Ở Pakistan, người dân không có khí đốt, nhưng họ có thể có ánh nắng mặt trời. Trên các mái nhà ở Pakistan được che phủ kín bằng các tấm mặt trời kể từ sau cuộc xung đột giữa Nga và Ukraine gây ra cuộc khủng hoảng năng lượng năm 2022, dẫn đến tình trạng thiếu khí đốt và nhiều lần mất điện trên diện rộng.

Theo dữ liệu từ Ember, một tổ chức nghiên cứu về lĩnh vực năng lượng, tỷ lệ điện sản xuất từ năng lượng mặt trời ở Pakistan đã tăng gấp 5 lần từ tháng 12-2021 đến tháng 12-2025. Năm 2024, sử dụng điện sản xuất năng lượng mặt trời sử dụng 1/5 tổng lượng điện tiêu thụ của cả nước.

Pakistan là ví dụ điển hình về cách một quốc gia có thể thích ứng với giá nhiên liệu hóa thạch ngày càng biến động. Điều này tốt cho khí hậu và giảm phát thải CO2 đồng thời giúp Pakistan chủ động về năng lượng và tiết kiệm tài nguyên cho đất nước. Theo Viện nghiên cứu Renewables First, sự phát triển điện năng lượng mặt trời ở Pakistan giúp nước này tiết kiệm khoảng 12 tỷ USD nhập khẩu dầu khí trong giai đoạn từ năm 2021 đến tháng 2-2026.

Tính độc đáo của việc chuyển đổi này nằm ở chỗ đó là sự chuyển đổi tự phát của người dân hơn là chấp hành một chính sách được ban hành bởi Nhà nước. “Cuộc cách mạng năng lượng mặt trời của Pakistan không được lên kế hoạch ở Islamabad; nó được xây dựng trên các mái nhà của người dân một cách tự do. Khi căng thẳng ở eo biển Hormuz leo thang, những tấm pin mặt trời này là minh chứng cho một trong những chiến lược an ninh năng lượng hiệu quả nhất của đất nước”, Rabia Babar, người đứng đầu bộ phận năng lượng tại Renewables First, cho biết.

Kể từ cuộc khủng hoảng năng lượng năm 2022, mái nhà của nhiều hộ gia đình ở Pakistan đã được che phủ kín bằng các tấm pin mặt trời. Ảnh: Les Echos 

Sự phát triển nhanh chóng của năng lượng mặt trời ở Pakistan cũng là nhờ giá thành các tấm pin mặt trời sản xuất từ Trung Quốc giảm đáng kể, và lượng hàng dư thừa của nước này đã tìm được thị trường tiêu thụ tại Pakistan. Theo các chuyên gia trong ngành, ở hầu hết các quốc gia châu Á, chi phí năng lượng mặt trời và hệ thống lưu trữ năng lượng này hiện đang cạnh tranh với giá khí đốt. Tuy nhiên, Pakistan vẫn là trường hợp đặc biệt trong quá trình chuyển đổi này.

Trung Quốc, Ấn Độ, Hàn Quốc và hầu hết các nền kinh tế châu Á khác tiếp tục tăng nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), trong khi đường cong năng lượng của Pakistan lại đi theo hướng ngược lại. Tuy nhiên, nhu cầu năng lượng của các quốc gia này rất khác so với Pakistan. "Nhu cầu năng lượng ở Pakistan tiếp tục tăng, nhưng nó được đáp ứng bên ngoài hệ thống chính thức, và do đó không nằm trong số liệu thống kê chính thức", Viện nghiên cứu Renewables First nhận định.

Tuy nhiên, còn quá sớm để kết luận rằng Pakistan hoàn toàn miễn nhiễm với giá nhiên liệu hóa thạch tăng vọt. LNG vẫn chiếm khoảng 1/5 tổng nguồn năng lượng của đất nước, nhưng chủ yếu được sử dụng để đáp ứng nhu cầu cao điểm vào buổi tối, khi năng lượng mặt trời khan hiếm hơn. Sự tăng vọt gần đây của giá dầu đã đẩy giá xăng dầu trong nước tăng khoảng 20%, ảnh hưởng nghiêm trọng đến ngành vận tải và làm gia tăng lạm phát. Hồi đầu tuần này, chính phủ Pakistan thông báo hủy bỏ cuộc duyệt binh và các hoạt động lễ hội nhân một trong những ngày lễ quốc gia mang tính biểu tượng nhất của nước này, vào ngày 23-3, do "các biện pháp thắt lưng buộc bụng" được thực hiện sau sự tăng vọt của giá dầu./.