QĐND - Trước việc Trung Quốc hạ đặt trái phép giàn khoan Hải Dương 981 tại vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam, dư luận quốc tế tiếp tục dành cho Việt Nam sự ủng hộ mạnh mẽ, đồng thời cho rằng, Trung Quốc cần ngừng ngay các hành động đơn phương trên Biển Đông.

Ngày 31-5, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Chắc Hây-gơ (Chuck Hagel) đã cáo buộc Trung Quốc có những hành động gây bất ổn trên Biển Đông, đồng thời cảnh báo rằng, Oa-sinh-tơn "sẽ không làm ngơ" nếu trật tự quốc tế bị đe dọa. Phát biểu tại Hội nghị Thượng đỉnh An ninh châu Á (Đối thoại Shangri-La) lần thứ 13 tại Xin-ga-po, Bộ trưởng Hây-gơ đã nhấn mạnh những cam kết của Mỹ đối với các nước đồng minh và bạn bè ở châu Á, đồng thời kêu gọi tìm kiếm giải pháp hòa bình cho các tranh chấp quốc tế.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ cũng đưa ra một thông điệp thẳng thắn tới Trung Quốc thông qua đoàn đại biểu quân sự cấp cao của Bắc Kinh tại Đối thoại Shangri-La, nêu rõ: “Trong những tháng gần đây, Trung Quốc đã thực hiện các hành động đơn phương, gây mất ổn định, đòi hỏi chủ quyền ở Biển Đông", đồng thời tuyên bố "Mỹ sẽ không làm ngơ khi các nguyên tắc cơ bản của trật tự quốc tế bị thách thức”. Bộ trưởng Hây-gơ tuyên bố, Oa-sinh-tơn “kiên quyết phản đối bất cứ nước nào sử dụng biện pháp hăm dọa, cưỡng ép hay đe dọa sử dụng vũ lực để khẳng định đòi hỏi chủ quyền”.

Trong khi đó, trả lời phỏng vấn của tờ The Wall Street Journal bên lề hội thảo “Ô-xtrây-li-a trong thế kỷ của Trung Quốc” tổ chức ở Men-bơn, Ngoại trưởng Ô-xtrây-li-a Giu-li Bi-sốp (Julie Bishop) kêu gọi Mỹ có ảnh hưởng nhiều hơn ở châu Á để kìm hãm bất ổn gia tăng ở Biển Đông. Bà thừa nhận leo thang căng thẳng giữa Bắc Kinh và các nước láng giềng trong khu vực, bao gồm Nhật Bản, Phi-líp-pin và Việt Nam, dần thu hút nhiều sự quan tâm của cộng đồng quốc tế. Bà cũng bày tỏ lo ngại trước việc Trung Quốc ngày càng sẵn sàng thể hiện sức mạnh của mình đối với các tranh chấp trong khu vực và cho biết, Ô-xtrây-li-a lên án hành động cưỡng chế đơn phương của bất kỳ nước nào.

Nhà báo Pa-le-xtin Cau-thơ Xa-lam (Kawther Salam), biên tập viên trang "Europe and Middle East News”, người có hơn 25 năm tác nghiệp ở những khu vực xảy ra xung đột và từng được nhận giải thưởng Hellman/Hammet về Nhân quyền quốc tế, lại cho rằng, Trung Quốc đã bộc lộ rõ "tham vọng thực dân”. Theo bà Xa-lam, Trung Quốc đã vi phạm rõ ràng chủ quyền của nước láng giềng cũng như luật pháp quốc tế khi hạ đặt trái phép giàn khoan Hải Dương 981 tại vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam.

"Trung Quốc ngày càng đuối lý trong vụ giàn khoan trái phép”-đó là ý kiến của Giáo sư A-tha Nan-ta-chu-cơ-ra (Artha Nantachukra), Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phupan (Thái Lan), đăng trên trang mạng Phupan mới đây. Ông Nan-ta-chu-cơ-ra nhận định, Trung Quốc thực hiện hành động xâm lấn ngang ngược có nghĩa là họ đã bất chấp luật pháp quốc tế, bất chấp dư luận, dùng sức mạnh của mình để áp đảo các nước khác. Trước những phản ứng gay gắt của dư luận, Trung Quốc đã cố tình né tránh, sử dụng những chiêu trò cũ rích để đánh lừa dư luận theo kiểu "vừa đấm vừa xoa”, "vừa ăn cướp vừa la làng”.

Trong một bài phỏng vấn mới đây, luật sư người Thụy Sĩ Pi-ơ-ri Xchi-phơ-li (Pierre Schifferli) cho biết: "Tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc ở Hoàng Sa là không có tính pháp lý”. Theo luật sư Xchi-phơ-li, những lập luận Trung Quốc đưa ra để đòi hỏi chủ quyền lãnh hải là không có cơ sở mà chỉ là những yêu sách chứ không hề có tài liệu minh chứng. Trong khi đó, tuyên bố chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa được dựa trên những bằng chứng pháp lý và lịch sử. Luật sư Xchi-phơ-li cho rằng, Trung Quốc không có đủ tự tin chiến thắng về mặt pháp lý vì không có bằng chứng có tính thuyết phục, nên buộc phải viện đến sức mạnh quân sự.

Với những gì "mắt thấy tai nghe" trong chuyến thực tế tại khu vực gần giàn khoan Hải Dương 981, nhiều nhà báo Nhật Bản đã có các bài viết tường thuật, phản ánh về những hành động leo thang căng thẳng tại Biển Đông của Trung Quốc. Phóng viên Ô-xa-mu Ma-ru-i-a-ma (Osamu Maruyama) của Yomiuri Shimbun, nhật báo lớn nhất Nhật Bản, trong bài viết của mình đã tường thuật rằng, có khoảng 100 tàu Trung Quốc đang canh chừng xung quanh giàn khoan Hải Dương 981 để cản trở khoảng 30 tàu thực thi pháp luật Việt Nam. Cũng theo nhà báo Ma-ru-i-a-ma, tàu Trung Quốc ngày càng có những hành động khiến dư luận bất bình như phun nước bằng vòi rồng hay bất ngờ đâm húc vào tàu Việt Nam.

Trong khi đó, nhà báo Ma-na-bu Xa-xa-ki (Manabu Sasaki) của Asahi Shimbun, tờ báo lớn thứ hai ở Nhật, cũng viết rõ: Vào lúc 15 giờ 45 phút ngày 27-5, có đến 9 tàu Trung Quốc bao vây 5 tàu Việt Nam, trong đó có tàu chở đoàn phóng viên, ở khu vực gần giàn khoan Hải Dương 981. Chưa hết, khi một tàu kiểm ngư Việt Nam ngừng di chuyển thì một tàu lớn hơn và được trang bị tốt hơn của Trung Quốc cố lao đến với khoảng cách chỉ khoảng 30m. Nhiều ngư dân Việt Nam còn cho phóng viên Xa-xa-ki biết, họ bị thủy thủ trên tàu Trung Quốc tấn công. Từ những gì phóng viên ở thực địa mô tả, tờ Asahi Shimbun đã đăng bài xã luận cảnh báo động thái Trung Quốc đặt giàn khoan phi pháp ở vùng biển Việt Nam là dấu hiệu mới cho thấy Trung Quốc phớt lờ dư luận quốc tế và đang cố “áp đặt quyền thống trị” ở Biển Đông. Tờ báo này cũng đã có bài xã luận yêu cầu Trung Quốc phải dừng việc khai thác dầu trái phép ở Biển Đông.

NGỌC HÂN