Eurasian Times mô tả, hai ngày trước đó, có hai bức điện từ Mỹ và Iran được chuyển tới bàn làm việc của Tổng thống Sri Lanka Anura Kumara Dissanayake. Washington yêu cầu quốc gia Nam Á cho phép 2 máy bay quân sự Mỹ trang bị tên lửa chống hạm hạ cánh xuống sân bay Mattala. Cùng lúc, Tehran đề nghị cấp phép cho 3 tàu hải quân Iran cập cảng Sri Lanka nhân chuyến tham gia diễn tập hải quân tại Ấn Độ. Với cam kết duy trì tính trung lập và bảo đảm Colombo không trở thành một bên tham gia vào cuộc xung đột, Sri Lanka đã từ chối cấp phép cho cả hai bên. Tưởng chừng với động thái khôn ngoan này, quốc đảo nhỏ bé sẽ giữ được sự yên ổn trước dông bão chiến tranh.

Một tàu kéo của Hải quân Sri Lanka và các tàu hải quân khác tiếp cận tàu IRIS Dena của Iran, ngày 5-3 - Ảnh: REUTERS  

Thế nhưng chỉ vài ngày sau, tàu ngầm Mỹ đã phóng ngư lôi đánh chìm tàu khu trục IRIS Dena của Iran trên vùng biển quốc tế gần Sri Lanka, khiến ít nhất 87 thủy thủ thiệt mạng. Trước áp lực của dư luận, Sri Lanka chấp thuận để tàu hậu cần IRIS Bushehr của Iran cập cảng tránh nguy cơ bị săn lùng bởi tàu ngầm Mỹ. Tổng cộng hơn 250 thủy thủ Iran đã ở lại Sri Lanka kể từ đó.

Khi cứu những thủy thủ Iran đang ở lằn ranh sinh tử, Sri Lanka có lẽ không ngờ hành động nhân đạo này lại trở thành một vấn đề địa chính trị nan giải. 87 thi thể thủy thủ tàu IRIS Dena đã được Sri Lanka hồi hương trong một chuyến bay đặc biệt. Tehran cũng đề nghị Colombo hồi hương hơn 250 thủy thủ còn lại, coi đây là vấn đề song phương trên cơ sở quan hệ hữu nghị giữa hai nước.

Tuy nhiên, theo Eurasian Times, Mỹ lại có quan điểm khác. Washington cho rằng một số thủy thủ Iran “có thể là điệp viên”, rằng một khi trở về Iran, những thủy thủ này có thể tham gia cuộc chiến chống lại Mỹ. Tờ New York Times nhận định, Colombo đang chịu áp lực rất lớn để không hồi hương những thủy thủ này, ít nhất cho đến khi chiến sự kết thúc.

Hiện Colombo đang “đi trên dây” khi quyết định cấp thị thực một tháng cho tất cả thủy thủ Iran nhập cảnh vào Sri Lanka. Colombo cũng đang gánh chịu chi phí y tế và chi phí lưu trú của họ, đồng thời phải đối mặt với áp lực từ cả Washington và Tehran về việc nhanh chóng giải quyết vấn đề.