Phụ nữ Việt Nam khẳng định vai trò trong sứ mệnh GGHB LHQ

Thượng tá Vũ Thị Liên (thứ 2, từ trái qua) tại Lễ trao Quyết định của Chủ tịch nước cho các sĩ quan đi thực hiện nhiệm vụ tại UNLOPS.

Giữa những ngày đầu năm mới xa Tổ quốc, khi không khí Tết Nguyên đán vẫn còn đọng lại trong ký ức, Thượng tá Vũ Thị Liên lặng lẽ bắt nhịp với guồng công việc tại Brussels (Bỉ) – nơi đặt trụ sở của nhiều cơ quan trọng yếu của Liên minh châu Âu (EU) và các tổ chức quốc tế.

Hiện nay, chị đảm nhiệm vị trí Chuyên gia về Chính sách An ninh và Quốc phòng chung của Liên minh châu Âu (CSDP) tại UNLOPS. Đây là vị trí được tuyển chọn theo quy trình cạnh tranh quốc tế. Thượng tá Vũ Thị Liên là nữ sĩ quan đầu tiên của Việt Nam trúng tuyển vào cơ quan này – một dấu mốc có ý nghĩa quan trọng trong tiến trình hội nhập quốc phòng đa phương của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Từ thực địa phái bộ đến không gian hoạch định chính sách quốc tế

Trước khi nhận nhiệm vụ tại Brussels, Thượng tá Vũ Thị Liên đã có hai năm công tác tại Phái bộ Huấn luyện của EU tại Cộng hòa Trung Phi (EUTM RCA), trực tiếp tham gia tư vấn và điều phối huấn luyện cho lực lượng sở tại. Thực tiễn tại địa bàn xung đột giúp chị tích lũy kinh nghiệm chuyên môn và hiểu sâu hơn mối liên hệ giữa hoạch định chính sách, xây dựng năng lực và mục tiêu ổn định lâu dài.

Chị Vũ Thị Liên và các đồng nghiệp quốc tế tại EUTM RCA năm 2024.

Kinh nghiệm công tác tại phái bộ thực địa và làm việc tại cơ quan tham mưu – hoạch định chính sách quốc tế có những khác biệt rõ rệt về tính chất nhiệm vụ. Nếu tại các phái bộ thực địa, sĩ quan trực tiếp tham gia huấn luyện, cố vấn và hỗ trợ lực lượng sở tại trong môi trường an ninh phức tạp, thì tại các cơ quan như UNLOPS, công việc chủ yếu tập trung vào phân tích chính sách, theo dõi các sáng kiến an ninh – quốc phòng của các tổ chức quốc tế, đồng thời thúc đẩy trao đổi và phối hợp giữa các cơ chế đa phương. Có thể nói, nếu thực địa là nơi triển khai các hoạt động GGHB trên thực tế, thì UNLOPS đóng vai trò cầu nối chiến lược giữa các cơ quan hoạch định chính sách và hoạt động thực địa, góp phần tăng cường sự phối hợp giữa LHQ với EU, NATO và các đối tác trong lĩnh vực hòa bình và an ninh.

Chị Vũ Thị Liên làm nhiệm vụ tại CH Trung Phi năm 2024.

Với tính chất công việc như vậy, vị trí chuyên gia tại UNLOPS đòi hỏi sự kết hợp giữa kinh nghiệm thực tiễn và năng lực phân tích chính sách trong môi trường quốc tế. Người đảm nhiệm vị trí này cần có kiến thức chuyên sâu về hoạt động GGHB LHQ, hiểu biết về cấu trúc an ninh – quốc phòng của các tổ chức như EU và NATO, đồng thời có khả năng nghiên cứu, tổng hợp và phân tích các vấn đề chính sách phức tạp. Bên cạnh đó, kỹ năng làm việc trong môi trường đa quốc gia, khả năng phối hợp dân sự – quân sự cũng như năng lực giao tiếp và xây dựng mạng lưới đối tác quốc tế là những yếu tố quan trọng để thực hiện hiệu quả nhiệm vụ tham mưu và điều phối trong không gian hợp tác đa phương.

Phút thư giãn với các học viên sau giờ huấn luyện tại CH Trung Phi khi chị Vũ Thị Liên đang công tác tại CH Trung Phi.

Theo Thượng tá Vũ Thị Liên, thuận lợi khi đảm nhiệm vị trí này là kinh nghiệm công tác tại các phái bộ quốc tế trước đây, giúp chị hiểu rõ hơn mối liên hệ giữa hoạch định chính sách và triển khai nhiệm vụ trên thực địa. Tuy nhiên, môi trường làm việc tại Brussels – nơi tập trung nhiều cơ quan hoạch định chính sách của EU, NATO và các tổ chức quốc tế – cũng đặt ra yêu cầu cao về năng lực chuyên môn, khả năng phân tích đa chiều và sự thích ứng nhanh với nhịp độ làm việc của môi trường đa phương. Chị chia sẻ: “Môi trường làm việc đa phương tại Brussels đòi hỏi sự kết hợp giữa kinh nghiệm thực tiễn và tư duy chính sách. Đó vừa là thách thức, vừa là cơ hội để các sĩ quan Việt Nam tiếp tục học hỏi và khẳng định năng lực trong không gian hợp tác quốc tế”.

