Bị chia cắt bởi 4 làn đường thẳng tắp của Quốc lộ 33, thị trấn Cushing ở bang Oklahoma giống như bao thị trấn nhỏ khác ở miền Trung nước Mỹ. Vài cửa hàng tạp hóa tồi tàn với chiếc chuông gió treo trên cửa, vài quán bar, những chiếc xe bán tải đậu khắp nơi… 

Nhưng ở phía Bắc và phía Nam thị trấn Cushing, đằng sau những hàng rào cao, trải dài đến tận chân trời trên những cánh đồng bằng phẳng như sân golf, người ta phát hiện khoảng 400 bể chứa màu trắng hoặc đen được xếp thẳng hàng hoàn hảo. Những bể chứa này cao khoảng 15m và được trang bị các van nhiều màu sắc. Tổng cộng, chúng có thể chứa hơn 90 triệu thùng dầu, gần tương đương với sản lượng dầu thô hằng ngày của thế giới. Với dân số chỉ khoảng 8.000 người, Cushing có thể sánh ngang với những gã khổng lồ toàn cầu về kho chứa dầu thô, chẳng hạn như Singapore và Fujairah ở Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE).

Khoảng 30 đường ống dẫn kết nối các bể chứa Cushing với các nhà cung cấp của Mỹ. Ảnh: Bloomberg 

Khu vực Cushing được canh gác nghiêm ngặt. Nhân viên của Cục Điều tra liên bang Mỹ (FBI) và Bộ An ninh Nội địa tuần tra thường xuyên khu vực xung quanh các bể chứa. Cushing không chỉ là nơi chứa kho dự trữ chiến lược của quốc gia, được sử dụng trong trường hợp bị đe dọa thiếu hụt. Nó còn là trái tim của nền kinh tế Mỹ, trung tâm của khoảng 30 đường ống dẫn dầu. Giống như động mạch và tĩnh mạch, chúng cung cấp dầu cho toàn bộ đất nước.

Kể từ khi Mỹ và Israel tấn công Iran, Cushing đã trở thành tâm điểm chú ý của ngành công nghiệp dầu mỏ hơn bao giờ hết. Giá dầu thô đã tăng vọt. Dầu thô West Texas Intermediate (WTI) tăng gần 45% trong 6 tuần. Trữ lượng dầu khổng lồ của Cushing đã có giá trị và ảnh hưởng đáng kể trên thị trường. 

Thị trấn Cushing được coi là “trung tâm đường ống dẫn dầu của thế giới”, thực sự đóng vai trò như một thước đo cho giá dầu thô WTI. Thứ nhất, giá dầu thô WTI được thiết lập tại đây, mặc dù nó có nguồn gốc từ nơi cách bang Oklahoma hơn 2.000km. Trên Phố Wall, các nhà giao dịch trên Sàn giao dịch hàng hóa New York (NYMEX) mua các hợp đồng tương lai dầu mỏ mỗi ngày với giá được ấn định trước vài tháng. Họ đặt cược vào giá tương lai dựa trên dự báo tiêu thụ, lượng tồn kho hiện tại, nhưng cũng dựa trên các sự kiện như cuộc chiến ở Trung Đông. 

400 bể chứa khổng lồ tại khu dự trữ Cushing ở bang Oklahoma, Mỹ. Ảnh: SHANE BEVEL 

Nhưng không thể giao dịch dầu mỏ như giao dịch lúa mì hay ca cao.

Dầu thô quá quan trọng đối với nền kinh tế toàn cầu để có thể đầu cơ mà không có lưới an toàn. Đó là lý do tại sao, kể từ những năm 1980, các quy định của Mỹ đã áp đặt sự bảo đảm cho các nhà giao dịch: Mỗi người phải có khả năng giao dầu khi kết thúc hợp đồng. Như vậy, họ trở thành chủ sở hữu, nhưng họ sẽ lưu trữ hàng chục nghìn thùng dầu ở đâu? Không phải trong nhà bếp của họ, cũng không phải trong một nhà kho ở Manhattan. Họ lưu trữ chúng ở Cushing.

Một nhóm người khác sau đó xuất hiện. Các công ty dầu khí lớn, cũng như các nhà bán buôn và công ty kho chứa, có thể mua dầu thô trực tiếp từ đối thủ cạnh tranh. Giá mua, được tính toán theo giá hợp đồng tương lai, được gọi là giá “giao ngay”. Phần lớn hoạt động kinh doanh này cũng diễn ra tại Cushing.

Gần như mỗi ngày, tùy thuộc vào hợp đồng tương lai hoặc bán hàng trực tiếp, mực dầu trong các bể chứa ở Cushing biến động. Một số công ty sử dụng máy bay không người lái được trang bị camera nhiệt để phát hiện lượng dầu thô bên dưới mái nổi của các bể chứa khổng lồ. Tương tự, mỗi tuần, Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ công bố lượng dầu thô có sẵn ở Cushing trên trang web của mình. Thông tin này rất quan trọng. Nó giúp các nhà kinh doanh dầu thô hiểu được xu hướng thị trường. Theo nguyên tắc chung, mực dầu thấp phản ánh nhu cầu mạnh: Giá tăng. Ngược lại, các bể chứa đầy cho thấy nhu cầu yếu, do đó giá giảm.

Tuy nhiên, để hiểu đúng quy luật Cushing, cần người có chuyên môn. Trong những ngày gần đây, lượng dầu thô dự trữ ở Oklahoma đang tăng lên. Thế nhưng, trái ngược với quy luật Cushing, giá dầu thô WTI lại tăng vọt: Khoảng 65 USD/thùng trước khi chiến sự Trung Đông nổ ra (ngày 28-2), so với 96 USD/thùng vào ngày 9-4. Tình trạng này phần lớn được giải thích bởi sự thận trọng của những người tham gia thị trường: Họ đang mua và tích trữ dầu thô ở Oklahoma, vì họ dự đoán giá sẽ tiếp tục tăng.