Trong bối cảnh Indonesia là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề bởi đại dịch, Chính phủ Indonesia đã có nhiều biện pháp hỗ trợ người dân gặp khó khăn. Theo AP, hồi năm ngoái, Bộ Các vấn đề xã hội được Chính phủ Indonesia giao nhiệm vụ triển khai chương trình hỗ trợ có tổng trị giá 5.900 tỷ rupiah (tương đương 407 triệu USD). “Đó là tiền của nhân dân. Đó là viện trợ khẩn cấp cần thiết trong thời điểm đại dịch và vì sự phục hồi kinh tế quốc gia”, AFP dẫn lời Tổng thống Widodo.

Cựu Bộ trưởng xã hội Juliari Batubara. Ảnh: Antaranews

Thế nhưng vào tháng 12-2020, Ủy ban Chống tham nhũng của Indonesia (KPK) đã phát hiện và chặn đứng vụ việc chuyển giao 7 vali cùng ba lô có chứa 1,3 triệu USD tiền mặt nhằm hối lộ cho giới chức của Bộ Các vấn đề xã hội liên quan tới chương trình hỗ trợ nói trên. Sau lời kêu gọi đầu thú của KPK, ông Batubara đã tự nộp mình vào ngày 6-12-2020.

Hành vi “đục nước béo cò” của ông Batubara và cấp dưới khiến dư luận Indonesia phẫn nộ giữa lúc xứ sở vạn đảo đang đẩy mạnh cuộc đấu tranh chống tham nhũng cũng như tận lực ứng phó với các tác động sâu sắc về y tế và kinh tế của đại dịch. Theo cáo trạng, ông Batubara cùng hai thuộc cấp phụ trách mua sắm hàng hóa cho chương trình hỗ trợ đã “lợi dụng quyền hạn để làm giàu cho bản thân”. Thay mặt ông Batubara, từ tháng 5 đến tháng 12-2020, cấp dưới đã nhận “lại quả” tổng cộng 32,3 tỷ rupiah (khoảng 2,2 triệu USD) từ 63 công ty được chỉ định tham gia cung ứng hàng cứu trợ dành cho người nghèo bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh tại Indonesia.

Tân Hoa xã cho biết, ngoài mức án 12 năm tù giam, ông Batubara còn chịu mức phạt 500 triệu rupiah (khoảng 34.500USD) và phải bồi hoàn số tiền 14,59 tỷ rupiah (khoảng 1,01 triệu USD) mà ông này đã biển thủ để tiêu xài cá nhân. Theo phán quyết của tòa án, ông Batubara còn bị cấm làm việc tại các cơ quan nhà nước trong vòng 4 năm sau khi mãn hạn tù.  

Tờ The Jakarta Post cho biết án phạt 12 năm tù mà Tòa án xét xử tham nhũng Jakarta đưa ra nhiều hơn một năm so với mức án đề nghị của các công tố viên. “Bị cáo đã được chứng minh một cách hợp pháp và thuyết phục rằng y phạm tội tham nhũng. Hành vi phạm tội được thực hiện ở đúng thời điểm đất nước đang gặp khó khăn do đại dịch Covid-19 và mức phạt như vậy là xứng đáng”, AP dẫn lời Thẩm phán Muhammad Damis, người chủ trì phiên tòa xét xử ông Batubara khẳng định.

Kể từ khi lên nắm quyền, Tổng thống Widodo đã cam kết bài trừ vấn nạn tham nhũng tại Indonesia. Vụ việc của ông Batubara chính là minh chứng mới nhất cho tuyên bố của Tổng thống Widodo rằng tất cả quan chức nhà nước cần cẩn trọng trong việc sử dụng ngân sách quốc gia “vì đó là tiền của dân” và những người có hành vi tham nhũng “sẽ không được bảo vệ”. Ông Batubara là thành viên thứ hai trong nội các của Tổng thống Widodo vướng vòng lao lý vì cáo buộc tham nhũng hồi cuối năm ngoái. AFP cho biết, vào tháng 7 vừa qua, cựu Bộ trưởng Biển và Nghề cá Indonesia Edhy Prabowo, 48 tuổi, vốn bị bắt giữ hồi cuối tháng 11-2020, cũng đã bị kết án 5 năm tù giam với tội danh nhận hối lộ. Tổng số tiền mà ông Prabowo phải nộp phạt và bồi hoàn lên tới hơn 11 tỷ rupiah (khoảng 758.000USD).

Không riêng gì tại Indonesia, thời gian qua, tình trạng một bộ phận quan tham và tay chân của họ lợi dụng dịch bệnh để kiếm chác tại nhiều quốc gia đã được truyền thông quốc tế điểm mặt chỉ tên không ít lần. Thậm chí, tờ The Washington Post còn gọi tình trạng này là “đại dịch”. Người ta có thể đổ lỗi cho các quy định của luật pháp còn những lỗ hổng, chưa chặt chẽ khiến tham nhũng hoành hành, nhưng suy cho cùng, lỗ hổng lớn nhất chính là phẩm chất, năng lực của mỗi con người. Tham nhũng vốn là việc làm không thể chấp nhận được và trong bối cảnh đại dịch Covid-19, vấn nạn này lại càng đáng bị lên án và xử lý nghiêm hơn nữa.

HOÀNG VŨ