QĐND - Trong lúc giàn khoan Hải Dương 981 của Trung Quốc vẫn chưa được đưa ra khỏi vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam, Trung Quốc lại có thêm hàng loạt hành động mới khiến tình hình ở Biển Đông phức tạp hơn. Thậm chí, Trung Quốc còn bịa đặt rằng, tàu Việt Nam quấy rối, chủ động đâm va vào tàu Trung Quốc. Những thông tin trên đã được người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Hải Bình cùng ông Hà Lê, Phó cục trưởng Cục Kiểm ngư, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và ông Ngô Ngọc Thu, Phó tư lệnh, Tham mưu trưởng Bộ tư lệnh Cảnh sát biển chia sẻ tại buổi họp báo thường kỳ của Bộ Ngoại giao chiều 26-6 tại Hà Nội.

Giàn khoan Nam Hải 09 đang nằm trong vùng chồng lấn giữa Việt Nam và Trung Quốc

Phát biểu tại buổi họp báo, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Hải Bình cho biết, chiều 18-6-2014, Cục Hải sự Trung Quốc ra Thông báo hàng hải số 14047 thông báo, giàn khoan Nam Hải 09 dịch chuyển từ vị trí có tọa độ 17038’ Vĩ Bắc, 110012,3’ Kinh Đông đến vị trí có tọa độ 17014,1’ Vĩ Bắc, 109031’ Kinh Đông từ ngày 18 đến 20-6. Vào lúc 13 giờ ngày 21-6, cơ quan chức năng Việt Nam phát hiện giàn khoan Nam Hải 09 đã được di chuyển đến khu vực như phía Trung Quốc thông báo. Ngày 24-6, Cục Hải sự Trung Quốc tiếp tục đăng Thông báo hàng hải số 14050 thông báo, tàu khảo sát thăm dò vật lý địa cầu Hải Dương 719 sẽ hoạt động ở Biển Đông từ ngày 23-6 đến 20-8-2014.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Hải Bình tại cuộc họp báo ngày 26-6.

Ông Hà Lê, Phó cục trưởng Cục Kiểm ngư, trả lời câu hỏi của phóng viên tại cuộc họp báo ngày 26-6.

Trả lời câu hỏi của phóng viên AP về quan điểm của Việt Nam trước việc Trung Quốc đưa giàn khoan mới ra Biển Đông, người phát ngôn Lê Hải Bình nhấn mạnh: “Khu vực mà giàn khoan Nam Hải 09 và tàu khảo sát thăm dò vật lý địa cầu Hải Dương 719 hoạt động thuộc vùng biển ngoài cửa Vịnh Bắc Bộ, chưa được phân định giữa Việt Nam và Trung Quốc. Theo luật pháp và thực tiễn quốc tế, không bên nào được đơn phương hoạt động thăm dò, khai thác dầu khí ở vùng biển chồng lấn chưa được phân định. Việt Nam yêu cầu Trung Quốc không có hành động làm phức tạp thêm tình hình, tạo không khí thuận lợi cho tiến trình đàm phán phân định vùng biển ngoài cửa Vịnh Bắc Bộ giữa hai nước”. Theo ông Bình, có thông tin Trung Quốc đưa tiếp những giàn khoan khác, Việt Nam sẽ theo sát hành động này. Không chỉ Việt Nam mà cả quốc tế sẽ lo ngại nếu các giàn khoan này xâm phạm vùng chủ quyền của các nước.

Cũng tại buổi họp báo, người phát ngôn Lê Hải Bình cho biết thêm, thời gian qua, Trung Quốc còn tiến hành một loạt hoạt động như: Phát hành “Bản đồ địa hình Trung Quốc” và “Bản đồ nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa” khổ dọc, trong đó thể hiện “đường lưỡi bò” bao trùm gần như toàn bộ Biển Đông; đưa hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam vào hệ thống đăng ký quyền sử dụng đất mới của Trung Quốc; khởi công xây dựng dự án trường học và hoàn thiện dự án nhà ở công cộng trên đảo Phú Lâm thuộc quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam. Không dừng lại ở đó, Trung Quốc còn tiếp tục mở rộng, xây dựng và thay đổi nguyên trạng trái phép trên một số điểm tại quần đảo Trường Sa của Việt Nam mà Trung Quốc sử dụng vũ lực chiếm đóng trái phép tháng 3-1988.

“Chúng tôi đã nhiều lần khẳng định về lập trường của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Việt Nam kiên quyết phản đối và yêu cầu phía Trung Quốc chấm dứt ngay các hoạt động sai trái nêu trên, tôn trọng luật pháp quốc tế, nghiêm túc tuân thủ Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) và không có những hành động tương tự trong thời gian tới”, ông Lê Hải Bình tuyên bố.

