. Hai sự kiện này đã gạt bỏ những rào cản cuối cùng trong tiến trình tự do hóa thương mại, hội nhập nền kinh tế toàn cầu của Việt Nam. Tổ chức thành công hội nghị APEC, Việt Nam rực rỡ dưới ánh đèn sân khấu chính trị thế giới. Các chỉ số kinh tế vĩ mô tăng trưởng mạnh mẽ suốt một thập kỷ qua trong môi trường chính trị, xã hội ổn định. Như vậy, cũng dễ hiểu tại sao Việt Nam lại dễ dàng quyến rũ được các nhà đầu tư.
Được công bố hồi tháng 7-2006, Luật Doanh nghiệp mới và Luật Đầu tư đã trở thành trụ cột chính thúc đẩy môi trường kinh doanh tại Việt Nam phát triển. Từ khi hai luật này có hiệu lực, các doanh nghiệp trong nước và nước ngoài đều chịu sự điều chỉnh chung chứ không có sự phân biệt đối xử như trước kia. Đây lại là một sự hấp dẫn nữa đối với các nhà đầu tư nước ngoài.
Với những tiền đề như trên đã đủ để khẳng định chắc chắn dòng FDI sẽ tăng tốc, chảy băng băng vào Việt Nam trong năm 2007. Gần đây, Đại sứ Mỹ tại Việt Nam đã dự đoán rằng, đầu tư của các công ty Mỹ vào Việt Nam sẽ tăng gấp đôi trong thời gian tới.
Nhưng không chỉ vậy, Chính phủ Việt Nam còn phát đi tín hiệu cho biết các nhà đầu tư chiến lược có thể trực tiếp tham gia tiến trình cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nước. Mặc dù, định nghĩa chính xác về nhà đầu tư chiến lược chưa được đưa ra, song nhiều người cho rằng các công ty đa quốc gia có thể đóng vai trò nhà đầu tư chiến lược trong một số ngành, nghề. Việc này sẽ tạo ra một làn sóng FDI mới đổ vào Việt Nam. Các công ty đa quốc gia sẽ đổ tiền mua cổ phần của các doanh nghiệp Việt Nam để sử dụng mạng lưới bán hàng và thị phần vốn có trong nước. 20 năm Đổi mới đã đưa Việt Nam cơ bản thoát khỏi cảnh đói nghèo, nhiều người đã có cuộc sống sung túc. Chính vì vậy, sức tiêu thụ nội địa ngày một cao, tạo hấp lực lớn.
Cũng chẳng phải là đầu tư vào Việt Nam là không có khó khăn hay rủi ro gì. Thủ tục hành chính còn rất nhiêu khê, việc mở công ty mới tốn khá nhiều thời gian. Tuy nhiên, rõ ràng nền kinh tế Việt Nam đã vươn lên một tầm cao mới, đủ sức cuốn hút mọi nhà đầu tư bằng những nét đặc sắc đa dạng. Dòng FDI sẽ cuộn sóng vào Việt Nam.
ĐẶNG NGUYỄN