Theo Politico, NATO đang chuẩn bị cho khả năng tổng thống Pháp tiếp theo có thể tạo ra “một lỗ hổng lớn” trong liên minh quân sự lớn nhất hành tinh. Vào thời điểm NATO đang phải đối mặt với những nghi ngờ về cam kết quốc phòng của Washington đối với châu Âu và tích cực tái vũ trang để có thể sẵn sàng ứng phó với các mối đe dọa từ Moscow, các cuộc thăm dò dư luận gần đây tại Pháp cho thấy, có tới một nửa số cử tri trong cuộc bầu cử năm tới bày tỏ ủng hộ các ứng cử viên cứng rắn phản đối NATO.

Ứng cử viên Marine Le Pen đang dẫn đầu các cuộc thăm dò trong cuộc bầu cử tổng thống Pháp vào năm tới. Ảnh: Bloomberg 

Trong hai gương mặt ứng cử viên nổi bật trong cuộc đua giành ghế tổng thống Pháp, bà Marine Le Pen thuộc Đảng Tập hợp Quốc gia (RN) muốn đưa Paris ra khỏi cấu trúc chỉ huy của NATO, còn lãnh đạo Đảng Nước Pháp bất khuất (LFI) Jean-Luc Mélechon thậm chí còn tuyên bố muốn Pháp rời bỏ liên minh.

Politico nhận định, việc cường quốc hạt nhân duy nhất của Liên minh châu Âu (EU) rút khỏi NATO chắc chắn sẽ gây chấn động trong nội bộ khối, làm lung lay hoạt động triển khai quân sự của Pháp tại Romania và Estonia, đồng thời hạn chế khả năng tiếp cận các trang thiết bị chiến trường quan trọng và làm suy yếu sự phối hợp quân sự giữa 32 quốc gia thành viên NATO.

Dư luận còn chưa quên, dưới thời chính quyền Tổng thống Donald Trump, Mỹ đã bắt đầu có động thái giảm bớt quân số ở châu Âu và buộc các đồng minh phải gấp rút tăng cường phòng thủ để đối phó với những cảnh báo kiểu như “Nga có thể tấn công liên minh trong thập kỷ này”. “Với sự hiện diện ít hơn của Mỹ, rõ ràng không ai muốn một quốc gia lớn của châu Âu rời khỏi liên minh, đặc biệt là vào thời điểm mà mục tiêu chính là để các nước EU-bao gồm cả Pháp-đảm nhận nhiều trọng trách hơn”, chuyên gia quốc phòng Jamie Shea tại Viện Nghiên cứu Friends of Europe, cựu Phát ngôn viên NATO nhận xét.

Vẫn còn 8 tháng nữa bầu cử tổng thống Pháp mới diễn ra, và kết quả ra sao thì chưa ai có thể khẳng định. Tất nhiên không loại trừ khả năng các ứng cử viên có thể đảo ngược quan điểm về NATO sau khi đắc cử, tương tự như Thủ tướng Italy Giorgia Meloni đã làm vào năm 2022. Tuy nhiên, đặt trong bối cảnh quan hệ giữa Pháp với NATO từng có giai đoạn căng thẳng trong lịch sử thì lần này, mối đe dọa có lẽ khá nghiêm trọng.

Ngược dòng thời gian, năm 1966, Tổng thống Pháp Charles De Gaulle khi đó đã quyết định chấm dứt sự tham gia của Paris vào các cấu trúc quân sự của NATO, nêu lý do Pháp cần có chủ quyền lớn hơn. Tổng thống Charles De Gaulle đã trục xuất 26.000 binh sĩ và buộc NATO phải chuyển trụ sở sang Bỉ. Mãi đến năm 2009, dưới thời Tổng thống Nicolas Sarkozy, Paris mới đảo ngược quyết định này.

Còn ở hiện tại, theo kết quả cuộc thăm dò nội bộ các thành viên NATO, khoảng 54% cử tri Pháp cho biết sẽ bỏ phiếu để ở lại khối. Đáng nói, tỷ lệ này là mức thấp thứ hai trong số 32 thành viên của NATO, chỉ sau Montenegro. Politico nhận định, mặc dù quy trình bầu cử tổng thống hai vòng của Pháp trước đây đã ngăn cản các ứng cử viên cứng rắn giành chiến thắng khi cử tri tập trung ủng hộ các ứng cử viên ôn hòa hơn, điều đó có thể sẽ không xảy ra trong cuộc bầu cử vào năm tới. Bà Le Pen hồi tháng 5 từng tuyên bố: “Chúng ta phải rời khỏi bộ chỉ huy tích hợp của NATO”, đồng thời lập luận rằng Pháp cuối cùng “sẽ phải nối lại liên lạc với Nga”. Trong khi đó, ông Mélechon-người vốn từ lâu đã chỉ trích NATO-hồi cuối tháng 7 từng vạch ra một số ưu tiên quan trọng trong chính sách đối ngoại, bao gồm việc rút hoàn toàn khỏi NATO do lập trường “công khai thù địch” của Mỹ.

Một khi Pháp rút lui, rõ ràng NATO sẽ gánh những hậu quả nghiêm trọng. Đầu tiên là sự đứt gãy của nhóm tác chiến do Pháp dẫn đầu gồm 1.200 binh sĩ tại Romania, sự hợp tác không chính thức của Pháp với NATO về vũ khí hạt nhân và các năng lực chuyên biệt của nước này như vệ tinh và tình báo. Không có Pháp, NATO sẽ mất quyền tiếp cận với tàu sân bay chạy bằng năng lượng hạt nhân duy nhất của châu Âu, một hạm đội đổ bộ bao gồm các tàu lớp Mistral, các vệ tinh tình báo CERES và một lực lượng hải quân hùng mạnh có khả năng triển khai khoảng 65% hạm đội của mình-một tỷ lệ thậm chí còn cao hơn cả Mỹ. Chưa kể, hiện Pháp đóng góp 10% trong ngân sách hoạt động hằng năm trị giá 5,3 tỷ euro của NATO.

Dĩ nhiên là việc rời khỏi cấu trúc chỉ huy của NATO cũng sẽ gây tổn hại cho chính nước Pháp. Bởi dù vẫn giữ ghế trong các cơ quan chính trị của NATO nhưng quyền lực của Paris sẽ bị thu hẹp đáng kể trong các đề xuất quân sự, cũng như Pháp sẽ mất các vị trí cấp cao trong liên minh. Và nếu Pháp chấm dứt việc chia sẻ thông tin, điều đó có thể cản trở khả năng tiếp cận thông tin của chính nước này về những gì đang xảy ra trong phần còn lại của liên minh.

Khi cuộc bầu cử tại Pháp đang đến gần, viễn cảnh một thế lực hoài nghi NATO giành chiến thắng ở Paris đang trở thành mối lo ngại ngày càng lớn trong nội bộ liên minh.