Kết nối các cơ chế hợp tác hòa bình – an ninh quốc tế

UNLOPS đặt tại Brussels (Bỉ), là đầu mối của LHQ trong lĩnh vực hòa bình và an ninh tại châu Âu. Văn phòng có nhiệm vụ kết nối LHQ với EU, NATO và các đối tác liên quan nhằm thúc đẩy đối thoại chính sách, phối hợp chính trị và trao đổi thông tin trong các vấn đề hòa bình – an ninh quốc tế. UNLOPS đại diện cho các cơ quan của Ban Thư ký LHQ như Cục Các vấn đề chính trị và xây dựng hòa bình (DPPA), Cục Hoạt động hòa bình (DPO), Cục Hỗ trợ hoạt động (DOS) và Văn phòng Chống khủng bố LHQ (UNOCT), đồng thời phối hợp chặt chẽ với Văn phòng Điều hành của Tổng Thư ký LHQ. 

Chị Vũ Thị Liên tại phòng làm việc ở trụ sở UNLOPS.

Lì xì các đồng nghiệp quốc tế tại UNLOPS theo phong tục ngày Tết cổ truyền của Việt Nam.

Trong môi trường làm việc đó, công việc của Thượng tá Vũ Thị Liên mang tính chất tham mưu – điều phối chiến lược. Chị theo dõi, phân tích các sáng kiến an ninh – quốc phòng của EU trong khuôn khổ CSDP và PESCO; nghiên cứu sự tương tác giữa các cơ chế của EU, NATO với các nhiệm vụ GGHB của LHQ; đồng thời thiết lập và duy trì mạng lưới đầu mối quân sự (military focal points) giữa LHQ – EU – NATO nhằm tăng cường trao đổi thông tin và nâng cao hiệu quả phối hợp ở cấp tham mưu.

Song song với đó, chị tham gia xây dựng các tài liệu phân tích, ghi nhớ về không gian tương tác giữa EU – LHQ trong lĩnh vực hòa bình và an ninh, phục vụ các cuộc đối thoại tham mưu giữa LHQ với EU và NATO. Công việc đòi hỏi tư duy chính sách, khả năng phân tích đa chiều và kỹ năng điều phối dân sự – quân sự trong môi trường quốc tế phức tạp.

Phụ nữ Việt Nam trong sứ mệnh gìn giữ hòa bình

Vai trò của phụ nữ trong hòa bình và an ninh đã được khẳng định rõ qua Nghị quyết 1325 (năm 2000) của Hội đồng Bảo an LHQ về “Phụ nữ, Hòa bình và An ninh”. Nghị quyết 1325 nhấn mạnh sự cần thiết tăng cường vai trò của phụ nữ ở mọi cấp độ trong phòng ngừa, quản lý và giải quyết xung đột; yêu cầu lồng ghép góc nhìn giới trong các hoạt động GGHB và tái thiết sau xung đột. Việt Nam đã tích cực triển khai các cam kết liên quan, trong đó phải kể tới sự tham gia ngày càng sâu rộng của các nữ quân nhân vào hoạt động GGHB LHQ.

Sau hơn một thập kỷ tham gia hoạt động GGHB LHQ, tỷ lệ nữ quân nhân Việt Nam tham gia hoạt động GGHB LHQ đạt trên 16%, cao hơn mức trung bình của nhiều quốc gia cử quân. Những con số đó phản ánh chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước và Quân đội trong phát huy vai trò phụ nữ, đồng thời khẳng định sự trưởng thành về năng lực tham gia các cơ chế hòa bình – an ninh quốc tế của Việt Nam.

Chia sẻ về vai trò của phụ nữ trong lĩnh vực này, Thượng tá Vũ Thị Liên cho biết: “Tôi cho rằng sự tham gia của phụ nữ trong hoạt động GGHB không chỉ là yêu cầu về bình đẳng giới mà còn góp phần nâng cao chất lượng và tính bền vững của những nỗ lực kiến tạo hòa bình. Việt Nam đang ngày càng chủ động và tự tin hơn trong không gian hợp tác quốc phòng đa phương; ở bất kỳ vị trí nào, tôi luôn ý thức rằng mình đại diện cho hình ảnh người phụ nữ Việt Nam, nữ sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam".

Điều đáng ghi nhận không chỉ là vị trí công tác mà còn là phong thái làm việc điềm tĩnh, chuyên nghiệp của một sĩ quan Việt Nam trong môi trường quốc tế. Sự cương quyết trong chuyên môn luôn song hành với thái độ cầu thị, tôn trọng và hợp tác. Chính sự kết hợp giữa bản lĩnh và sự mềm mỏng ấy đã góp phần khắc họa hình ảnh phụ nữ Việt Nam hiện đại trong quân đội: Tự tin hội nhập, giữ vững nguyên tắc và kiên định trách nhiệm.

Câu chuyện về những nữ quân nhân Việt Nam đang thực hiện nhiệm vụ tại các phái bộ GGHB và trong không gian hoạch định chính sách quốc tế tiếp tục lan tỏa thông điệp về trí tuệ, bản lĩnh và tinh thần trách nhiệm.

Sự trưởng thành của những nữ sĩ quan Việt Nam tại các cơ chế hòa bình – an ninh quốc tế không chỉ phản ánh bước tiến về năng lực và bản lĩnh mà còn góp phần khẳng định vai trò ngày càng chủ động của Việt Nam trong cấu trúc an ninh khu vực và toàn cầu.