Các hành động đã được Trung Quốc tính toán trước

Liên quan đến câu hỏi của phóng viên về quan điểm của Việt Nam trước tuyên bố của người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho rằng, tàu Việt Nam quấy rối, chủ động đâm va vào tàu Trung Quốc, ông Hà Lê, Phó cục trưởng Cục Kiểm ngư khẳng định: “Chúng tôi bác bỏ thông tin này. Trung Quốc nói tàu Việt Nam cố tình đâm va là bịa đặt. Các tàu cá của Việt Nam cũng như tàu Kiểm ngư, Cảnh sát biển hoạt động trên vùng biển Việt Nam là hoàn toàn bình thường theo luật pháp quốc tế. Từ khi Trung Quốc đặt giàn khoan Hải Dương 981 đến nay, các tàu Việt Nam thường xuyên bị tàu Trung Quốc đâm va, dùng nhiều biện pháp khác để cản trở. Các hành động này là chủ động, có tổ chức, được tính toán trước, cố tình gây thiệt hại cho tàu Việt Nam. Đến nay đã có 27 tàu Kiểm ngư bị đâm va, gây thiệt hại, có 15 kiểm ngư viên bị thương”.

“Trên thực địa, các tàu Kiểm ngư Việt Nam vẫn tiếp tục kiềm chế, chủ động tránh va chạm nhưng kiên quyết, kiên trì dùng các biện pháp hòa bình để tuyên truyền, yêu cầu Trung Quốc phải rút khỏi vùng biển của Việt Nam mà họ đang hoạt động trái phép; tiếp tục các hoạt động thực thi pháp luật trên biển, kiên quyết bảo vệ chủ quyền, bảo vệ ngư trường và hỗ trợ ngư dân khai thác trên các vùng biển của Việt Nam”, ông Hà Lê khẳng định.

Trả lời câu hỏi của phóng viên cho biết phản ứng của Việt Nam trước thông tin mới đây của Trung Quốc khẳng định rằng, họ không đưa tàu chiến ra khu vực giàn khoan Hải Dương 981, ông Ngô Ngọc Thu cho biết, trong 10 ngày qua (từ ngày 16 đến 25-6), Trung Quốc thường xuyên sử dụng từ 109-125 tàu, thuyền các loại bảo vệ giàn khoan Hải Dương 981, trong đó có 4-6 tàu chiến như: Tàu hộ vệ tên lửa, tàu tên lửa tuần tiễu tấn công nhanh, tàu quét mìn. Ngoài ra, Trung Quốc còn huy động từ 33-43 tàu Hải tuần, tàu kéo… phục vụ giàn khoan cũng như bảo vệ giàn khoan Hải Dương 981, cùng hàng chục tàu cá hoạt động ngoài xa để bảo vệ.

Theo ông Thu, nếu như trước đây Trung Quốc không dùng tàu kéo thì nay, họ tích cực dùng tàu kéo để kèm chặt hai mạn, tạo điều kiện để tàu khác của họ đâm tàu Việt Nam. Bên cạnh đó, Trung Quốc tiếp tục sử dụng máy bay, trong đó có máy bay trinh sát, tiêm kích, trực thăng, sử dụng độ cao khoảng 300m để uy hiếp tàu Việt Nam và nắm tình hình. Đây là thủ đoạn mới của Trung Quốc.

“Việc Bộ Ngoại giao Trung Quốc nói Trung Quốc không dùng tàu quân sự bảo vệ giàn khoan là hoàn toàn sai sự thật. Chúng tôi đã chụp được hình ảnh, đăng ký được tọa độ. Không riêng gì Việt Nam mà cả các bạn phóng viên quốc tế cũng ghi được hình ảnh. Mặc dù tàu của lực lượng thực thi pháp luật Việt Nam bị đâm va, thiệt hại nhưng chúng tôi vẫn bình tĩnh đối phó, kiên trì giữ vững môi trường hòa bình”, ông Ngô Ngọc Thu nhấn mạnh.

* Tại buổi họp báo, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Hải Bình cho biết, cuộc họp SOM ASEAN đặc biệt về vai trò trung tâm của ASEAN và định hướng chiến lược về cấu trúc khu vực trong tương lai sẽ diễn ra tại Hà Nội trong hai ngày 27 và 28-6 tới. Cuộc họp này nhằm đánh giá những diễn biến gần đây đang làm thay đổi sâu sắc bối cảnh địa chiến lược của khu vực và những thách thức đối với vai trò trung tâm của ASEAN, thảo luận về cấu trúc khu vực tương lai, phát huy vai trò chủ đạo và ứng xử của ASEAN để ASEAN thích ứng tốt hơn với môi trường địa chiến lược đang thay đổi nhanh chóng, nhất là việc tăng cường đoàn kết, tiếng nói và trách nhiệm chung của ASEAN đối với những vấn đề lợi ích chiến lược của khu vực.

* Trả lời câu hỏi của phóng viên về quan điểm của Việt Nam đối với kế hoạch hòa bình của Tổng thống U-crai-na Pi-ốt Pô-rô-sen-cô (Petro Poroshenko), người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Lê Hải Bình nói: “Việt Nam ủng hộ mọi nỗ lực của các bên liên quan trong việc ổn định tình hình ở miền Đông U-crai-na, trong đó có việc thực hiện kế hoạch hòa bình của Tổng thống U-crai-na P. Pô-rô-sen-cô vì lợi ích của nhân dân U-crai-na, vì hòa bình và phát triển của U-crai-na và khu vực. Việt Nam cũng đề nghị các bên liên quan bảo đảm an ninh, an toàn cho cộng đồng người Việt Nam đang sinh sống và làm việc ở miền Đông U-crai-na”.

Bài và ảnh: LINH OANH